Η σύγκρουση μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Αμερικής στο ηφαιστειακό αρχείο
Ηφαιστειακές κωνικές γεωμορφές της ηφαιστειακής επαρχίας Combia στην Κολομβία (Νότια Αμερική).
Οι μαγνητικές ιδιότητες των ηφαιστειακών πετρωμάτων αποκαλύπτουν μια προηγούμενη σύγκρουση μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Αμερικής.
Οι γεωμορφές που υποδεικνύονται με βέλη αντιστοιχούν σε παλιά μαγματικά διεισδυτικά πετρώματα που μπορεί να ήταν αρχαία ηφαίστεια στις βόρειες Άνδεις πριν από ~10-20 εκατομμύρια χρόνια.
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Earth and Planetary Physics παρέχει νέες πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα ενός από τα σημαντικότερα τεκτονικά γεγονότα που διαμορφώνουν την Αμερική: τη σύγκρουση μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Αμερικής. Αναλύοντας τις μαγνητικές ιδιότητες των ηφαιστειακών πετρωμάτων από τις Βόρειες Άνδεις της Κολομβίας, οι ερευνητές δείχνουν ότι τα κύρια στάδια σύγκρουσης συνέβησαν νωρίτερα από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως - πριν από περίπου 10 εκατομμύρια χρόνια.
Η μελέτη διεξήχθη από τον Victor Piedrahita (πρώτο συγγραφέα) και τον J. Li , μαζί με μια διεθνή ομάδα γεωεπιστημόνων. Οι ερευνητές επικεντρώθηκαν σε ηφαιστειακά πετρώματα του ύστερου Μειόκαινου (περίπου 12-6 εκατομμυρίων ετών) από την ηφαιστειακή επαρχία Combia, που βρίσκεται στην κεντρική Κολομβία. Αυτά τα πετρώματα σχηματίστηκαν κατά τη διάρκεια ενός κρίσιμου διαστήματος, όταν η πλάκα της Νότιας Αμερικής αλληλεπιδρούσε με το ηπειρωτικό τμήμα της Κεντρικής Αμερικής.
Για να ξεδιαλύνει αυτή την περίπλοκη τεκτονική ιστορία, η ομάδα εφάρμοσε ανάλυση μαγνητικού υφάσματος, μια τεχνική που εξετάζει πώς ευθυγραμμίζονται τα μαγνητικά ορυκτά μέσα στα πετρώματα. Αυτή η μέθοδος επιτρέπει στους επιστήμονες να διακρίνουν μεταξύ των αρχικών προτύπων ηφαιστειακής ροής και των μεταγενέστερων παραμορφώσεων που προκαλούνται από τεκτονικές τάσεις. «Τα ηφαιστειακά πετρώματα μπορούν να διατηρήσουν ένα αξιοσημείωτα λεπτομερές αρχείο γεωλογικών διεργασιών», λέει ο Δρ. Victor A. Piedrahita. «Τα μαγνητικά τους χαφρακτηριστικά μας βοηθούν να προσδιορίσουμε εάν η παραμόρφωση συνέβη πριν, κατά τη διάρκεια ή μετά την τοποθέτηση των πετρωμάτων».
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι πολλά από τα ηφαιστειακά πετρώματα διατηρούν πρωτογενή μαγνητικά στοιχεία που σχετίζονται με τη ροή μάγματος ή ηφαιστειακών υπολειμμάτων, υποδεικνύοντας ελάχιστη ή καθόλου τεκτονική αποτύπωση κατά το ύστερο Μειόκαινο. Άλλες θέσεις καταγράφουν εντοπισμένη παραμόρφωση, αλλά αυτά τα φαινόμενα είναι περιορισμένα σε έκταση και ένταση. Συνολικά, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η σημαντική βράχυνση του φλοιού και η παραμόρφωση που σχετίζεται με τις συγκρούσεις στις Βόρειες Άνδεις είχαν σε μεγάλο βαθμό σταματήσει πριν από το ύστερο Μειόκαινο.
«Τα δεδομένα μας δείχνουν ότι τα πιο σημαντικά συμβάντα σύγκρουσης μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Αμερικής συνέβησαν νωρίτερα από ό,τι πιστεύαμε προηγουμένως, κυρίως κατά τη διάρκεια του Ολιγόκαινου-μέσου Μειόκαινου», εξηγούν οι Piedrahita και Li. «Μέχρι τη στιγμή που σχηματίστηκαν αυτά τα ηφαιστειακά πετρώματα, η τεκτονική παραμόρφωση είχε γίνει πιο αδύναμη και πιο εντοπισμένη».
Αυτά τα συμπεράσματα βοηθούν στη βελτίωση των μοντέλων της οικοδόμησης των βουνών των Άνδεων και στη βελτίωση της κατανόησής μας για το πώς οι αλληλεπιδράσεις των πλακών διαμόρφωσαν τη γεωλογική εξέλιξη της Αμερικής. Η μελέτη καταδεικνύει επίσης τη δύναμη των μαγνητικών μεθόδων για την ανακατασκευή των τεκτονικών ιστοριών σε ηφαιστειακές περιοχές. Η έρευνα αυτή υποστηρίχθηκε από επιχορηγήσεις του Εθνικού Ιδρύματος Φυσικών Επιστημών της Κίνας (NSFC), οι οποίες απονεμήθηκαν στους J. Li και Victor Piedrahita.
Γεωδίφης με πληροοφορίες από τη σελίδα eurekalert
περισσότερα,
Journal- Earth and Planetary Physics
Magnetic fabric of the late Miocene extrusive rocks of the Combia Volcanic Province: Tectonic implications for the northern Andes-Victor A. Piedrahita1, , Martin Chadima2, 3, Jackeline Ramírez4, Alejandra Tabares4, Maria I. Marín-Cerón4, JinHua Li1,
https://www.eppcgs.org/en/article/doi/10.26464/epp2026011
https://www.eurekalert.org/news-releases/1113186