Πως η Ισπανία αντιμετωπίζει τη διάβρωση των ακτών;
Η Ισπανία επανεξετάζει τον τρόπο αντιστροφής της διάβρωσης των παραλιών.
Ο παραλιακός δρόμος στην παραλία Montgat βόρεια της Βαρκελώνης στις 26 Φεβρουαρίου 2026.
Κάθε χειμώνα, οι καταιγίδες εξαφανίζουν εκτάσεις της γραφικής ισπανικής ακτής, ανατρέποντας τα έργα ανοικοδόμησης του καλοκαιριού και απειλώντας τα θεμέλια της ζωτικής τουριστικής βιομηχανίας της χώρας.
Αντιμέτωποι με έναν μάταιο κύκλο ζημιών που ακολουθείται από αποκαταστάσεις τεχνητών υλικών, ορισμένοι προορισμοί για διακοπές στην παραλία στρέφονται πλέον σε φυσικές λύσεις σε μια προσπάθεια να σώσουν τα τοπία και τα μέσα διαβίωσής τους.
Στη βορειοανατολική περιοχή της Καταλονίας, η παραλία Μονγκάτ έχει σχεδόν εξαφανιστεί - βράχοι που παρέμεναν θαμμένοι από εκτεταμένες εκτάσεις άμμου έχουν απογυμνωθεί από τα στοιχεία της φύσης.
Ο Μπρούνο Κάμπρε απολαμβάνει το ψάρεμα με φίλους στο μικροσκοπικό κομμάτι άμμου που έχει απομείνει, φυτεύοντας τα καλάμια του, ένα τραπέζι και ένα ψυγείο δίπλα σε μικρά σπίτια πρώην ψαράδων.
«Πριν από τέσσερα ή πέντε χρόνια, θα πηγαίνατε σε αυτές τις παραλίες και η άμμος εκτεινόταν μακριά, για 500 ή 700 μέτρα. Τώρα δεν έχουν απομείνει περισσότερα από 20 (μέτρα)», δήλωσε ο 37χρονος στο AFP.
Καθώς τα κύματα καταβροχθίζουν όλο και περισσότερο την ακτή, που προκαλείται από σφοδρές καταιγίδες λόγω της κλιματικής αλλαγής, φοβάται επίσης ότι τα σπίτια των ψαράδων «τελικά θα εξαφανιστούν».
Το πρόβλημα είναι σοβαρό στην Καταλονία, η οποία είναι διάσπαρτη με ειδυλλιακά παραθαλάσσια χωριά και θέρετρα που λάμπουν από τον μεσογειακό ήλιο και προσελκύουν πλήθη τουριστών.
Ένας ιστορικός σιδηρόδρομος από τη Βαρκελώνη προς την πόλη Ματάρο, ο οποίος εκτείνεται παράλληλα με την ακτή, πλησιάζει όλο και περισσότερο τη θάλασσα κάθε χειμώνα.
Νότια της Βαρκελώνης, μέρος του προβλήματος είναι η υπερβολική ανάπτυξη των παραλιακών μετώπων με πεζόδρομους και διαμερίσματα, τα οποία σφηνώνονται στην άμμο ενάντια στα άγρια κύματα.
Η σοβαρότητα της χειμερινής διάβρωσης έχει φτάσει σε μια ένταση στην οποία «θα αρχίσουμε να χάνουμε παραλίες τα επόμενα 10 χρόνια», προειδοποίησε η Greenpeace Spain σε έκθεση του 2024.
«Ατελέσφορος»
Μία ώρα με το αυτοκίνητο νότια της Βαρκελώνης, η πόλη Καλαφέλ προσπάθησε να αξιοποιήσει τις φυσικές διεργασίες για να σταματήσει την υποχώρηση των παραλιών της.
Για την Κάρλα Γκαρσία Λοζάνο, καθηγήτρια φυσικής γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο της Χιρόνα, η συνήθης τεχνική της απόρριψης τόνων άμμου που είναι καταδικασμένοι να παρασυρθούν από την επόμενη διαδοχή χειμερινών καταιγίδων ή της αντικατάστασης πλακόστρωτων στις παραλιακές οδούς, δεν αποτελεί μακροπρόθεσμη λύση.
