Σεισμογράφοι σε όλο τον κόσμο κατέγραψαν σήμα που επαναλαμβανόταν κάθε 90 δευτερόλεπτα για 9 ημέρες
Τον Σεπτέμβριο του 2023, σεισμογράφοι σε όλο τον κόσμο κατέγραψαν ένα σήμα που επαναλαμβανόταν κάθε 90 δευτερόλεπτα για 9 ημέρες. Προερχόταν από ένα απομακρυσμένο φιόρδ στη Γροιλανδία.Φωτογραφία από τη: NASA.
Μια κατάρρευση της πλαγιάς στις 16 Σεπτεμβρίου 2023, έστειλε βράχους και πάγους στο φιόρδ Ντίκσον της Ανατολικής Γροιλανδίας, πυροδοτώντας ένα τσουνάμι που κινούνταν πέρα δώθε κατά μήκος του στενού καναλιού για 9 ημέρες. Σεισμικοί σταθμοί παγκοσμίως κατέγραψαν έναν παλμό χαμηλής συχνότητας που επαναλαμβανόταν κάθε 92 δευτερόλεπτα, αφήνοντας τους γεωφυσικούς να αναζητούν την αιτία μέχρι που δορυφορικές εικόνες εντόπισαν την απομακρυσμένη αρκτική κοιλάδα.
Η καταρρέουσα πλαγιά του βουνού μάζεψε πάγο από παγετώνες καθώς έπεφτε. Εισήλθε στο νερό ως μικτή χιονοστιβάδα, οδηγώντας το νερό σε ύψος άνω των 200 μέτρων στις παρακείμενες πλαγιές. Ο επικεφαλής συγγραφέας Kristian Svennevig κατέγραψε την αρχική πρόσκρουση στο Science . Σημείωσε μια μέση ανοδική πορεία 60 μέτρων κατά μήκος 10 χιλιομέτρων του φιόρδ. Μια δεύτερη, μικρότερη κατολίσθηση έπληξε την ίδια τοποθεσία στις 11 Οκτωβρίου, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη αστάθεια.
Το μπλοκαρισμένο κύμα στο Φιόρδ Ντίκσον
Η Άντζελα Καρίγιο-Πόνσε παρατήρησε πώς τα φυσικά περιγράμματα του φιόρδ παγίδευσαν το εκτοπισμένο νερό. Γράφοντας στο The Seismic Record , έδειξε ότι μια απότομη καμπή κοντά στην έξοδο εμπόδισε το κύμα. Μη μπορώντας να διαφύγει στην ανοιχτή θάλασσα, το κύμα μετατράπηκε σε ένα στάσιμο κύμα γνωστό ως σέιχ.
Το υδάτινο σώμα λικνιζόταν σταθερά κατά μήκος του καναλιού. Κάθε πρόσκρουση στα βραχώδη τοιχώματα χτυπούσε τον φλοιό της Γης σαν ρυθμικό σφυρί. Αυτά τα επαναλαμβανόμενα χτυπήματα έστελναν σεισμικά κύματα χαμηλής συχνότητας σε όλο τον πλανήτη. Το σήμα διατηρούσε ένα σταθερό διάστημα 92 δευτερολέπτων, καταγράφοντας σε όργανα χιλιάδες μίλια μακριά.
Άμεσες μετρήσεις δορυφορικού ραντάρ
Αρχικά, οι ερευνητές συμπέραναν τη μηχανική των κυμάτων από αισθητήρες εδάφους. Άμεσες ωκεανογραφικές αποδείξεις έφτασαν αργότερα μέσω τροχιακού ραντάρ. Στο Nature Communications , ο Thomas Monahan χρησιμοποίησε δεδομένα από τον δορυφόρο SWOT για να καταγράψει δισδιάστατους χάρτες επιφάνειας του θαλάσσιου ...
Τα δεδομένα ραντάρ αποκάλυψαν κλίσεις της επιφάνειας του νερού έως και δύο μέτρα σε όλο το φιόρδ. Το νερό άλλαζε προσανατολισμό με κάθε αναπήδηση. Η ομάδα του Monahan συνδύασε αυτά τα περάσματα από δορυφόρο με σεισμικά δεδομένα από το Alert του Καναδά. Υπολόγισαν το αρχικό πλάτος κύματος στα 8 μέτρα. Τα μετεωρολογικά και παλιρροιακά μοντέλα επιβεβαίωσαν ότι ούτε οι άνεμοι ούτε οι παλίρροιες προκάλεσαν την κίνηση.
