Εκεί όπου η Γη αναδιαμορφώνεται σε πραγματικό χρόνο
Πίδακες ατμού και λασπόλουτρα: ανησυχητικά σημάδια επικείμενης έκρηξης στην Αιθιοπία.
Μετά από ένα κύμα ασυνήθιστων σεισμών, ένα ισχυρό ρεύμα ατμού και λάσπης έχει εκραγεί από το όρος Ντόφεν στην Αιθιοπία - μια εξέλιξη που οι επιστήμονες πιστεύουν ότι συνδέεται με τις υπόγειες κινήσεις μάγματος. Η δραστηριότητα αυτή έχει προκαλέσει αυξανόμενη ανησυχία ότι μια ηφαιστειακή έκρηξη θα μπορούσε να είναι επικείμενη.
Είναι εύκολο να το ξεχάσει κανείς, αλλά ένας ολοκαίνουργιος ωκεανός γεννιέται σιγά σιγά στην Ανατολική Αφρική. Κατά μήκος του Ανατολικού Αφρικανικού Ρήγματος, βρίσκεται σε εξέλιξη μια από τις πιο δραματικές τεκτονικές διεργασίες της Γης. Ο ηπειρωτικός φλοιός κυριολεκτικά διαλύεται, τραβιόμενος σε αντίθετες κατευθύνσεις από γεωλογικές δυνάμεις που σταδιακά χωρίζουν το Κέρας της Αφρικής από την υπόλοιπη ήπειρο - χιλιοστό προς χιλιοστό.
Χάρτης που δείχνει την τοποθεσία του Ρήγματος της Ανατολικής Αφρικής (ανάμεσα στις διακεκομμένες γραμμές). Από Sémhur, Wikimedia Commons.
Μια διαδικασία που ήδη κινείται
Αυτός ο ωκεανός δεν θα εμφανιστεί σύντομα, αλλά η διαδικασία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η ανήσυχη γεωλογία της περιοχής - συχνοί σεισμοί και ηφαιστειακές εκρήξεις - αποτελεί απόδειξη. Καθώς ο φλοιός τεντώνεται και λεπταίνει, το λιωμένο πέτρωμα ωθείται προς τα πάνω, σπρώχνοντας προς την επιφάνεια.
Το Ανατολικό Αφρικανικό Ρήγμα φιλοξενεί μια μακρά αλυσίδα ηφαιστείων που τροφοδοτούνται από βαθιά μέσα από αυτό που οι γεωλόγοι ονομάζουν Αφρικανικό Υπερπλούμιο - μια τεράστια ανοδική ροή θερμού μανδυακού υλικού που προκαλεί τη διόγκωση του φλοιού. Αυτή η ανοδική πορεία εξηγεί γιατί το βόρειο τμήμα του ρήγματος, αν και ήδη σε μια ώριμη ωκεάνια φάση, παραμένει πάνω από το νερό. Η κατάσταση αντικατοπτρίζει αυτήν της Ισλανδίας , η οποία εκτείνεται στην Μεσοατλαντική Ράχη και βρίσκεται στην κορυφή ενός θερμού σημείου που διατηρεί τον ωκεάνιο φλοιό της εκτεθειμένο αντί να είναι θαμμένος κάτω από τη θάλασσα.
Τοπίο του Ανατολικού Αφρικανικού Ρήγματος, που χαρακτηρίζεται από μια σειρά από κανονικά ρήγματα που σχηματίζουν μια μεγάλη λεκάνη ρήγματος. Από DavidMPyle, Wikimedia Commons.
Αυξανόμενη σεισμική αναταραχή στην περιοχή Αφάρ της Αιθιοπίας
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, η περιοχή Αφάρ της Αιθιοπίας έχει βιώσει ένα ασυνήθιστο σμήνος σεισμών - 55 μέτριες δονήσεις κάτω από 4 Ρίχτερ και δύο ισχυρότερες που έφτασαν τα 5,1 Ρίχτερ. Αν και δεν έχουν αναφερθεί ζημιές, η δραστηριότητα έχει ενταθεί, ωθώντας τις αρχές να εκκενώσουν αρκετές εκατοντάδες κατοίκους.
Η ανησυχία τώρα δεν είναι μόνο το τρέμουλο του εδάφους - αλλά και αυτό που σιγοβράζει από κάτω. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι σεισμοί προκαλούνται από τη μετατόπιση του μάγματος μέσα στον φλοιό, μια υποψία που επιβεβαιώθηκε όταν ξέσπασε ξαφνικά εκρηκτική υδροθερμική δραστηριότητα.
Οι αεραγωγοί ατμού και οι λιμνούλες βραστής λάσπης σηματοδοτούν κίνδυνο
Ένα βίαιο ρεύμα ατμού, που εκτοξεύει λάσπη και θρυμματισμένο βράχο, εμφανίστηκε στο όρος Ντόφεν - ένα αρχαίο ηφαίστειο που θεωρούνταν αδρανές για πολύ καιρό. Σε κοντινή απόσταση, έχουν σχηματιστεί λακκούβες λάσπης με φούσκες, αποτέλεσμα της επαφής των υπόγειων υδάτων με το ανερχόμενο μάγμα . Μετά από αυτά τα γεγονότα, δύο ισχυρότεροι σεισμοί, μεγέθους 5,5 και 5,8 Ρίχτερ, συγκλόνισαν την περιοχή.
Ηφαιστειακή έκρηξη στην Αιθιοπία στις 3 Ιανουαρίου 2025, στην περιοχή Dulecha, στο όρος Dofan, στην περιφερειακή πολιτεία Afar. Από UMD Media, YouTube.
Μέχρι τώρα, το Ντόφεν δεν είχε δείξει κανένα σημάδι ζωής. Δεν είναι γνωστές ιστορικές εκρήξεις, γεγονός που αφήνει τους επιστήμονες αβέβαιους για την πραγματική του συμπεριφορά. Αλλά με το μάγμα να κινείται σαφώς και τα υδροθερμικά συστήματα να αφυπνίζονται, οι αξιωματούχοι έχουν διατάξει εκκενώσεις σε ζώνες υψηλού κινδύνου γύρω από το ηφαίστειο .
Αυτό που συμβαίνει στο Ντόφεν είναι κάτι περισσότερο από ένα τοπικό γεγονός - είναι μια ζωντανή υπενθύμιση ότι η Ανατολική Αφρική βρίσκεται σε ένα από τα μεγάλα τεκτονικά σύνορα του πλανήτη, όπου οι ήπειροι χωρίζονται και η Γη αναδιαμορφώνεται σε πραγματικό χρόνο.
Morgane Gillard
https://www.futura-sciences.com/en/jets-of-steam-and-mud-pools-unsettling-signs-of-an-imminent-eruption-in-ethiopia_23078/