«Η τεχνητή αναγέννηση δεν είναι πλέον δυνατή, εν μέρει επειδή είναι πολύ ακριβή από οικονομικής άποψης, αλλά η συντήρησή της είναι επίσης πολύ ακριβή και πολύ αναποτελεσματική», δήλωσε στο AFP.
Ο Γκαρσία Λοζάνο έχει επιβλέψει την αναγέννηση των παραλιών τα τελευταία έξι χρόνια στην Καλαφέλ, μια πόλη 30.000 κατοίκων που εξαρτάται κυρίως από τον τουρισμό.
Οι παραλίες αναγεννώνται φυσικά σε περιόδους με πιο ήπιο καιρό, «ειδικά το καλοκαίρι», αλλά αυτή η αναγέννηση «συμβαίνει μόνο σε χώρους που είναι πολύ φυσικοί», εξήγησε.
Ως εκ τούτου, η Καλάφελ αφαίρεσε 800 τετραγωνικά μέτρα (8.600 τετραγωνικά πόδια) από τον παραλιακό δρόμο της και δύο αναχώματα, τοποθέτησε φράγματα από καλάμια κατά μήκος της παραλίας για να συγκρατήσει την άμμο και να δημιουργήσει αμμόλοφους, αναπλήρωσε τις διαβρωμένες περιοχές με κοντινή άμμο του ίδιου τύπου και χρησιμοποιεί drones για να παρατηρήσει την περιοχή.
«Σε μια έκταση 4.500 τετραγωνικών μέτρων, έχουν συγκεντρωθεί 1.000 κυβικά μέτρα άμμου», είπε, χαρακτηρίζοντας το αποτέλεσμα «σημαντική ποσότητα».
«Κατά μέσο όρο φτάνει τα 25 εκατοστά, αλλά σε ορισμένες περιοχές φτάνει το ενάμισι μέτρο σε ύψος».
Ο περιβαλλοντικός σύμβουλος του Καλαφέλ, Άρον Μάρκος Φερνάντεζ, εξήγησε ότι η κατεδάφιση μέρους του παραλιακού δρόμου λειτούργησε «επειδή πριν η θάλασσα χτυπούσε τον παραλιακό δρόμο, και τώρα υπάρχει άμμος».
«Μέρος της ιστορίας»
Άλλοι καταλανικοί δήμοι έχουν δοκιμάσει παρόμοια μέτρα, αφαιρώντας χώρους στάθμευσης, κυματοθραύστες και παραλιακούς πάγκους, αλλά οι φυσικές λύσεις φτάνουν μέχρι ενός σημείου.
Η Καλάφελ εξετάζει το ενδεχόμενο κατεδάφισης του ευρύτερου και πιο σύγχρονου τμήματος της παραλιακής λεωφόρου της, αλλά το ιστορικό τμήμα είναι ανέγγιχτο λόγω της εγγύτητας των κατοικιών, δήλωσε η δημοτική σύμβουλος Φερνάντεζ, υποστηρίζοντας την ισορροπία μεταξύ της αναγέννησης της φύσης και του τουρισμού.
Στη Σίτζες, νότια της Βαρκελώνης, έχει δοθεί προτεραιότητα στην αποκατάσταση των αμμόλοφων, αλλά η αποσυναρμολόγηση του πολυσύχναστου, αιωνόβιου παραθαλάσσιου περιπάτου είναι εκτός συζήτησης.
«Είναι μέρος της ιστορίας της Σίτζες και των πολιτών. Επομένως, η αφαίρεση της παραλιακής πεζοδρόμησης είναι μια δύσκολη ενέργεια για εμάς», δήλωσε στο AFP η δήμαρχος Αουρόρα Καρμπονέλ.
Τα λαμπερά νερά και η παρθένα άμμος των φημισμένων ηλιόλουστων παραλιών της Ισπανίας διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στον τουριστικό τομέα.
Σχεδόν 100 εκατομμύρια ξένοι επισκέπτες συνέρρευσαν στη χώρα πέρυσι -ένα ρεκόρ- και ο τουρισμός αποτελεί κινητήρια δύναμη μιας ταχέως αναπτυσσόμενης ισπανικής οικονομίας, συντηρώντας 2,7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 12% του ΑΕΠ.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα phys.org
περισσότερα,
https://phys.org/news/2026-04-spain-rethinks-tide-beach-erosion.html#google_vignette