Η ιδρυτική συνεδρίαση του Ε.Μ.Π.Α. στην Κω
Ιανουάριος, 1946. Η ιδρυτική συνεδρίαση του Ε.Μ.Π.Α. στην Κω: Κατά τη διάρκεια της Αγγλοκρατίας στα Δωδεκάνησα ( Μάϊος 1945-Μάρτιος 1947) οι Άγγλοι θα προσπαθήσουν μέσα από δικά τους όργανα να περάσουν στο Δωδεκανησιακό Λαό την ιδέα της αυτονομίας κάτω από το Βρετανικό στέμμα. Ελάχιστοι ταυτίστηκαν με την κίνησή τους αυτή. Η συντριπτική πλειοψηφία των Δωδεκανησίων τάχθηκε υπέρ της Ένωσης και μόνο με την Ελλάδα και αγωνίστηκε με συλλαλητήρια και ψηφίσματα για τη γρήγορη πραγματοποίησή της.
Αυτή ήταν και η επιδίωξη του «Εθνικού Μετώπου Πανδωδεκανησιακής Απελευθέρωσης», γνωστού ως Ε.Μ.Π.Α., που ιδρύθηκε από Δωδεκανησίους εθελοντές του πολεμικού κυρίως ναυτικού που είχαν εγκλειστεί στα «σύρματα», μετά το κίνημα της Μέσης Ανατολής το 1944, καθώς και από εκείνους που βρίσκονταν στην Αθήνα και είχαν ήδη λάβει μέρος στο Ε.Α.Μ.
Τον Ιανουάριο του 1946 θα γίνει στην πόλη της Κω η ιδρυτική συνεδρίαση του Ε.Μ.Π.Α. Τα μέλη της οργάνωσης αποτελούσαν οι Κώοι: Δημήτριος Χατζηαντωνίου, Μανόλης Φουρτούνης, Στέλιος Λαμπρόγλου, Γιαννακός Παπαζαχαρίου, Αντώνης Νικολής, Γιώργος Πετρίδης, Βαγγέλης Χατζηπαυλής, Μανόλης Κοκκινάκης, Νίκος Κιτρίνας, Παναγιώτης Παπούλης, Ιπποκράτης Πατάκος, Γιάννης Φωτόπουλος και άλλοι.
Με αποφασιστικότητα τα μέλη αυτά του Ε.Μ.Π.Α. θα προσπαθήσουν να κινητοποιήσουν πολλούς Κώους τόσο για το εθνικό θέμα, όσο και για την τραγική οικονομική εξαθλίωση που βάραινε τους κατοίκους του νησιού με τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Κυκλοφόρησαν προκηρύξεις και άλλα έντυπα, όπως την εφημερίδα «Ένωση. Περιοδικό Δελτίο Ελεύθερης Διαφώτισης του Λαού», που εκδιδόταν στη Ρόδο και ήταν το μοναδικό έντυπο που δεν περνούσε από Αγγλική λογοκρισία και ξεσκέπαζαν τους Άγγλους και όσους κινούνταν παρασκηνιακά καλλιεργώντας την ιδέα της αυτονομίας σε βάρος της εθνικής αποκατάστασης της Δωδεκανήσου, γράφοντας επίσης συνθήματα στους τοίχους για την Ένωση. Μέχρι πρόσφατα διακρίνονταν στις γωνίες κάποιων κεντρικών κτηρίων ζωγραφισμένες με γαλάζια μπογιά Ελληνικές Σημαίες χιαστί και ενδιάμεσα η λέξη: ΕΝΩΣΙΣ.
Τον Ιούνιο του 1946, που συζητιόταν στο Παρίσι το Δωδεκανησιακό Ζήτημα, οργάνωσαν συλλαλητήριο έξω από τα γραφεία της Βρετανικής Διοίκησης της Κω και συγκέντρωσαν υπογραφές για την αποστολή ψηφίσματος στους Υπουργούς των Εξωτερικών των τεσσάρων νικητριών του πολέμου Μεγάλων Δυνάμεων, με το οποίο διακήρυτταν τη σταθερή και αμετάτρεπτη απόφαση του λαού να ενωθεί με την Ελλάδα.
Οι Άγγλοι παρακολουθούσαν τη δράση των μελών του Ε.Μ.Π.Α. με μεγάλη προσοχή. Αύξησαν τα μέτρα επιτήρησης και αστυνόμευσης των κατοίκων και συνέλαβαν τον Δημήτρη Χατζηαντωνίου και τον Στέλιο Λαμπρόγλου και τους έδιωξαν πίσω στην Αθήνα. Τελικά όμως η δράση του Ε.Μ.Π.Α. θα έχει απήχηση στο λαό, ο οποίος έβλεπε με πίκρα να συγκρούονται τα απαράγραπτα δίκαιά του με τα συμφέροντα μιας Μεγάλης Δύναμης, που κατηύθυνε τότε τη μοίρα των νησιών μας.
Βασίλης Χατζηβασιλείου
περισσότερα,
1.Ιστορία της Νήσου Κω,1990
2.https://www.ertnews.gr/dimosio-vima/arthrografia/i-idrysi-toy-e-m-p-a-to-1946-sta-dodekanisa/
3.https://www.imerodromos.gr/empa/
4.Οι διασταυρούμενες Ελληνικές σημαίες με την επιγραφή «Ένωση-Union»
https://geogeodifhs.blogspot.com/2020/09/union.html
5. Παλιές φωτογραφίες της Κω/φβ