Τα θερμότερα νερά σημαίνουν πιο αργούς τυφώνες και χειρότερες πλημμύρες
Bogdan Krupin από την Pexels. Γιατί τα θερμότερα νερά της Καραϊβικής θα μπορούσαν να σημαίνουν πιο αργούς τυφώνες και χειρότερες πλημμύρες.
Η ταχεία θέρμανση των ωκεανών είναι πιθανό να κάνει τις βροχοπτώσεις των τροπικών κυκλώνων πιο έντονες και πιο μακροχρόνιες, αυξάνοντας τους κινδύνους πλημμυρών σε περιοχές της περιοχής του Βόρειου Ατλαντικού. Μια νέα μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ που χρησιμοποίησε δορυφορικά δεδομένα δείχνει ότι οι τροπικοί κυκλώνες και οι αντίστοιχοι μετατροπικοί κυκλώνες αντιδρούν αρκετά διαφορετικά στην θέρμανση της επιφάνειας. Τα ευρήματα αποκαλύπτουν ότι κατά τη φάση του τροπικού κυκλώνα, οι θερμότερες και πιο υγρές συνθήκες προκαλούν επιβράδυνση των καταιγίδων και αυξάνουν σημαντικά την ένταση των βροχοπτώσεων.
Οι τροπικοί κυκλώνες αποτελούν σημαντική αιτία πολύ έντονων βροχοπτώσεων σε θερμά μέρη του κόσμου. Μπορούν να προκαλέσουν τεράστιες νεροποντές που όχι μόνο αυξάνουν σημαντικά τις συνολικές εποχιακές βροχοπτώσεις, αλλά και τον κίνδυνο ξαφνικών πλημμυρών. Στον Βόρειο Ατλαντικό, αυτές οι καταιγίδες είναι ιδιαίτερα σημαντικές κατά την περίοδο αιχμής των τυφώνων (Αύγουστος-Οκτώβριος), με τους τροπικούς κυκλώνες να παράγουν έως και 30-40% όλων των βροχοπτώσεων σε ορισμένες περιοχές κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό npj Climate and Atmospheric Science , δείχνει ότι οι βροχοπτώσεις από καταιγίδες αυξάνονται ραγδαία με τη θερμοκρασία, με μέσες αυξήσεις περίπου 21% ανά βαθμό αύξησης της τοπικής θερμοκρασίας του σημείου δρόσου , ενώ η περιοχή των έντονων βροχοπτώσεων επεκτείνεται κατά περίπου 12,5% ανά βαθμό θέρμανσης.
Ταυτόχρονα, το συνολικό μέγεθος του κυκλώνα τείνει να συρρικνώνεται ελαφρώς με την αύξηση της θερμοκρασίας, αν και αυτή η διαδικασία εξασθενεί και μπορεί ακόμη και να αντιστραφεί, προκαλώντας μεγαλύτερους τροπικούς κυκλώνες, όταν οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας είναι πολύ υψηλές, ιδιαίτερα στην Καραϊβική. Σε αυτές τις θερμότερες περιοχές, οι τροπικοί κυκλώνες συχνά κινούνται πιο αργά και διαρκούν περισσότερο, παράγοντας περισσότερες βροχοπτώσεις σε ένα μέρος, ειδικά κοντά στο κέντρο της καταιγίδας, προκαλώντας καταστροφικές πλημμύρες.
Αντίθετα, όταν οι καταιγίδες μεταβαίνουν στην μετατροπική φάση, χάνοντας τα τροπικά τους χαρακτηριστικά καθώς κινούνται διασχίζοντας τον Ατλαντικό προς την Ευρώπη, τείνουν να επεκτείνονται σε μέγεθος, αλλά επηρεάζονται λιγότερο έντονα από τις αλλαγές θερμοκρασίας. Οι βροχοπτώσεις συγκεντρώνονται στα βορειοανατολικά του κέντρου της καταιγίδας και σε μια ευρύτερη περιοχή, συχνά επειδή η καταιγίδα κινείται ταχύτερα και καθοδηγείται από διαφορετικά (βαροκλινικά) καιρικά συστήματα.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ. Haider Ali, Ανώτερος Ερευνητικός Συνεργάτης στη Σχολή Μηχανικών του Πανεπιστημίου του Newcastle, δήλωσε: «Τα ευρήματα δείχνουν ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη αυξάνει τόσο την ένταση όσο και την έκταση των βροχοπτώσεων από τροπικούς κυκλώνες, ειδικά σε θερμές περιοχές χαμηλού γεωγραφικού πλάτους. Επειδή ορισμένες καταιγίδες μπορεί επίσης να κινούνται πιο αργά, αυτό θα μπορούσε να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο πλημμυρών σε περιοχές του Βόρειου Ατλαντικού. Αυτή η τάση πιθανότατα θα συνεχιστεί με την αυξημένη υπερθέρμανση».
