Γιατί να σώσουμε τη Γεωγραφία;

Σε όλη τη χώρα, ορισμένα μαθήματα Γεωγραφίας έχουν περικοπεί από τα πανεπιστήμια. Εικόνα: Shutterstock.

Τα πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν οικονομικές κρίσεις, αλλά η περικοπή της Γεωγραφίας εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη βραχυπρόθεσμη σκέψη και τις μακροπρόθεσμες συνέπειες για την έρευνα, τη διδασκαλία και την κατανόηση του κοινού.

Αυτόν τον μήνα, κλήθηκα να υπογράψω μια αίτηση για τη διάσωση της Γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ. Υπάρχει μια πρόταση για τη διάλυση της Γεωγραφίας σε μια Σχολή Χημικών, Γεωλογικών και Περιβαλλοντικών Επιστημών, με πιθανή επίπτωση το τέλος της διδασκαλίας και της έρευνας της Ανθρωπογεωγραφίας.

Αυτή θα ήταν μια θλιβερή απώλεια για τον κλάδο, θα στερούσε την ευκαιρία από μια νέα γενιά φοιτητών να επωφεληθεί από εξαιρετική διδασκαλία και θα έθετε σε κίνδυνο τις σταδιοδρομίες τους. Στους υποτομείς της δημιουργικής, κριτικής, οικονομικής και υγειονομικής γεωγραφίας, οι ακαδημαϊκοί του Λέστερ βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των διεθνών επιστημονικών συζητήσεων. Υπάρχει μια παγκόσμιας κλάσης φήμη για τη διδασκαλία δεξιοτήτων GIS και την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις queer γεωγραφίες, κάτι που θα μας λείψει πολύ.

Οι δικές μου εμπειρίες από το Πανεπιστήμιο του Λέστερ είναι διττές. Πρώτον, ως λέκτορας στην αρχή της καριέρας μου, συμμετείχα σε ένα εξαιρετικό εργαστήριο σχετικά με τις γεωγραφίες των τροφίμων. Φιλοξενούμενος στην ευχάριστη, καταπράσινη πανεπιστημιούπολη, πέρασα μια υπέροχη μέρα συζητώντας τα πάντα, από την παραδοσιακή τυροκομία μέχρι τον ρόλο της Tesco στην καθημερινή ζωή. Κάνοντας το μακρύ ταξίδι με το τρένο για την επιστροφή μας με μια ομάδα ακαδημαϊκών με έδρα το Λονδίνο, εντυπωσιαστήκαμε όλοι από τη ζωντάνια του ιδρύματος υποδοχής. Αυτή η εμπειρία, εν μέρει, με ώθησε να κάνω μελλοντική έρευνα για τα τρόφιμα, την οποία διαφορετικά δεν θα έκανα.

Δεύτερον, ως προπτυχιακός φοιτητής, εργάστηκα σε μια σειρά από καλοκαιρινές κατασκηνώσεις που φιλοξενήθηκαν στο Λέστερ. Αυτά τα έργα έφεραν στην πανεπιστημιούπολη μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από μειονεκτούντα περιβάλλοντα.

Έμειναν σε φοιτητικές εστίες και πήραν μια γεύση από την πανεπιστημιακή εμπειρία, με σύντομες διαλέξεις σε γνωστικά αντικείμενα που κυμαίνονταν από την Αρχαιολογία έως τη Ζωολογία. Αυτό το διευρυνόμενο πρόγραμμα συμμετοχής ανέδειξε το εύρος του προγράμματος σπουδών του Λέστερ. Τότε, και τώρα, το ίδρυμα προσέφερε ολοκληρωμένη τριτοβάθμια εκπαίδευση – μια εκπαίδευση που το 2013 ηγήθηκε της ανασκαφής του Ριχάρδου Γ΄. Το κλείσιμο του Γεωγραφικού Τμήματος στο Λέστερ θα περιόριζε σημαντικά αυτόν τον ορίζοντα.