Διάκριση της εκροής από το πλάτος κύματος
Για να αξιολογήσουν τον κίνδυνο, οι ερευνητές διαχώρισαν ρητά τις μετρήσεις των κυμάτων. Η μέτρηση της μέγιστης στάθμης των 198 μέτρων περιγράφει την τοπική άνοδο. Δείχνει πόσο ψηλά το εκτοπισμένο νερό ξεβράστηκε στους απόκρημνους βράχους κοντά στη ζώνη κατάρρευσης.
Αντιθέτως, το μέγεθος των 8 μέτρων αντιπροσωπεύει το πραγματικό ύψος του στάσιμου κύματος στο ανοιχτό νερό. Αυτή η διάκριση επέτρεψε στους γεωφυσικούς να απομονώσουν τη δύναμη που κινεί τον πλανητικό σεισμικό δακτύλιο. Διαχώρισαν αυτήν την παγκόσμια ενέργεια από το τοπικό ύψος εκτόξευσης κατά μήκος των βραχωδών τοιχωμάτων.
Διαστημικό ραντάρ ως νέο γεωφυσικό εργαλείο
Η παρατήρηση σηματοδότησε μια σημαντική αλλαγή στην παρακολούθηση απομακρυσμένων θαλάσσιων κινδύνων. Πριν από αυτό το συμβάν, οι επιστήμονες βασίζονταν σχεδόν εξ ολοκλήρου σε όργανα που βρίσκονταν στην ακτή για να συμπεράνουν τη δυναμική των κυμάτων σε στενά κανάλια.
Η αποστολή SWOT απέδειξε ότι το διαστημικό ραντάρ μπορούσε να χαρτογραφήσει με ακρίβεια μικρές αλλαγές στην επιφάνεια των ωκεανών σε πραγματικό χρόνο. Ο Monahan σημείωσε ότι η δορυφορική αλτιμετρία παρέχει πλέον έναν αξιόπιστο τρόπο μέτρησης κλειστών υδάτινων σωμάτων παγκοσμίως. Αυτή η δυνατότητα καλύπτει ένα μακροχρόνιο κενό δεδομένων σε απομονωμένα υποπολικά περιβάλλοντα.
Λιώσιμο παγετώνων και ασταθείς πλαγιές
Οι ερευνητές επισημαίνουν την προοδευτική λέπτυνση των παγετώνων στη βάση του βουνού ως την κύρια αιτία της αποτυχίας. Οι αυξανόμενες περιφερειακές θερμοκρασίες και η τήξη του μόνιμα παγωμένου εδάφους συνεχίζουν να διαβρώνουν τη δομική υποστήριξη σε όλη τη Γροιλανδία . Αυτές οι αλλαγές δημιουργούν κινδύνους παρόμοιους με την κατάρρευση του φιόρδ Karrat το 2017, η οποία κατέστρεψε το χωριό Nuugaatsiaq .
Παρά τις σαφείς ενδείξεις μακροπρόθεσμης απώλειας πάγου, η πρόβλεψη του χρόνου των κατολισθήσεων παραμένει δύσκολη χωρίς παρακολούθηση σε πραγματικό χρόνο. Το πλάτος του κύματος των 8 μέτρων και ο παλμός των 92 δευτερολέπτων δημιούργησαν ένα σαφές μηχανικό αρχείο. Ωστόσο, η άμεση ενεργοποίηση στην επιφάνεια του γκρεμού παραμένει ακαταμέτρητη.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα futura-sciences
περισσότερα,
Kristian Svennevig et al., Science (2024); Angela Carrillo-Ponce et al., The Seismic Record (2024); Thomas Monahan et al., Nature Communications (June 3, 2025).
https://www.futura-sciences.com/en/in-september-2023-seismometers-around-the-world-picked-up-a-signal-that-repeated-every-90-seconds-for-nine-days-it-came-from-a-remote-fjord-in-greenland-c1_902506/#google_vignette
