Ο θάνατος του Κόμμοδου

Στις 31 Δεκεμβρίου 192, ο Κόμμοδος πέθανε. Ένας σκληρός και διεφθαρμένος αυτοκράτορας, κάποτε διέταξε να πεταχτεί ένας υπηρέτης στον φούρνο επειδή υπερθέρμανε το νερό του μπάνιου του. 

Πίστευε ότι ήταν η μετενσάρκωση του Ηρακλή. Είχε ένα χαρέμι ​​με 300 γυναίκες και άνδρες. Ο εκπαιδευτής του τον σκότωσε.Ο Κόμμοδος, μετά από 12 χρόνια βασιλείας, δολοφονήθηκε μετά από συνωμοσία στην οποία συμμετείχαν γερουσιαστές, πραιτοριανοί και η ερωμένη του Μαρκία.

Ο θάνατος του Κόμμοδου

Μια συνωμοσία συγκλητικών προσπαθεί να δολοφονήσει τον Ρωμαίο αυτοκράτορα Commodo δηλητηριάζοντάς τον κατά τη διάρκεια ενός συμποσίου, αλλά στο τέλος του γεύματος ο αυτοκράτορας, άθελά του, σώζεται κάνοντας εμετό.Ωστόσο, αυτό δεν θα ξεφύγει από τον Νάρκισσο, ο οποίος τον στραγγαλίζει στο μπάνιο εκείνο το βράδυ.

Στις 27 Νοεμβρίου 176, τέθηκε σε κίνηση μια σειρά από γεγονότα που θα οδηγούσαν στην παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Ο Μάρκος Αυρήλιος ονόμασε τον γιο του Κόμμοδο Αυτοκράτορα, διορίζοντάς τον στην κυβέρνηση και προετοιμάζοντας τη διαδοχή του. Άλλωστε, τι θα μπορούσε να συμβεί με έναν ημι-ψυχοπαθή στο θρόνο;

Όταν ο Ρωμαίος γερουσιαστής Σέξτος Κοντιανός έμαθε ότι ο Κόμμοδος είχε διατάξει την εκτέλεσή του, κατέστρωσε ένα έξυπνο σχέδιο. Ήπιε το αίμα ενός λαγού και αργότερα έπεσε σκόπιμα από το άλογό του. Κάνοντας εμετό με το αίμα του λαγού σαν να είχε τραυματιστεί θανάσιμα, μετέφερε τον εαυτό του σπίτι...Ο Κοντιανός στη συνέχεια κανόνισε μια ψεύτικη κηδεία για τον εαυτό του, με το σώμα ενός προβάτου να τοποθετείται στο φέρετρο και να αποτεφρώνεται στη θέση του. Αφού κατάφερε να δραπετεύσει, ο φυγάς-γερουσιαστής έζησε στο δρόμο, περιπλανώμενος στην αυτοκρατορία εδώ κι εκεί, αλλάζοντας συνεχώς την εμφάνιση και τα ρούχα του.Όταν η ιστορία τελικά έγινε γνωστή, ο Κόμμοδος εξοργίστηκε και ξεκίνησε ένα τεράστιο ανθρωποκυνηγητό σε όλη την αυτοκρατορία - αλλά ο πολυμήχανος γερουσιαστής Κοντιανός δεν ξαναεμφανίστηκε ποτέ...«Τέτοια ήταν η ψυχική του διαταραχή που έδωσε εντολή να τον αποκαλούν Ηρακλή, γιο του Δία, αντί για Κόμμοδο, γιο του Μάρκου. Έπειτα έβγαλε την ενδυμασία ενός Ρωμαίου αυτοκράτορα και άρχισε να φοράει δέρμα λιονταριού και να κρατάει ένα ρόπαλο στο χέρι του.»~ Ηρωδιανός, Ιστορία της Αυτοκρατορίας.

Ο διάδρομος του Κόμμοδου ανοίγει ξανά για το κοινό μετά από 2.000 χρόνια

Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν δύο χιλιετίες, οι επισκέπτες στη Ρώμη περπατούν σε έναν κρυφό διάδρομο του Κολοσσαίου που κάποτε προοριζόταν για αυτοκράτορες - το Πέρασμα Κόμμοδου.

Οι ξεναγήσεις ξεκίνησαν στις 27 Οκτωβρίου 2025, όταν άνοιξε το Πέρασμα Κόμμοδου κατά μήκος των νότιων θεμελίων του αμφιθεάτρου.

Οι συντηρητές στο Αρχαιολογικό Πάρκο του Κολοσσαίου (PArCo) ετοίμασαν έναν αυτοκρατορικό διάδρομο για ξεναγήσεις κάτω από το Κολοσσαίο.

Το έργο διευθύνθηκε από την Barbara Nazzaro, αρχιτέκτονα της PArCo, η οποία επικεντρώνεται σε ασφαλείς διαδρομές επισκεπτών μέσα σε εύθραυστη τοιχοποιία.