Με εξέπληξε η υποβολή αυτής της αίτησης λόγω της φήμης του Λέστερ, αλλά είναι γνωστό ότι τα οικονομικά πολλών πανεπιστημίων βρίσκονται σε χάος. Ένας συνδυασμός δύο δεκαετιών κακής χάραξης πολιτικής σε εθνικό επίπεδο και ορισμένων κακών επιλογών διαχείρισης σε θεσμικό επίπεδο έχουν δημιουργήσει πολύ πραγματικές προκλήσεις, αλλά μήπως το κλείσιμο επιτυχημένων τμημάτων είναι η απάντηση σε αυτά τα προβλήματα; Δεν μπορώ παρά να είμαι σκεπτικός για ορισμένες από τις επιλογές που γίνονται και για το ποιον εξυπηρετούν. Αυτό που είναι αναμφισβήτητο είναι ότι αυτή η απόφαση δεν βασίζεται στα σχόλια των φοιτητών. Στην Εθνική Έρευνα Φοιτητών του 2025, η Ανθρωπογεωγραφία στο Λέστερ ήταν 1η σε συνολική θετικότητα στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το μότο «μην αφήσετε μια καλή κρίση να πάει χαμένη» φαίνεται να συμφωνεί με ορισμένες από τις αποφάσεις στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Στο King's College του Λονδίνου, έχουμε υπο-προσλήψεις κατά 0,7%. Για μένα, αυτό φαίνεται σαν να είμαστε στην πραγματικότητα «εντός στόχου» και έρχεται σε αντίθεση με τις προκλήσεις εγγραφής που αντιμετωπίζουν πολλά πανεπιστήμια, αλλά τοπικά όλη η συζήτηση είναι ότι πρέπει να μειώσουμε το κόστος, να προσπαθήσουμε περισσότερο και να βελτιωθούμε για να αποφύγουμε «δύσκολες αποφάσεις». Ωστόσο, σίγουρα ένα καλά διοικούμενο ίδρυμα δεν θα πρέπει να εκτροχιαστεί από την οικονομική του πορεία επειδή βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από έναν στόχο;

Δεν έχω καμία εσωτερική γνώση της θεσμικής πολιτικής στο Πανεπιστήμιο του Λέστερ, αλλά φαίνεται ότι καταβάλλονται προσπάθειες για την απόσπαση της εργασίας στις γεωλογικές και περιβαλλοντικές επιστήμες, ώστε να διατηρηθούν τα μέρη της φυσικής γεωγραφίας του επιστημονικού κλάδου που αποκομίζουν τα περισσότερα έσοδα από την έρευνα. Ωστόσο, όπως υποστηρίζουν οι αναφέροντες, με αυτόν τον τρόπο, το Πανεπιστήμιο χάνει την ικανότητα να συνδέει την περιβαλλοντική αλλαγή με τα κοινωνικά και χωρικά συστήματα μέσω των οποίων παράγονται, διαχειρίζονται και βιώνονται οι κλιματικές επιπτώσεις. Η πρόταση καταργεί τον μόνο επιστημονικό κλάδο που είναι ικανός να αντιμετωπίσει τις διασταυρώσεις μεταξύ μετανάστευσης, ανισότητας, ψηφιακής υποδομής, διακυβέρνησης και περιβαλλοντικής αλλαγής.

Πριν από 75 χρόνια, το Χάρβαρντ έκλεισε το Τμήμα Γεωγραφίας του. Ένα νέο βιβλίο, με τίτλο «Let Geography Die» , των Άλισον Μάουντζ και Κίρα Γουίλιαμς, αφηγείται την ιστορία της απώλειας. Σε αυτή την περίπτωση, η δυσλειτουργική λήψη αποφάσεων και όχι κάποια ακαδημαϊκή αποτυχία οδήγησε στο κλείσιμο του προγράμματος. Μια πολιτική εκδίωξης κουήρ ατόμων από τις πανεπιστημιουπόλεις, στην οποία συμμετείχαν βασικοί καθηγητές γεωγραφίας και ένας πρόεδρος πανεπιστημίου που ήταν αρνητικά διακείμενος στις κριτικές κοινωνικές επιστήμες, σκότωσε το Τμήμα Γεωγραφίας του Χάρβαρντ. Ίσως, η παρουσίαση αυτού του παραδείγματος παράλληλα με την κατάσταση του Λέστερ να φαίνεται απίθανη, αλλά και αλλού, οι πανεπιστημιακοί συνάδελφοι δέχονται παρόμοιες επιθέσεις. Γνωρίζω ένα αμερικανικό τμήμα που έχει μετονομάσει το έργο του στην επιστήμη του κλίματος σε μια πιο απολιτική «μελέτη καιρού» για να προλάβει δράση από την κυβέρνηση Τραμπ.

Η διατήρηση της ανθρωπογεωγραφίας είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση των κοινωνικών και πολιτιστικών προκλήσεων του σήμερα. Να εκπαιδεύσουμε μια άλλη γενιά κριτικών στοχαστών που μπορούν να χρησιμοποιήσουν τα περιβαλλοντικά δεδομένα για να διαμορφώσουν πολιτικές, να θέσουν ζητήματα κοινωνικής δικαιοσύνης, όπως οι γεωγραφίες της σεξουαλικότητας, και να ασχοληθούν με θέματα που συνδέουν φυσικά και πολιτιστικά συστήματα, όπως η πολιτική της διατροφής. Αφήστε τη γεωγραφία να ζήσει και να βοηθήσει την κοινωνία να ευδοκιμήσει.

 Άντριου Μπρουκς

https://geographical.co.uk/news/why-save-geography