Ένας χαμένος κόσμος κάτω από τον πάγο της Ανταρκτικής
Το νερό από την τήξη των παγετώνων της Ανταρκτικής φτάνει στον ωκεανό.
Ένα μεγάλης κλίμακας διηπειρωτικό σύστημα ποταμών από την εποχή του Ηώκαινου, που χρονολογείται πριν από 44 έως 34 εκατομμύρια χρόνια, ανακαλύφθηκε κάτω από τους πάγους της Ανταρκτικής.
Τα αποτελέσματα μιας μελέτης, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Science Advances, τεκμηριώνουν μια γεωχρονολογική και ιζηματολογική ανάλυση των πυρήνων των γεωτρήσεων που ελήφθησαν από την υφαλοκρηπίδα της Θάλασσας Amundsen στη Δυτική Ανταρκτική.
Η ανάλυση αποκάλυψε ιζήματα με στρώματα από δύο διακριτές περιόδους. Η παλαιότερη περίοδος χρονολογείται από τα μέσα της Κρητιδικής περιόδου πριν από περίπου 85 εκατομμύρια χρόνια και περιέχει ίχνη απολιθωμάτων, σπορίων και γύρης από ένα εύκρατο τροπικό δάσος.
Οι επιστήμονες γνώριζαν ήδη ότι η Ανταρκτική έχει ένα παρελθόν χωρίς παγετώνες, το οποίο υποδείχθηκε για πρώτη φορά από την άτυχη αποστολή Terra Nova του 1910-1913. Η αποστολή ανακάλυψε απολιθώματα από το δέντρο Glossopteris, ένα γένος εξαφανισμένων φτερών σπόρων που χάθηκαν κατά τη μαζική εξαφάνιση της τελικής Πέρμιας (Changsingian).
Το ανώτερο ίζημα περιέχει ως επί το πλείστον άμμο από το μέσο έως το ύστερο Ηώκαινο, το οποίο μετά από προσεκτικότερη εξέταση έμοιαζε με ένα στρωματοποιημένο σχέδιο από ένα σύστημα δέλτα ποταμού.
Τα βιογεωχημικά δεδομένα για τη φόρτωση της επίγειας οργανικής ύλης υποστηρίζουν περαιτέρω αυτήν την ερμηνεία, που υποδεικνύεται από τις συγκρίσιμες τιμές με παρόμοια περιβάλλοντα τα οποία υποδηλώνουν ένα παλαιοπεριβαλλοντικό περιβάλλον που λαμβάνει σημαντική συμβολή του μεταφερόμενου από ποτάμι οργανικού και πυριτοκλαστικού υλικού.
Με βάση τα ανακτημένα ιζήματα, οι ερευνητές προτείνουν ότι το υλικό αποτέθηκε σε ένα περιβάλλον παράκτιων εκβολών βάλτου από ένα διηπειρωτικό σύστημα ποταμών μήκους >1500 km, που αποστραγγίζεται από τα ανερχόμενα Υπερανταρκτικά Όρη στη Θάλασσα Amundsen.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης: «Ένα δέλτα ποταμού Ηώκαινου στη σημερινή θαλάσσια κατάρρευση του Amundsen υπονοείται επίσης από δεδομένα σεισμικής ανάκλασης από το ράφι μεταξύ των τοποθεσιών γεωτρήσεων MeBo70 PS104_20-2 και PS104_21-3. Αυτά δείχνουν ανακλαστήρες στη σεισμική μονάδα ASS-2 του ύστερου Ηώκαινου που είναι χαρακτηριστικά των ποταμών πεδιάδων και συστημάτων δέλτα.
Μοντέλα γεωγραφίας της Ανταρκτικής και το κυκλικό πολικό ρεύμα της Ανταρκτικής (ACC) δείχνουν ότι το ACC, σε συνδυασμό με τη μείωση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα, προκάλεσε τη δημιουργία μόνιμων πολικών παγοκάλυψης που εξαπλώθηκαν έως ότου η ήπειρος καλύφθηκε πλήρως με πάγο.
Γεωδίφης με πληροφορίες από Science Advances
A large-scale transcontinental river system crossed West Antarctica during the Eocene. Sci. Adv.10, eadn6056 (2024). https://doi.org/10.1126/sciadv.adn6056
https://www.science.org/doi/10.1126/sciadv.adn6056
.jpg)
