Γιατί τα φυσικά δάση παραμένουν αναντικατάστατα
Η Κίνα έχει φυτέψει δισεκατομμύρια δέντρα και το αποτέλεσμα δεν μοιάζει με αυτό που βλέπουμε στα φυσικά δάση, αντιμετωπίζει μια σοκαριστική δασική έκπληξη.
Η Κίνα έχει φυτέψει τον εκπληκτικό αριθμό των 66 δισεκατομμυρίων δέντρων από το 1978 και σχεδιάζει να φυτέψει άλλα 34 δισεκατομμύρια έως το 2050. Με την πρώτη ματιά, αυτή η κολοσσιαία προσπάθεια, με επικεφαλής αυτό που είναι γνωστό ως «Μεγάλο Πράσινο Τείχος», φαίνεται να είναι μια ηχηρή οικολογική νίκη - μέχρι που θα κοιτάξετε λίγο πιο προσεκτικά και θα ανακαλύψετε μερικές εκπληκτικές ανατροπές στην ιστορία του δάσους.
Ένας αγώνας δρόμου ενάντια στην έρημο- και οι προσδοκίες
Το έργο «Μεγάλο Πράσινο Τείχος» της Κίνας είχε ως στόχο να μεταμορφώσει την άνυδρη μογγολική στέπα, στοχεύοντας στις προχωρημένες άμμους των ερήμων Γκόμπι και Τακλαμακάν. Η φιλοδοξία; Να σταματήσει η ερημοποίηση και να ενισχυθεί η ικανότητα της χώρας να δεσμεύει διοξείδιο του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Από το 1978, αυτές οι προσπάθειες έχουν οδηγήσει στη φύτευση 66 δισεκατομμυρίων δέντρων, ενώ έχουν προγραμματιστεί άλλα 34 δισεκατομμύρια έως το 2050.
Οι ερευνητές παρακολουθούν στενά τις διαφορές μεταξύ αυτών των ανθρωπογενών δασών και των ανέγγιχτων, φυσικών δασών. Στόχος τους: να δουν πώς η ποικιλομορφία των ειδών, η πυκνότητα της κόμης και η ηλικία των δέντρων επηρεάζουν την ανθεκτικότητα στο κλίμα και τις αντιδράσεις στην άνοδο του ατμοσφαιρικού CO2 .
Φυτευμένα δάση: Γρήγορη ανάπτυξη, με μια παγίδα
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στα τέλη Μαΐου στο περιοδικό Geophysical Research Letters συνέκρινε τους ρυθμούς ανάπτυξης των δενδρυλλίων που φυτεύτηκαν από ανθρώπινα χέρια με εκείνα σε αυτοφυή δάση σε όλη την Κίνα. Το πρώτο εύρημα είναι ξεκάθαρο: τα φυτεμένα δέντρα αναπτύσσονται 66% ταχύτερα από τα αντίστοιχα φυσικά τους . Φαίνεται επίσης ότι αντιδρούν πιο έντονα σε υψηλότερα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα στον αέρα.
Αυτό θα φαινόταν σαν μια αδιάσειστη απόδειξη ότι το πρόγραμμα κάνει θαύματα. Αλλά, όπως λέει και η παροιμία: ξανακοιτάξτε και ίσως δείτε κάτι διαφορετικό.
Οι κρυφοί συμβιβασμοί: Νερό και μακροζωία
Ενώ η ραγδαία μεταμόρφωση της Τακλαμακάν - κάποτε γνωστής ως ενός από τα πιο αφιλόξενα μέρη στη γη - φέρνει ελπίδα για δράση για το κλίμα, εγείρει επίσης δύσκολα ερωτήματα σχετικά με τους υδάτινους πόρους της περιοχής. Το Πράσινο Σινικό Τείχος μπορεί να πρασινίζει την έρημο, αλλά με ποιο τίμημα για τα τοπικά αποθέματα νερού; Τα αποτελέσματα παραμένουν πιο λεπτομερή από ό,τι φαίνονται αρχικά, εξισορροπώντας την αισιοδοξία για το κλίμα με την υδρολογική προσοχή.
Ο ερευνητής οικολογίας τοπίου Yuhang Luo (Πανεπιστήμιο του Πεκίνου) εξήγησε γιατί η μελέτη αυτών των διαφορών είναι σημαντική:
«Τα φυτεμένα δάση διαδραματίζουν ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο στις στρατηγικές μετριασμού της κλιματικής αλλαγής, ωστόσο τα περισσότερα παγκόσμια μοντέλα οικοσυστημάτων δεν κάνουν διάκριση μεταξύ των τύπων δασών και δεν δείχνουν επαρκώς πώς η ηλικία επηρεάζει τη δυναμική των δασών».
Έτσι, ενώ ο βασικός αριθμός - 66% ταχύτερη ανάπτυξη- ακούγεται καταπληκτικός, η ιστορία δεν τελειώνει εκεί. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δορυφορικά δεδομένα για να παρακολουθήσουν τις αλλαγές στην επιφάνεια των φύλλων ως τρόπο μέτρησης του πάχους της φυλλικής κόμης, το οποίο με τη σειρά του δίνει ενδείξεις για την υγεία των δασών και την ικανότητα απορρόφησης άνθρακα.
Βραχυπρόθεσμη διόρθωση ή μόνιμη λύση;
Και εδώ είναι που τα πράγματα ανατρέπονται. Αν και τα τεχνητά φυτευμένα δάση αποτελούν ένα ισχυρό εργαλείο για την αποθήκευση άνθρακα βραχυπρόθεσμα, τα οφέλη δεν διαρκούν επ' αόριστον . Σύμφωνα με τον Yuhang Luo, τα φυσικά δάση παραμένουν αναντικατάστατα για τη μακροπρόθεσμη αποθήκευση άνθρακα και τη συνολική ανθεκτικότητα του οικοσυστήματος.
Υποστηρίζοντας αυτό, άλλες μελέτες στην Κίνα δείχνουν ότι τα φυσικά δάση αποθηκεύουν περισσότερο υπέργειο άνθρακα κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής τους σε σύγκριση με τα φυτεμένα δάση. Ωστόσο, οι ερευνητές συνιστούν προσοχή: ο τρόπος με τον οποίο συγκρίνονται οι διαφορετικοί τύποι δασών εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις τοπικές συνθήκες.
Το αποτέλεσμα; Όπως το θέτει ο Λούο:
«Η διαχείριση της γης βασίζεται σε πιο ανεπαίσθητους και πιο συγκεκριμένους μηχανισμούς από ό,τι νομίζαμε κάποτε. Δεν έχει σημασία μόνο το πόσα δέντρα φυτεύεις στο έδαφος - ο χρόνος, η επιλογή ειδών και η μακροπρόθεσμη διαχείριση έχουν σημασία.»
Αυτό το συμπέρασμα έχει άμεσες επιπτώσεις στις πολιτικές αναδάσωσης σε όλο τον κόσμο, οι οποίες συχνά μετρώνται με βάση τη συνολική φυτεμένη έκταση και όχι με βάση την ποσότητα άνθρακα που αποθηκεύεται σε διάστημα αρκετών δεκαετιών. Ίσως είναι καιρός να ξεφυλλίσουμε τις λεπτομέρειες λίγο πιο προσεκτικά όταν βασιζόμαστε στα δάση για να σώσουμε τον πλανήτη.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα futura-sciences
https://www.futura-sciences.com/en/after-66-billion-trees-planted-china-faces-a-shocking-forest-surprise_39712/
