«Ακόμα και οι νόμοι σιωπούν σε καιρό πολέμου», Silent enim leges inter arma... Κικέρων.
Σε φωτογραφία από τη δεκαετία του ΄30 το άγαλμα του Κικέρωνα μπροστά από το Δικαστικό Μέγαρο της Κω, που σχεδίασε ο Ιταλός Rodolfo Petracco. Άγαλμα του Κικερώνα απαντά επίσης μπροστά από το παλάτι της δικαιοσύνης [Palazzo di Giustizia], της Ρώμης.
Ποιός ήταν ο Κικέρων;
Ο Μάρκος Τύλλιος Κικέρων (3 Ιανουαρίου 106 π.Χ - 7 Δεκεμβρίου 43 π.Χ) ήταν Ρωμαίος πολιτικός, δικηγόρος, λόγιος, φιλόσοφος, ρήτορας και συγγραφέας που προσπάθησε να διατηρήσει τις βέλτιστες αρχές κατά τη διάρκεια των πολιτικών κρίσεων της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας που οδήγησαν στην ίδρυση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.
Τα εκτενή γραπτά του περιλαμβάνουν πραγματείες για τη ρητορική, τη φιλοσοφία και την πολιτική. Θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους ρήτορες και πεζογράφους της Ρώμης και ο κύριος εκφραστής της «κικερώνειας ρητορικής».
Ο Κικέρωνας σπούδασε στη Ρώμη και στην Ελλάδα. Καταγόταν από μια πλούσια οικογένεια και υπηρέτησε ως ύπατος το 63 π.Χ.Επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τόσο την αρχαία όσο και τη σύγχρονη πρόσληψη της λατινικής γλώσσας. Ένα σημαντικό μέρος του έργου του έχει διασωθεί και τον θαύμαζαν τόσο οι αρχαίοι όσο και οι σύγχρονοι συγγραφείς. Προσάρμοσε τα επιχειρήματα των κυριότερων σχολών της ελληνιστικής φιλοσοφίας στα λατινικά και επινόησε ένα μεγάλο μέρος του λατινικού φιλοσοφικού λεξιλογίου στηριζόμενος σε ελληνικούς φιλοσοφικούς όρους.
Το 79 π.Χ., ο Κικέρωνας έφυγε για την Ελλάδα, τη Μικρά Ασία και τη Ρόδο. Αυτό ίσως έγινε για να αποφύγει την πιθανή οργή του Σύλλα, όπως ισχυρίζεται ο Πλούταρχος, αν και ο ίδιος ο Κικέρωνας λέει ότι έγινε για να βελτιώσει τις δεξιότητές του και τη φυσική του κατάσταση.
Στην Αθήνα, σπούδασε φιλοσοφία με τον Αντίοχο Ασκαλωνίτη, τον «Παλαιό Ακαδημαϊκό» και εμπνευστή του Μέσου Πλατωνισμού. Στη Μικρά Ασία, γνώρισε τους κορυφαίους ρήτορες της περιοχής και συνέχισε να σπουδάζει μαζί τους. Στη συνέχεια, ο Κικέρωνας ταξίδεψε στη Ρόδο- δεν είναι γνωστό αν πέρασε από την Κω- για να συναντήσει τον πρώην δάσκαλό του, τον Απολλώνιο Μόλωνα, ο οποίος τον είχε διδάξει στη Ρώμη. Ο Μόλωνας βοήθησε τον Κικέρωνα να βελτιώσει τις υπερβολές στο ύφος του, καθώς και να εκπαιδεύσει το σώμα και τους πνεύμονές του για τις απαιτήσεις της δημόσιας ομιλίας.Χαράσσοντας μια μέση οδό μεταξύ των ανταγωνιστικών στυλ της εποχής, ο Κικέρωνας τελικά θεωρείται ο δεύτερος μόνο μετά τον Δημοσθένη μεταξύ των μεγάλων ρητόρων της ιστορίας.
Ο Κικέρωνας επίσης άσκησε επιρροή στη σύγχρονη αστρονομία. Ο Νικόλαος Κοπέρνικος, αναζητώντας αρχαίες απόψεις για την κίνηση της Γης, είπε ότι «πρώτος... ανακάλυψε στον Κικέρωνα ότι ο πυθαγόρειος Ικέτας [4ος αιώνας π.Χ] υπέθετε ότι η γη κινείται».
Το τραγικό τέλος του
Τα τελευταία λόγια του, στις 7 Δεκεμβρίου 43 π.Χ, λέγεται ότι ήταν: «Δεν υπάρχει τίποτα το σωστό σε αυτό που κάνεις, στρατιώτη, αλλά προσπάθησε να με σκοτώσεις όπως πρέπει».
Τους μήνες που ακολούθησαν τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα το 44 π.Χ, ο Κικέρων εκφώνησε αρκετούς λόγους με τους οποίους παρότρυνε τη Γερουσία να υποστηρίξει τον Οκταβιανό στον αγώνα του εναντίον του Μάρκου Αντώνιου. Όταν ο Οκταβιανός και ο Αντώνιος συμφιλιώθηκαν, ένας εκατόνταρχος τον δολοφόνησε με εντολή του Αντώνιου.
«Αν έχεις βιβλιοθήκη και κήπο, έχεις όλα όσα χρειάζεσαι στη ζωή», είχε πει.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τις εγκυκλοπαίδειες Britannica, Treccani και Βικιπαίδεια
περισσότερα,
Δικαστικό Μέγαρο Κω
Ο τοίχος είχε την δική του ιστορία …..
«Σκλάβοι του νόμου για να μπορούμε να είμαστε ελεύθεροι»