Προηγουμένως, το μέγεθος της καταιγίδας συνήθως αντιμετωπίζονταν ως μια σταθερή ακτίνα γύρω από το κέντρο της καταιγίδας. Αντίθετα, αυτή η μελέτη υιοθετεί έναν δυναμικό ορισμό, επιτρέποντας στο μέγεθος της καταιγίδας να ποικίλλει κατά τη διάρκεια ζωής του κυκλώνα. Χρησιμοποιώντας δεδομένα παρατήρησης από δορυφόρους, η ομάδα εξέτασε πώς το μέγεθος της καταιγίδας, οι μετρήσεις των έντονων βροχοπτώσεων και η ταχύτητα μεταφοράς αλλάζουν με την αύξηση της θερμοκρασίας για τους τροπικούς κυκλώνες του Βόρειου Ατλαντικού από το 2001 έως το 2024. Αυτή η προσέγγιση παρέχει ένα συνεπές πλαίσιο για την ανάλυση της εξέλιξης των καταιγίδων και την αξιολόγηση του τρόπου με τον οποίο οι έντονες βροχοπτώσεις αντιδρούν σε ένα κλίμα θέρμανσης.
Η καθηγήτρια Hayley Fowler, καθηγήτρια Επιπτώσεων της Κλιματικής Αλλαγής στο Πανεπιστήμιο του Newcastle και μία από τους συγγραφείς της μελέτης, δήλωσε: «Οι τροπικοί κυκλώνες φαίνεται να προκαλούν αυξανόμενες ζημιές από εκτεταμένες καταστροφικές πλημμύρες που προκαλούνται από επίμονα ακραία φαινόμενα βροχοπτώσεων, όπως στον τυφώνα Helene. Η μελέτη μας δείχνει ότι αυτή η αύξηση των ακραίων βροχοπτώσεων συνδέεται άμεσα με το κλίμα που θερμαίνεται, το οποίο προκαλείται από τη συνεχιζόμενη κοινωνική μας εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Αυτές οι καταιγίδες θα συνεχίσουν να γίνονται πιο υγρές, προκαλώντας πιο επίμονες και πιο έντονες βροχοπτώσεις και επακόλουθες πλημμύρες, μέχρι να μειώσουμε τη συγκέντρωση των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα».
Κοιτώντας μπροστά, το επόμενο βήμα είναι να μετατοπιστεί η εστίαση της έρευνας από τις καταιγίδες στην ατμόσφαιρα στις πλημμύρες στο έδαφος. Στόχος είναι να κατανοηθεί εάν οι πιο έντονες βροχοπτώσεις οδηγούν στις πιο καταστροφικές πλημμύρες ποταμών. Αυτή η αιτιώδης σύνδεση δεν είναι απλή, καθώς οι επιπτώσεις των πλημμυρών εξαρτώνται από το πού πέφτει η βροχή, πόσο διαρκεί και πόσο υγρές είναι οι λεκάνες απορροής πριν από το συμβάν βροχόπτωσης. Συνδυάζοντας τα κλιματικά δεδομένα με υδρολογικά μοντέλα, μπορούμε να παρακολουθήσουμε ολόκληρη την πορεία από τη δομή της καταιγίδας έως τη βροχόπτωση και τη ροή του ποταμού. Αυτό βοηθά στον εντοπισμό όχι μόνο των έντονων βροχοπτώσεων, αλλά και των καταιγίδων που πραγματικά μεταφράζονται σε πραγματικό κίνδυνο πλημμύρας για τους ανθρώπους και τις υποδομές.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα phys.org
περισσότερα,
Haider Ali et al, Warmer temperatures lead to wetter tropical cyclones in the North Atlantic, npj Climate and Atmospheric Science (2026). DOI: 10.1038/s41612-026-01363-2
npj Climate and Atmospheric Science
Πανεπιστήμιο του Νιούκαστλ
https://phys.org/news/2026-04-warmer-caribbean-slower-hurricanes-worse.html#google_vignette