Τον Σεπτέμβριο του 1687
Ένα βλήμα από βενετσιάνικο όλμο έπεσε στον Παρθενώνα και προκάλεσε περισσότερες ζημιές σε ένα δευτερόλεπτο απ’ ό,τι είχαν καταφέρει τα προηγούμενα 2.100 χρόνια.
Ο Παρθενώνας ολοκληρώθηκε το 438 π.Χ. και είχε επιβιώσει σχεδόν από τα πάντα. Ήταν ναός της Αθηνάς, μετά χριστιανική εκκλησία αφιερωμένη στην Παρθένο για περίπου 1000 χρόνια, και ύστερα οθωμανικό τέμενος με μιναρέ χτισμένο στη γωνία.
Τον Σεπτέμβριο 1687, ήταν σε μεγάλο βαθμό άθικτος. Η στέγη στη θέση της. Κίονες όρθιοι. Το μεγαλύτερο μέρος της γλυπτικής στη θέση του. Ήταν το καλύτερα διατηρημένο μεγάλο κτίριο της κλασικής αρχαιότητας που υπήρχε.
Ο Μορεϊκός ή Πόλεμος του Μοριά, γνωστός και ως ΣΤ΄ Βενετοτουρκικός Πόλεμος ήταν μια βενετσιάνικη προσπάθεια να πάρουν πίσω την Ελλάδα από τους Οθωμανούς, και ο Φραντσέσκο Μοροζίνι είχε περάσει 2 χρόνια πετυχαίνοντάς το στην Πελοπόννησο.
Στις 21 Σεπτεμβρίου, μια δύναμη 10.750 ανδρών υπό τον Κόνιγκσμάρκ αποβιβάστηκε στην Ελευσίνα ενώ ο βενετσιάνικος στόλος κατέλαβε τον Πειραιά.
Η οθωμανική φρουρά υποχώρησε στην Ακρόπολη για να περιμένει βοήθεια από τη Θήβα. Οι άμαχοι ανέβηκαν μαζί τους, γιατί ένα οχυρωμένο ύψωμα είναι το μέρος όπου πηγαίνει ο κόσμος.
Και οι Οθωμανοί έβαλαν τα πυρομαχικά τους και τα πυροβόλα μέσα στον Παρθενώνα.
Αυτή η απόφαση έχει επικριθεί για τρεις αιώνες και η λογική πίσω της δεν ήταν ηλίθια. Ήταν η πιο συμπαγής κατασκευή στο βράχο, τοίχοι από συμπαγές μάρμαρο, και φαίνεται να πίστευαν ότι οι Βενετσιάνοι δεν θα βομβάρδιζαν σκόπιμα ένα κτίριο τέτοιας σημασίας.
Επίσης γκρέμισαν τον μικρό Ναό της Αθηνάς Νίκης για πέτρες ώστε να χτίσουν πυροβολεία, κάτι που σου λέει πώς ζυγίζονταν τότε τα πράγματα.
Ο Μοροζίνι έστησε κανόνια και όλμους στην Πνύκα και στα γύρω υψώματα.
Στις 25 Σεπτεμβρίου, ένα βλήμα χτύπησε την αποθήκη πυρίτιδας στα Προπύλαια.
Το βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου, ένα βλήμα όλμου κατέβηκε από τη στέγη του Παρθενώνα και μπήκε στα πυρομαχικά.
Η έκρηξη διασκόρπισε το κτίριο. Η στέχη εξαφανίστηκε εντελώς. Το κελλί, ο εσωτερικός θάλαμος, καταστράφηκε. Κίονες στις βόρειες και νότιες πλευρές κατέρρευσαν. Μεγάλο τμήμα του έπεσε. Μάρμαρα πετάχτηκαν σε όλη την Ακρόπολη και οι φωτιές έκαιγαν για δύο μέρες.
Περίπου 300 άνθρωποι σκοτώθηκαν.
Ο Μοροζίνι, στην αναφορά του, το χαρακτήρισε τυχερό πυροβολισμό.
Η φρουρά παραδόθηκε στις 29 Σεπτεμβρίου αφού αποκρούστηκε προσπάθεια ανακούφισης.
Και μετά η Βενετία δεν μπόρεσε να κρατήσει την Αθήνα έτσι κι αλλιώς. Οθωμανικό ιππικό ελέγχει την Αττική, η πανούκλα μπήκε στον στρατό, το γερμανικό τμήμα γύρισε σπίτι τον Δεκέμβριο, και την τελευταία μέρα του χρόνου οι διοικητές αποφάσισαν να εγκαταλείψουν το μέρος. Την εκκένωσαν τον Απρίλιο του 1688, παίρνοντας μαζί τους 4000 ή 5000Αθηναίους γιατί αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να μείνουν πίσω με ασφάλεια.
Έτσι ο Παρθενώνας καταστράφηκε σε μια εκστρατεία που δεν πέτυχε τίποτα και εγκαταλείφθηκε μέσα σε επτά μήνες.
Υπάρχει ακόμα ένα κομμάτι.
Πριν φύγει, ο Μοροζίνι αποφάσισε να πάρει τα γλυπτά από το δυτικό αέτωμα και να τα πάει σπίτι στη Βενετία ως τρόπαια. Η φιγούρα του Ποσειδώνα και τα άλογα του άρματος της Αθηνάς.
Οι άντρες του δεν ήξεραν πώς να τα στηρίξουν. Η προσπάθεια απέτυχε, τα γλυπτά έπεσαν, και θρυμματίστηκαν στο βράχο.
Έτσι τα κομμάτια του δυτικού αέτωματος που είχαν επιβιώσει από την έκρηξη καταστράφηκαν από την προσπάθεια να τα πάρουν.
Οι Βενετσιάνοι αρκεστήκαν σε ό,τι μπορούσε να μεταφερθεί. Πήραν τα μαρμάρινα λιοντάρια από τον Πειραιά, και το μεγαλύτερο από αυτά στέκεται σήμερα έξω από την Arsenale της Βενετίας με Σκανδιναβικούς ρούνους χαραγμένους στον ώμο του από Βαράγγιους μισθοφόρους τον 11ο αιώνα.
Το τελευταίο μέρος είναι αυτό για το οποίο διαφωνούν οι περισσότεροι.
Ο Παρθενώνας έμεινε τότε ως ένας ανοιχτός ερειπωμένος χώρος για 120 χρόνια, με τα γλυπτά του εκτεθειμένα, αφύλακτα, και σταθερά αφαιρούμενα από ταξιδιώτες ή καμένα για ασβέστη από ντόπιους.
Το 1801 ο Λόρδος Έλγιν σε συνενόηση με τις οθωμανικές αρχές μετέφερε περίπου το μισό των εναπομεινάντων γλυπτών στη Βρετανία.
Κάθε επιχείρημα για τα Μάρμαρα του Έλγιν, και προς τις δύο κατευθύνσεις, γυρίζει πίσω στο βράδυ της 26ης Σεπτεμβρίου 1687. Γιατί είτε τα γλυπτά αυτά διασώστηκαν είτε κλάπηκαν εξαρτάται εντελώς από την κατάσταση του κτιρίου, και το κτίριο βρισκόταν σε αυτή την κατάσταση εξαιτίας ενός βλήματος όλμου που ρίχτηκε από μια ευρωπαϊκή δύναμη που είχε έρθει στην Ελλάδα για να την απελευθερώσει.
Ο Παρθενώνας στάθηκε για περίπου 2.125 χρόνια. Είναι ερείπιο για 339 χρόνια.
Ancient History Hub
@AncientHistorry
https://x.com/AncientHistorry/status/2103876420028051472?s=20
