Πώς τα χταπόδια στριμώχνονται μέσα από μια τρύπα μικρότερη από το σώμα τους
Στρατηγικές τριών και τεσσάρων βημάτων του Octopus vulgaris για να περάσει από μια μεγαλύτερη τρύπα. Από: Xin et al., doi: 10.1242/jeb.252825.
Ερευνητές από το Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης, το Πανεπιστήμιο Federico II της Νάπολης και το ενυδρείο Haus des Meeres στην Αυστρία βιντεοσκόπησαν τα θαλάσσια ζώα να διαφεύγουν μέσα από στενά ανοίγματα και βρήκαν μια συνεπή ακολουθία κινήσεων, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τον σχεδιασμό μαλακών ρομπότ.
«Τα χταπόδια μπορούν να αλλάξουν το σχήμα του σώματός τους για να περάσουν μέσα από μικροσκοπικές τρύπες, σχεδόν σαν νερό που ρέει μέσα από ένα κενό, επομένως το μέγεθός τους δεν περιορίζει πάντα το πού μπορούν να πάνε», δήλωσε ο Δρ. Wenci Xin, ερευνητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης.
«Αλλά κανείς δεν ήξερε ακριβώς πώς τα χταπόδια ελίσσονται μέσα από κενά που είναι μικρότερα από τους βολβώδεις μανδύες τους».
Στη μελέτη, οι επιστήμονες παρατήρησαν χταπόδια να περνούν μέσα από μια τρύπα σε ένα διαφανές ακρυλικό χώρισμα.
Τρία κοινά χταπόδια ( Octopus vulgaris ) ακολούθησαν μια συνεπή ρουτίνα.
Αρχικά, το ζώο έψαχνε σπρώχνοντας ένα μόνο πλοκάμι μέσα από την τρύπα. Στη συνέχεια, μετακινήθηκε, περνώντας τρία έως πέντε ακόμη πλοκάμια μέσα από αυτά. Τέλος, έσφιξε το σώμα του, αγκυρώνοντας τα εισαγόμενα χέρια στην απέναντι πλευρά και τραβώντας το υπόλοιπο σώμα του πίσω τους.
Όταν η τρύπα ήταν μεγαλύτερη από την απόσταση μεταξύ των ματιών του ζώου, το χταπόδι τράβηξε τα υπόλοιπα χέρια και το σώμα του μέσα από αυτήν με μία μόνο κίνηση, μια στρατηγική τριών βημάτων.
Όταν η τρύπα μικρύνει, κινεί πρώτα τα υπόλοιπα χέρια του και στη συνέχεια, ξεχωριστά, το κεφάλι και τον μανδύα του, μια στρατηγική τεσσάρων βημάτων.
Η σύνδεση μεταξύ του μεγέθους της οπής και της στρατηγικής ήταν στατιστικά σημαντική: στις 30 δοκιμές που αναλύθηκαν, η προσέγγιση των τριών βημάτων χρησιμοποιήθηκε 14 φορές με τη μεγαλύτερη οπή και μία φορά με τη μικρότερη, ενώ η προσέγγιση των τεσσάρων βημάτων χρησιμοποιήθηκε 15 φορές, όλες με τη μικρότερη οπή.
Τα ζώα επίσης προτιμούσαν τα μπροστινά τους χέρια, ειδικά το δεύτερο και το πρώτο στα αριστερά, αν και αυτό διέφερε από άτομο σε άτομο.
Οι συγγραφείς υποδεικνύουν ότι η κλίση της αριστερής πλευράς μπορεί να αντικατοπτρίζει τη ρύθμιση, καθώς η μία πλευρά της δεξαμενής προσέφερε μια πιο καθαρή θέα προς τα έξω.
Τέσσερα νεαρά χταπόδια Μάγια ( Octopus maya ) δεν επιχείρησαν την μικρότερη τρύπα στις αρχικές δοκιμές.
Δύο αργότερα πέρασαν μέσα από μια μεγαλύτερη τρύπα χρησιμοποιώντας τη μέθοδο των τριών βημάτων.
Σε μια δοκιμή με αρκετές τρύπες, το ένα δοκίμασε πρώτα ένα μικρότερο άνοιγμα, δεν κατάφερε να περάσει τα χέρια και στη συνέχεια πέτυχε σε ένα μεγαλύτερο. Αυτό υποδηλώνει ότι τα χταπόδια μπορεί να μην κρίνουν με ακρίβεια αν θα χωρέσουν.
Τα ευρήματα θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους μηχανικούς να κατασκευάσουν μαλακά ρομπότ που κινούνται μέσα σε στενούς, απρόβλεπτους χώρους, όπως τα κατεστραμμένα κτίρια, οργανώνοντας απλές κινήσεις υπό υψηλότερο επίπεδο συντονισμού αντί να ελέγχουν κάθε άκρο ξεχωριστά.
«Όλα τα υπάρχοντα ρομπότ έρευνας και διάσωσης και εξερεύνησης έχουν λεπτά σώματα που μοιάζουν με φίδια, για να τα βοηθούν να κινούνται μέσα από στενά κενά, γεγονός που περιορίζει τον αριθμό των αισθητήρων και των χειριστών που μπορούν να τοποθετηθούν στα σώματα των ρομπότ, περιορίζοντας την προσαρμοστικότητά τους κατά τη διάρκεια δύσκολων αποστολών έρευνας και διάσωσης», δήλωσε ο Δρ. Ξιν.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Journal of Experimental Biology .
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα sci.news
περισσότερα,
Wenci Xin et al. 2026. Overcoming environmental constraints: octopus uses 3-step or 4-step strategies to squeeze through small holes. J Exp Biol 229 (21): jeb252825; doi: 10.1242/jeb.252825
https://www.sci.news/biology/octopus-squeezing-behavior-15183.html
https://x.com/Rainmaker1973/status/2118993968331374885?a=f35tGjiAsIOV8ijA3Y8&s=20