Από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Σεπτέμβριο του 2025, τα συνεργεία σταθεροποίησαν τους τοίχους, επισκεύασαν ένα τμήμα του θόλου που είχε καταρρεύσει και κατασκεύασαν ένα μονοπάτι, με τις εργασίες να συνεχίζονται το 2026.

«Το άνοιγμα του Περάσματος του Κόμμοδου είναι εξαιρετικής σημασίας», ανέφερε σε ανακοίνωσή του το Αρχαιολογικό Πάρκο του Κολοσσαίου .

Προέλευση του Περάσματος του Κόμμοδου

Το αμφιθέατρο εγκαινιάστηκε το 80 μ.Χ., ωστόσο ο ιδιωτικός διάδρομος σκαλίστηκε αργότερα στα νότια θεμέλια.

Οι κατασκευαστές σχημάτισαν μια καμπύλη S ενώνοντας τρεις βραχίονες διαδρόμου, έναν ευθυγραμμισμένο με κατεύθυνση βορρά-νότου και δύο με κατεύθυνση ανατολής-δύσης.

Ο διάδρομος ξεκινούσε από το pulvinar , μια υπερυψωμένη πλατφόρμα καθισμάτων που κατασκευάστηκε αποκλειστικά για τον αυτοκράτορα πάνω από το δάπεδο της αρένας, και οδηγούσε προς την πόλη χωρίς δημόσια επαφή.

Επειδή το εξωτερικό τμήμα έχει υποστεί φθορά και βρίσκεται εν μέρει πέρα ​​από το Κολοσσαίο, το τελικό σημείο του διαδρόμου παραμένει αβέβαιο.

Διακόσμηση σχεδιασμένη για να εντυπωσιάζει.

Τα τελειώματα στο εσωτερικό του διαδρόμου σηματοδοτούσαν την τάξη, με μαρμάρινη επένδυση και σκαλιστά ανάγλυφα που καθοδηγούσαν τα μάτια προς την είσοδο της αρένας.

«Οι επισκέπτες μπορούν πλέον να πάρουν μια γεύση από το πώς ήταν να είσαι αυτοκράτορας που έμπαινε στην αρένα», είπε ο Νατζάρο.

Επειδή η επιτόπια ψηφιακή ανακατασκευή βασίζεται στην ερμηνεία, η επίσκεψη λειτουργεί καλύτερα όταν οι επισκέπτες γνωρίζουν ποιες επιφάνειες είναι πρωτότυπες και ποιες έχουν ανακατασκευαστεί.

Γιατί ο Κόμμοδος παίρνει τα εύσημα;

Το ψευδώνυμο συνδέει τον διάδρομο με τον Αυτοκράτορα Κόμμοδο, παρόλο που η τοιχοποιία του φαίνεται παλαιότερη από τη βασιλεία του.

Οι σφραγίδες από τούβλα υποδηλώνουν κατασκευή μεταξύ των ύστερων χρόνων του Δομιτιανού και του Τραϊανού, ενώ το όνομα αντανακλά μια μεταγενέστερη επίθεση που περιγράφεται από τον Δίωνα Κάσσιο.

Ο Κόμμοδος κυβέρνησε από το 180 έως το 192 μ.Χ. και χρησιμοποιούσε ιδιωτικούς διαδρόμους όπως αυτός για να παραμένει προστατευμένος και αόρατος.

Αυτή η ιστορία προσθέτει δράμα, αλλά τα σωζόμενα τούβλα και ο σοβάς του διαδρόμου θέτουν τα πραγματικά όρια σε αυτό που μπορεί να γίνει γνωστό.

Μαθήματα από το Πέρασμα του Κόμμοδου

Οι επιστήμονες έχουν χρησιμοποιήσει τον διάδρομο για μια γεωφυσική έρευνα που εκτείνεται σε μήκος περίπου 60 μέτρων από τα θεμέλια.

Η ομάδα βασίστηκε σε ραντάρ που διεισδύει στο έδαφος, μια μέθοδο που παρακολουθεί τους ανακλώμενους ραδιοπαλμούς, για να απεικονίσει στρώματα μέσα στο θαμμένο σκυρόδεμα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν στοιβαγμένες φάσεις θεμελίωσης και κρυφές κοιλότητες, λεπτομέρειες που έχουν σημασία επειδή τα κενά μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο ένα κτίριο αντιδρά στις δονήσεις.

Ευρήματα σαν κι αυτά συμπληρώνουν το έργο διατήρησης, εντοπίζοντας πού οι οδοί ύδρευσης, οι υπηρεσίες κοινής ωφέλειας ή οι αδύναμες ζώνες μπορεί να χρειαστούν προσοχή αργότερα.

Το άνοιγμα του διαδρόμου συνδέει την αποκατάσταση, τα θραύσματα τέχνης, τα εργαλεία πρόσβασης και την ενσωμάτωση της επιστήμης σε έναν μόνο περίπατο κάτω από το αμφιθέατρο.

 

Γεωδίφης με πληροφορίες από την Britannica και την Simona Murrone / Αρχαιολογικό Πάρκο Κολοσσαίου

περισσότερα,

https://www.earth.com/news/corridor-of-commodus-passage-colosseum-reopens-after-nearly-2000-years/