Η οργάνωση του δεύτερου δικτύου πληροφοριών, 1944
Ο «Ιερός Λόχος» ήταν ελίτ μονάδα Ελλήνων καταδρομών του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, αποτελούμενη κυρίως από αξιωματικούς και εθελοντές της ελληνικής ομογένειας στη Μέση Ανατολή, που πολέμησε δίπλα στους Συμμάχους στη Βόρεια Αφρική και το Αιγαίο (συμπεριλαμβανομένων των Δωδεκανήσων), πραγματοποιώντας επιτυχείς καταδρομικές επιχειρήσεις και εκκαθαρίσεις εχθρικών θέσεων, όντας ο πρόδρομος των σύγχρονων Ειδικών Δυνάμεων.
Ιανουάριος, 1944. Η οργάνωση του δεύτερου δικτύου πληροφοριών και η συνεργασία του με περιπόλους του Ιερού Λόχου: Μεγάλος ήταν ο αριθμός των καταδρομικών επιθέσεων του Ιερού μας Λόχου στα Δωδεκάνησα καθ’ όλη τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής .
Πριν από τις καταδρομικές τους αυτές επιχειρήσεις οι Ιερολοχίτες, που στόχευαν να πλήξουν τον εχθρό προξενώντας του ανεπανόρθωτες βλάβες, προέβαιναν σε αποστολές περιπόλων, οι οποίες ανίχνευαν τις γερμανικές θέσεις λαμβάνοντας τις απαραίτητες πληροφορίες από ντόπιους πατριώτες. Έτσι και στην Κω στις αρχές του 1944 θα οργανωθεί ένα ακόμη δίκτυο πληροφοριών με παράλληλη, αλλ’ ανεξάρτητη δράση από το πρώτο δίκτυο, το οποίο ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1943.
Σ’ αυτό το δεύτερο δίκτυο θα συνεργασθούν δύο υπάλληλοι του Κτηματολογίου Κω, ο Νίκος Γεωργιάδης και ο Μιχάλης Κουγιουμζής, οι οποίοι έκρυβαν τους περιζήτητους από τους Γερμανούς μεγάλους ιταλικούς κτηματολογικούς χάρτες, που απεικόνιζαν τοπωνυμικά και υψομετρικά με κάθε λεπτομέρεια διάφορα στρατηγικής σημασίας σημεία του νησιού και με το πρόσχημα ότι έπρεπε να εργασθούν στην ύπαιθρο για να αποτυπώσουν τα όρια κτημάτων ή για να ενημερωθούν σχετικά με τις κτηματικές διαφορές πολιτών, εφοδιάζονταν με επικυρωμένες από την ίδια τη γερμανική Ortskommandatur - που το γραφείο της βρισκόταν σε διπλανή του Κτηματολογίου αίθουσα - άδειες εξόδου στα βουνά και στην ύπαιθρο, με μόνη απαγόρευση την είσοδό τους σε στρατιωτικές μονάδες.
Όργωναν, λοιπόν, την ύπαιθρο και κατάφερναν ανενόχλητοι, με τη δέουσα όμως προφύλαξη, να προσδιορίζουν επακριβώς επί χάρτου τα σημεία των στρατιωτικών εγκαταστάσεων και να παρακολουθούν γενικά τις κινήσεις του εχθρού, ενημερώνοντας σχετικά τους Ιερολοχίτες αξιωματικούς, οι οποίοι απάρτιζαν την περίπολο και κρύβονταν σε δύσβατες περιοχές της νότιας πλευράς του νησιού, δυτικά της θέσης Άης Ζαχαρίας.
Όλοι σχεδόν οι κτηνοτρόφοι των περιοχών από Τρούλλη, Σύμπετρο, Άη Κωνσταντίνο, Άκλαφτη, Λουτρά και μέχρι του Χαβάρου είχαν τεθεί στη διάθεση του δικτύου και βοηθούσαν με κίνδυνο της ζωής τους τις συχνές μετακινήσεις των περιπόλων του Ιερού Λόχου. Ανάμεσά τους ξεχώρισαν ο Σταμάτης Δημοσθένη Κώστογλου, που βρισκόταν νύχτα-μέρα στη διάθεση των περιπόλων καθώς και ο απαγχονισθείς λίγο πριν την αποχώρηση των Γερμανών Θεόκριτος Βασιλείου Κώστογλου, που κατέβαινε από τις βουνοκορφές για να μεταφέρει τα μηνύματα των Ελλήνων αξιωματικών.
Στην πόλη της Κω με το δίκτυο αυτό θα συνεργασθούν ο Γεράσιμος Ματθαίος, ο Γιώργος Κουρούνης, ο Χριστόφορος Φουρνάρης και οι δικηγόροι Γιώργος Κουτσουράδης και Μάνος Παρθενιάδης.
Στα χωριά θα συμπράξουν ως πληροφοριοδότες του δικτύου ο Δημήτρης Οικονόμου από το Πυλί, ο Γιάννης Φάκκος από την Αντιμάχεια, ο Γιάννης Σοφός από την Καρδάμενα και ο Νίκος Φουρτούνης από την Κέφαλο.
Ξεχώρισαν επίσης για το ριψοκίνδυνο χαρακτήρα τους ο Παντελής Πίκος, ο κτηνοτρόφος στο Θυμιανό της Κεφάλου και ο καλοκάγαθος καλόγερος Χαράλαμπος Ρούσος, που μόναζε στον Άη Γιάννη τον Πρόδρομο στην Κρίκελλο, προσφέροντας ασφαλές καταφύγιο σε περιπόλους του Ιερού Λόχου.
Πολύτιμος ακόμη συνεργάτης του δικτύου υπήρξε και ο αντιφασίστας Ιταλός Διοικητής της Αστυνομίας Dante Zucchelli, που έδινε ακριβείς πληροφορίες, καθώς ήταν πάντα ενημερωμένος γύρω από τα πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα των Γερμανών. Ο Ζucchelli, που υπηρέτησε στην Κω από το 1943 ως το 1946, είχε αποκαλύψει επίσης και την ύπαρξη ενός Τουρκο-Συμμαχικού κατασκοπευτικού κλιμακίου, που έδινε τις πληροφορίες του στην απέναντι της Κω Αλικαρνασσό. Με αυτό το κλιμάκιο είχε ο ίδιος επαφές μέσω δύο Κώων πρακτόρων υπηρεσίας, του Αφεντούλη Σταματάκη και του Χασάν Χουσεΐν και διοχέτευε με μυστικό τρόπο στους Ιερολοχίτες κωδικοποιημένες πληροφορίες, τις οποίες αποκωδικοποιούσαν εκείνοι και τις αξιοποιούσαν κατάλληλα.
Βασίλης Χατζηβασιλείου-Ιστορία της νήσου Κω,1990