Γιατί η Γη άρχισε να θερμαίνεται πριν από 12.000 χρόνια;
Η Γη δεν άρχισε να θερμαίνεται αργά πριν από 12.000 χρόνια - έλιωσε βίαια. Όταν ένα σταματημένο ωκεάνιο ρεύμα επανεκκίνησε ξαφνικά, οι θερμοκρασίες εκτοξεύτηκαν έως και 10°C (18°F) σε λίγες μόνο δεκαετίες.
Για να καταλάβουμε γιατί, πρέπει να κοιτάξουμε πιο πίσω. Η αρχική θέρμανση ξεκίνησε στην πραγματικότητα πριν από περίπου 20.000 χρόνια, λόγω των κύκλων Milankovitch - αργές, προβλέψιμες μετατοπίσεις στην τροχιά της Γης, αξονική κλίση και ταλάντωση.
Αυτές οι τροχιακές αλλαγές αύξησαν σταδιακά την ποσότητα του καλοκαιρινού ηλιακού φωτός που έπληττε το Βόρειο Ημισφαίριο, προκαλώντας την αργή υποχώρηση τεράστιων ηπειρωτικών παγοκαλύμματος. Αλλά πριν από περίπου 12.900 χρόνια, αυτή η σταθερή θέρμανση αντιστράφηκε απότομα. Καθώς τα παγοκαλύμματα της Βόρειας Αμερικής έλιωσαν, μια κολοσσιαία εσωτερική θάλασσα παγωμένου γλυκού νερού, γνωστή ως λίμνη Agassiz, ξεχείλισε και πλημμύρισε τον Βόρειο Ατλαντικό.
Επειδή το γλυκό νερό είναι λιγότερο πυκνό από το αλμυρό νερό, αυτή η ξαφνική εισροή κάθισε στην επιφάνεια του ωκεανού και έκλεισε την Ατλαντική Μεσημβρινή Ανατρεπτική Κυκλοφορία (AMOC) - τον ιμάντα μεταφοράς ρευμάτων που φέρνει το ζεστό ισημερινό νερό βόρεια. Στερημένο από αυτή τη θερμότητα, το Βόρειο Ημισφαίριο βυθίστηκε ξανά σε συνθήκες παγετώδους εποχής για πάνω από μια χιλιετία, μια παγωμένη περίοδο που ονομάζεται Νεότερη Δρυά.
Στη συνέχεια, πριν από περίπου 11.700 χρόνια, η AMOC ενεργοποιήθηκε ξανά. Με την αποκατάσταση του ωκεάνιου ιμάντα μεταφοράς, το ζεστό νερό κινήθηκε ξανά βόρεια, πυροδοτώντας την βίαιη αύξηση της θερμοκρασίας που καταγράφηκε στους πυρήνες πάγου της Γροιλανδίας.
Αλλαγές στη θερμοκρασία του αέρα που προέκυψαν από την κεντρική περιοχή του παγετώνα της Γροιλανδίας κατά τις εποχές του Ύστερου Πλειστόκαινου και του Ολόκαινου. Πηγή: Wikimedia Commons.
Δύο τεράστιοι βρόχοι ανατροφοδότησης ενίσχυσαν αυτήν την ξαφνική αύξηση της θερμοκρασίας και την κλείδωσαν παγκοσμίως. Πρώτον, καθώς ο πάγος εξαφανιζόταν γρήγορα, αποκάλυψε σκοτεινά πετρώματα, έδαφος και νερό των ωκεανών.
Αυτές οι πιο σκούρες επιφάνειες απορρόφησαν την ηλιακή ακτινοβολία αντί να την αντανακλούν πίσω στο διάστημα, επιταχύνοντας την θέρμανση μέσω του φαινομένου albedo.
Δεύτερον, καθώς οι ωκεανοί θερμάνθηκαν, απελευθέρωσαν τεράστια αποθέματα παγιδευμένου διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα. Τα επίπεδα CO2 στην ατμόσφαιρα αυξήθηκαν από περίπου 180 μέρη ανά εκατομμύριο στο μέγιστο των παγετώνων σε 260 μέρη ανά εκατομμύριο.
Αυτός ο ισχυρός συνδυασμός αποκατεστημένων ωκεάνιων ρευμάτων, τροχιακής ευθυγράμμισης και ανατροφοδότησης αερίων του θερμοκηπίου τερμάτισε την εποχή του Πλειστόκαινου και καθιέρωσε το Ολόκαινο - την εποχή του θερμού, σταθερού κλίματος που επέτρεψε στην ανθρώπινη ανάπτυξη του πολιτισμού.
StellarArc/quora.com
