Το σχήμα των κόκκων άμμου αποκαλύπτει την απόσταση που διανύουν τα ποτάμια
Μια ομάδα από το Centro Nacional de Investigación sobre la Evolución Humana (CENIEH) συνεργάστηκε με ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Μάλαγα (UMA) και το Πανεπιστήμιο της Κόρδοβα (UCO) σε ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στο Journal of Sedimentary Research , το οποίο εξετάζει τη σχέση μεταξύ του σχήματος των κόκκων της άμμου και της απόστασης που διανύθηκε σε ποταμό. Ποταμός Guadalhorce (Μάλαγκα), από το Ισπανικό Εθνικό Κέντρο Έρευνας για την Ανθρώπινη Εξέλιξη.
Η μελέτη αναλύει την τριβή των κόκκων άμμου που μεταφέρονται από τον ποταμό Μπούργκος κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του από την πηγή του στη Σιέρα ντε λα Ντέμαντα μέχρι τη συμβολή του με τον ποταμό Αρλάνθα και τους συγκρίνει με εκείνους του ποταμού Μάλαγα Γκουανταλόρθε, ενός ποτάμιου συστήματος με πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά. Τα αποτελέσματα επιτρέπουν μια λεπτομερή κατανόηση του πώς αλλάζει το σχήμα αυτών των σωματιδίων καθώς κινούνται κατά μήκος των ποταμών.
Για να γίνει αυτό, πραγματοποιήθηκε συστηματική δειγματοληψία κατά μήκος διαφορετικών τμημάτων και των δύο ποταμών και τα δείγματα υποβλήθηκαν σε επεξεργασία στα εργαστήρια CENIEH. Αρχικά, οι κόκκοι άμμου διαχωρίστηκαν στο Εργαστήριο Γεωλογίας και αργότερα αναλύθηκαν στο Εργαστήριο Μικροσκοπίας χρησιμοποιώντας εξειδικευμένο εξοπλισμό που μετρά παραμέτρους μεγέθους και σχήματος - όπως κυκλικότητα ή κυρτότητα - σε εκατοντάδες σωματίδια από κάθε δείγμα.
Πραγματοποιήθηκε στατιστική ανάλυση για να μοντελοποιηθεί μαθηματικά ο τρόπος με τον οποίο αλλάζουν οι κόκκοι της άμμου καθώς αυξάνεται η απόσταση μεταφοράς.
«Στο Arlanzón, οι τροποποιήσεις στο σχήμα των σωματιδίων είναι πιο ομοιόμορφες και οι περισσότερες παράμετροι δείχνουν μια σαφή σχέση με την αύξηση της διανυθείσας απόστασης», εξηγεί ο Isidoro Campaña, γεωλόγος στο Πανεπιστήμιο της Μάλαγα και πρώτος συγγραφέας του άρθρου.
Αυτή η μελέτη ανοίγει την πόρτα για τη σύγκριση των αποτελεσμάτων με ποτάμια ιζήματα που βρέθηκαν στα σπήλαια της Sierra de Atapuerca.
«Αυτές οι συγκρίσεις θα μας βοηθήσουν να εντοπίσουμε από πού προήλθαν τα νερά που μετέφεραν άμμους στις τοποθεσίες και, με αυτόν τον τρόπο, να ανακατασκευάσουμε τις φυσικές διεργασίες που σχημάτισαν τις κοιλότητες», σημειώνει ο γεωλόγος του CENIEH, Αλφόνσο Μπενίτο Κάλβο, συν-διευθυντής των τοποθεσιών Sierra de Atapuerca.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα της Spanish National Research Centre for Human Evolution
περισσότερα,
Isidoro Campaña et al, Quantifying modification of coarse-sand-particle shape by fluvial transport, Journal of Sedimentary Research (2025). DOI: 10.2110/jsr.2024.136
https://phys.org/news/2025-12-sand-grains-reveals-distance-rivers.html#google_vignette