Νιλόμετρο...
Νιλόμετρο - ένα αρχαίο όργανο που χρησιμοποιείται για τη μέτρηση των υδάτων του Νείλου, ώστε οι Αιγύπτιοι αγρότες να γνωρίζουν αν πρέπει να περιμένουν λιμό ή πλημμύρα:
Στην αρχαία Αίγυπτο, η συμπεριφορά του Νείλου θα μπορούσε να σημαίνει ζωή ή θάνατο κάθε εποχή συγκομιδής. Έτσι, πολύ πριν κατασκευαστεί το φράγμα του Ασουάν για να διαχειριστεί την πλημμύρα του μεγάλου ποταμού, οι Αιγύπτιοι επινόησαν ένα όργανο για να μετρήσουν τα νερά για να προβλέψουν τη συμπεριφορά του Νείλου: το νιλόμετρο.
Υπήρχαν τρία είδη νιλομέτρων, και παραδείγματα και των τριών μπορούν ακόμα να φανούν γύρω από την Αίγυπτο, βαθμονομημένα σε αιγυπτιακούς πήχεις: μια κάθετη στήλη, μια σκάλα διαδρόμου από σκαλοπάτια που οδηγούν στον Νείλο ή ένα βαθύ πηγάδι με οχετό. Εάν η στάθμη του νερού ήταν χαμηλή, η γονιμότητα της πλημμυρικής πεδιάδας θα υποφέρει. Εάν ήταν πολύ ψηλά, οι πλημμύρες θα ήταν καταστροφικές. Υπήρχε ένα συγκεκριμένο σημάδι που έδειχνε πόσο ψηλή θα έπρεπε να είναι η πλημμύρα αν τα χωράφια είχαν καλό χώμα. Το πιο απλό ήταν μια ψηλή στήλη που στεγαζόταν σε μια βυθισμένη πέτρινη κατασκευή που ονομάζεται πηγάδι. Ένα από αυτά τα νιλόμετρα μπορεί να δει κανείς στο νησί Rhoda (Rawda) στο Κάιρο, μια οκταγωνική μαρμάρινη στήλη που συγκρατείται στη θέση της από μια ξύλινη δοκό στην κορυφή που εκτείνεται σε πλάτος φρέατος. Περιλάμβανε μια σκάλα, ώστε οι ιερείς, οι οποίοι ήταν υπεύθυνοι για την παρακολούθηση των νιλόμετρων, να μπορούν να περπατήσουν και να εξετάσουν την στήλη.
Τα νιλόμετρα χρησιμοποιήθηκαν για τη μέτρηση της στάθμης του νερού ήδη πριν από 5.000 χρόνια, συνέχισαν να χρησιμοποιούνται από μεταγενέστερους πολιτισμούς που κυριαρχούσαν στην Αίγυπτο. Μερικά κατασκευάστηκαν στα ρωμαϊκά χρόνια. Μεταξύ 872-873 μ.Χ, ο πρώτος ανεξάρτητος ηγεμόνας της Αιγύπτου μετά τους Πτολεμαϊκούς Φαραώ, ο Ahmad ibn Tulun θα αποκαταστήσει το νιλόμετρο, αφαιρώντας το όνομα του al-Mutawakkil από την επιγραφή. Κατά συνέπεια, η άρδευση του Νείλου θα ενισχυόταν και η γεωργική παραγωγή θα αυξηθεί.
Το νιλόμετρο στο νησί της Ρόδα χρονολογείται από το 861 μ.Χ., όταν χτίστηκε εκεί όπου υπήρχε ένα παλαιότερο νιλόμετρο, βασισμένο σε σχέδιο του Afraganus, ενός διάσημου αστρονόμου. Ο τεράστιος μοχλός μέτρησης είχε σημάδια πάνω του για να υποδείξει πού βρισκόταν η στάθμη του νερού ανά πάσα στιγμή, πληροφορίες που θα χρησιμοποιούσαν οι ιερείς για να καθορίσουν ποιες συνθήκες θα επικρατούσε στο μέλλον: ξηρασία, που θα σήμαινε πείνα, επιθυμητή, που θα σήμαινε αρκετή υπερχείλιση για να αφήσει καλό έδαφος για καλλιέργεια. ή πλημμύρα, που θα μπορούσε να είναι καταστροφική.
Μόνο οι ιερείς και οι ηγεμόνες, είτε Φαραώ είτε μεταγενέστεροι, Ρωμαίοι ή Άραβες ηγέτες, επιτρεπόταν να παρακολουθούν νιλόμετρα και η ικανότητά τους να προβλέπουν τη συμπεριφορά του Νείλου χρησιμοποιήθηκε για να εντυπωσιάσουν τους απλούς ανθρώπους. (Και για να καθοριστεί πόσα χρήματα θα συγκεντρώνονταν σε φόρους.) Αυτός είναι ο λόγος που κατασκευάστηκαν τόσα πολλά νιλόμετρα σε ναούς, όπου μόνο οι ιερείς θα μπορούσαν να έχουν πρόσβαση στο μυστηριώδες όργανο.
Το νιλόμετρο στο νησί Rhoda στεγάζεται σήμερα σε ένα εκσυγχρονισμένο κτίριο. Η κωνική στέγη αντικατέστησε έναν παλαιότερο θόλο που καταστράφηκε το 1825, κατά τη διάρκεια της γαλλικής κατοχής. Το εσωτερικό είναι περίτεχνα σκαλισμένο και έχουν γεμίσει τρεις σήραγγες που άφηναν το νερό να εισχωρήσει σε πηγάδι σε διαφορετικά επίπεδα, έτσι ώστε οι επισκέπτες να μπορούν να περπατήσουν σε όλη τη διαδρομή προς τα κάτω.
Ένας άλλος τύπος νιλόμετρου, όπως αυτός που μπορεί να δει κανείς στο νησί Elephantine στο Ασουάν, είχε ίσα σκαλοπάτια που οδηγούν κατευθείαν κάτω στον Νείλο και ενδεικτικές σημάνσεις σε τοίχους σε διαφορετικά επίπεδα για κάθε βήμα. Αυτό ήταν συχνά το πρώτο που έδειχνε ποιες συνθήκες να περιμένουμε, καθώς βρισκόταν κοντά στα νότια σύνορα της Αιγύπτου. Το τρίτο είδος, ένα παράδειγμα του οποίου μπορεί να δει κανείς στο Ναό του Κομ Όμπο, λίγο πιο βόρεια, έφερε το νερό μακριά από τον Νείλο μέσω ενός καναλιού που το εναποθέτησε σε στέρνα. Και πάλι, ενδεικτικοί δείκτες χαράχτηκαν στον τοίχο, προσβάσιμοι από σκάλες για ιερείς και ηγεμόνες που προέβλεψαν την τύχη της αιγυπτιακής καλλιέργειας.
Τον 20ο αιώνα, η ετήσια πλημμύρα του Νείλου αρχικά μειώθηκε σημαντικά και στη συνέχεια εξαλείφθηκε εντελώς, με την κατασκευή των φραγμάτων του Ασουάν. Ενώ ο αντίκτυπος του Aswan High Dam στην Αίγυπτο και τη γεωργία της ήταν αμφιλεγόμενος για άλλους, πιο σύνθετους λόγους, είχε επίσης το πρόσθετο αποτέλεσμα να καταστήσει το νιλόμετρο απαρχαιωμένο, τη δεκαετία του 1960.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα archaeohistories
