H υψηλότερη οροσειρά που υπήρξε ποτέ στην ιστορία της Γης;
H κεντρική τοποθεσία της ορεινής ζώνης TransGondwana, σχημάτιζε τις πηγές του ποταμού Proto-Zambezi, εντός της υπερηπείρου Gondwana (βάσει της ανακατασκευής του Reeves 2000).Σχηματίστηκε κατά την ορογένεση της Ανατολικής Αφρικής, περίπου 650 έως 500 εκατομμύρια χρόνια πριν.Το Υπερόρος Τρανσγκοντβάναν ήταν μια αρχαία, διαβρωμένη οροσειρά που βρισκόταν κατά μήκος της υπερηπείρου Γκοντβάνα, η οποία εκτεινόταν σε περιοχές που τώρα σχηματίζουν την ανατολική και νότια Αφρική, τη δυτική Αραβία, την Ανταρκτική, την Αυστραλία και τη Νότια Αμερική.
Η υψηλότερη οροσειρά στην ιστορία της Γης ήταν ένα τείχος βράχου μήκους 5.000 μιλίων, ύψους όσο το Έβερεστ.
Σήμερα, είναι εντελώς επίπεδη - αλλά η καταστροφή της τροφοδότησε την έκρηξη της Κάμβριας Περιόδου. Αυτά τα αρχαία «υπερόρη» σχηματίστηκαν κατά τη διάρκεια της συναρμολόγησης των υπερηπείρων, και η μεγαλύτερη από αυτές ήταν το Υπερόρειο Τρανσγκοντβάνα-Transgondwanan.
Πριν από περίπου 650 εκατομμύρια χρόνια, τεράστιες τεκτονικές συγκρούσεις συνέτριψαν τις ηπειρωτικές πλάκες για να σχηματίσουν την υπερήπειρο Γκοντβάνα.
Οι ζώνες πρόσκρουσης που προέκυψαν λύγισαν προς τα πάνω, δημιουργώντας μια συνεχή ορεινή ζώνη μήκους έως και 8.000 χιλιομέτρων. Συγκριτικά, τα Ιμαλάια εκτείνονται σε περίπου 2.400 χιλιόμετρα.
Αυτή η αρχαία οροσειρά εκτεινόταν σε απόσταση ισοδύναμη με το ταξίδι από τη Νέα Υόρκη στο Παρίσι και στα μισά του δρόμου της επιστροφής.
Οι γεωλόγοι δεν μπορούν να μετρήσουν άμεσα αυτές τις αρχαίες κορυφές επειδή εκατοντάδες εκατομμύρια χρόνια ανέμου και βροχής τις έχουν διαβρώσει.
Αντ' αυτού, παρακολουθούν το ύψος τους στο παρελθόν χρησιμοποιώντας κρυστάλλους ζιρκονίου. Όταν οι τεκτονικές πλάκες συγκρούονται και ο φλοιός πυκνώνει κάτω από μια τεράστια οροσειρά, η έντονη πίεση βαθιά στο υπέδαφος αναγκάζει τον σχηματισμό ενός ορυκτού που ονομάζεται γρανάτης.
Ο γρανάτης απορροφά ένα συγκεκριμένο σπάνιο στοιχείο που ονομάζεται λουτήσιο. Ως αποτέλεσμα, οι κρύσταλλοι ζιρκονίου που σχηματίζονται στο ίδιο περιβάλλον υψηλής πίεσης στερούνται λουτησίου.
Σαρώνοντας το γεωλογικό αρχείο για ζιρκόνια με ασυνήθιστα χαμηλά επίπεδα λουτησίου, οι ερευνητές χαρτογραφούν ακριβώς πότε και πού ο φλοιός της Γης ήταν πιο παχύς.
Αυτή η χημική υπογραφή αποκαλύπτει μόνο δύο περιόδους υπερορέων στην ιστορία της Γης.
Η πρώτη ήταν το υπερόρος Νούνα, το οποίο σχηματίστηκε μεταξύ 2,0 και 1,8 δισεκατομμυρίων ετών πριν.
Η δεύτερη ήταν το υπερόρος Τρανσγκοντβάνα. Η καταστροφή αυτών των οροσειρών διαμόρφωσε τη ζωή στη Γη.
Καθώς το υπερόρος Τρανσγκοντβάνα διαβρωνόταν, τα ποτάμια ξέπλυναν εκατομμύρια τόνους σιδήρου, φωσφόρου και άλλων απαραίτητων θρεπτικών συστατικών στους ωκεανούς.
Αυτή η ξαφνική, κολοσσιαία εισροή βιολογικών δομικών στοιχείων χτύπησε τους ωκεανούς ακριβώς πριν από 540 εκατομμύρια χρόνια, παρέχοντας τις πρώτες ύλες για την έκρηξη της σύνθετης ζωικής ζωής.
Τα υπερόρη έφτασαν σε ύψη τουλάχιστον τόσο ψηλά όσο τα σύγχρονα Ιμαλάια (τα οποία κορυφώνονται σε πάνω από 8.800 μέτρα ή 29.000 πόδια, μαζί με το Έβερεστ), και ορισμένα μοντέλα υποδηλώνουν ότι μπορεί να ξεπέρασαν ακόμη και τα 10 χιλιόμετρα (πάνω από 32.800 πόδια) στις βαθύτερες ρίζες και τις δομές κορυφών τους.
StellarArc/quora.com
https://www.iflscience.com/supermountains-three-times-length-of-himalayas-may-have-driven-evolutionary-outbursts-62518
https://www.researchgate.net/figure/Position-of-the-Trans-Gondwana-mountain-belt-A-the-central-location-of-the_fig2_319329460

