Ηφαιστειακή έκρηξη του 540 μ.Χ
Άποψη της καλντέρας Ilopango από την πανοραμική εθνική οδό. Φωτογραφία Wikimedia Commons.
Παγωμένοι πυρήνες φέρουν τα δακτυλικά αποτυπώματα από μία γιγαντιαία ηφαιστειακή έκρηξη που συνέβη γύρω στα 540 μ.Χ , σκότωσε δεκάδες χιλιάδες και βοήθησε να ενεργοποιηθεί μια από τις χειρότερες περιόδους παγκόσμιας ψύξης τα τελευταία 2.000 χρόνια.
Η λίμνη Ilopango είναι η καλντέρα του ομώνυμου ηφαιστειακού συγκροτήματος Ilopango, το οποίο το 539 ή το 540 μ.Χ. παρήγαγε μία από τις μεγαλύτερες ηφαιστειακές εκρήξεις τα τελευταία 7.000 χρόνια.
Η λίμνη ήταν επίσης παρούσα τότε, καθώς η λάβα έβραζε το νερό σε ατμό, η έκρηξη έγινε ακόμα πιο εκρηκτική.
Οι πυρήνες πάγου από τη Γροιλανδία και την Ανταρκτική δείχνουν αιχμές θειικού άλατος, ένα υποπροϊόν μεγάλων ηφαιστειακών εκρήξεων, στα 536 και 539 ή 540.
Οι γεωλόγοι υπολόγισαν ότι η έκρηξη του 536 ήταν από ένα ηφαίστειο υψηλού γεωγραφικού πλάτους - ίσως ένα στην Ισλανδία ή την Αλάσκα - και ότι η έκρηξη των 539/540 ήταν στα τροπικά.
Αλλά η ταυτότητα των ηφαιστείων ήταν άγνωστη.Τα δύο ηφαίστεια ήταν τόσο μεγάλα και τόσο βίαια, που έφεραν αέρια θείου και σωματίδια μίλια στον ουρανό. Δεδομένου ότι το υλικό αυτό αντανακλούσε το φως του ήλιου μακριά από την επιφάνεια της Γης, πυροδότησε σοβαρή παγκόσμια ψύξη.
Μια μελέτη του 2016 διαπίστωσε ότι τα ηφαίστεια μείωσαν τις μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες κατά 3,6 βαθμούς Φαρενάιτ. Οι καλλιέργειες στη βόρεια Ευρώπη και αλλού απέτυχαν, πιθανόν προκάλεσαν πείνα και ασθένειες.
Αν και οι δεσμοί του με τα ηφαίστεια παραμένουν αδύναμοι, η περίφημη Πανώλη του Ιουστινιανού - που σκότωσε δεκάδες εκατομμύρια ανθρώπων - ξεκίνησε το 541, κατά τη διάρκεια της χειρότερης ψύξης.
Πέρα από τις παγκόσμιες επιπτώσεις, το Ilopango ήταν ένα αποκαλυπτικό γεγονός για τους ανθρώπους που ζούσαν τότε στο Ελ Σαλβαδόρ, πολλοί από τους οποίους μέσα ή γύρω από τα πυκνοκατοικημένα κέντρα των Μάγια.
Μέχρι 40.000 έως 80.000 άνθρωποι πέθαναν στην ίδια την έκρηξη, εκτιμά η ομάδα του Dull, συγκλονισμένοι από υπερθερμασμένο βράχο και φυσικό αέριο που φώναξε τις πλευρές του Ilopango.
Γεωδίφης με πληροφορίες από το national geographic
https://www.nationalgeographic.com/science/2019/08/colossal-volcano-behind-mystery-global-cooling-found/
.jpg)
