Ο βαθύς χρόνος σε ένα εφήμερο βράχο του νοτιοανατολικού Αιγαίου
Η φθινοπωρινή ισημερία του 2026 στην χώρα μας θα συμβεί την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2026 και ώρα 03:05 το μεσημέρι (ώρα Ελλάδος).Η διάρκεια της ημέρας και της νύχτας γίνεται περίπου ίση σε όλη τη Γη. Από αυτή την ημέρα και μετά, στο βόρειο ημισφαίριο οι νύχτες μεγαλώνουν και οι μέρες μικραίνουν.
Ωστόσο όλο αυτό το διάστημα μέχρι την αλλαγή ένα μικρό καλοκαιράκι θα συντροφεύει τις μέρες και τις νύκτες μας.
Απομακρυνθείτε από τη ρουτίνα των καθημερινών αναγκών. Μετά το φθινόπωρο ένας ακόμη χειμώνας έρχεται για τα καλά στους πρόποδες της Ακρόπολης , όπου ζω. Το χιόνι μπορεί να φανεί στα μακρινά υψώματα έξω από το παράθυρό μου, ενώ νιφάδες του μπορεί να πέσουν από τον επίπεδο γκρίζο ουρανό. Αυτός ο καιρός είναι μία πραγματικότητα, αλλά είναι επίσης εφήμερος. Το χιόνι αν φανεί πιθανότατα θα λιώσει σε λίγες μέρες ή εβδομάδες. Συχνά τα τελευταία χρόνια δεν περιμένουμε καμία χιονόπτωση στη σεζόν.
Όλο αυτό το διάστημα δεν είναι άλλο από μία γεωλογική χρονοκλίμακα που θα αγγίξει τα τοπία, τη χλωρίδα και την πανίδα του νησιού.
Στην πραγματικότητα, όλα κατά την άποψή μου είναι εφήμερα.
Το παράθυρο από το οποίο κοιτάζω; Τοποθετήθηκε πριν από περίπου 45 χρόνια. Και κάτω από από αυτό, ο λόφος στον οποίο βρίσκεται το σπίτι μου είναι φτιαγμένος από πηλό, λάσπη που δημιουργήθηκε πριν από 6000 χρόνια. Αυτό είναι το ανοιγόκλεισμα του ματιού στον γεωλογικό χρόνο, αν και πολύ λιγότερο από όσο υπάρχει η ανθρωπότητα.
Για να κατανοήσουμε πόσο απίστευτα πρόσφατα εμφανίστηκαν οι άνθρωποι, ο John McPhee, στο βιβλίο του Basin and Range του 1981 , προτείνει να ανοίξουμε τα χέρια μας διάπλατα και να φανταστούμε ότι η απόσταση από άκρη σε άκρη δακτύλου αντιπροσωπεύει 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια - την ηλικία της Γης. Συγκριτικά, γράφει, τα 300.000 χρόνια από την εξέλιξη του Homo sapiens είναι τόσο σύντομα που «με ένα μόνο χτύπημα με μια μεσαίου μεγέθους λίμα νυχιών θα μπορούσαμε να εξαλείψουμε την ανθρώπινη ιστορία».
Σε αυτή την μικρή αναφορά για τον βαθύ χρόνο, προχωράμε πέρα από αυτό το μικρό κομμάτι νυχιού, ρίχνοντας μια μακρινή ματιά στον κόσμο του νησιού, εξερευνώντας πώς ήταν εκατοντάδες ,χιλιάδες, ακόμη και εκατομμύρια χρόνια πριν, και πώς αυτή η ιστορία εξακολουθεί να είναι ορατή - και επακόλουθη - σήμερα.
Αρκετές από τις ιστορίες μου που συχνά αναφέρω στο ιστολόγιο μου, μιλάνε για το παλαιότερο ιζηματογενή βράχο που έχει εκτεθεί στην επιφάνεια της χώρας μας, για τους πρώτους αποίκους της, ηλικίας 440 εκατομμυρίων ετών και βάλε. Άλλες ιστορίες μου προσφέρουν νέες γνώσεις για την ιστορία των τοποθεσιών της Κω, όπως το νεώτερο μεσοζωικό Σύμπετρο που είναι ορατό από το παράθυρο του σπιτιού μου, ενώ συχνά στον κόσμο μου γίνονται αναφορές στο πώς οι επιστήμονες κατάφεραν να κατανοήσουν την τεκτονική των πλακών, την κινητήριο δύναμη ενός αιρετικού, μοναδικού πλανήτη.
Ενώ συχνά καλύπτω ορισμένα τρέχοντα γεγονότα, σκεφτείτε αυτή την εσωτερική ματιά ως μια πρόσκληση για ένα διάλειμμα από την καθημερινή αναταραχή, την εποχή με την εποχή, και τις τρέχουσες, ημερήσιες ανάγκες μας.
Σκεφτείτε τις δυνάμεις και τα φαινόμενα που έχουν διαμορφώσει τον κόσμο μας σε ένα πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Η διεύρυνση της εστίασής μας πέρα από το πεδίο των ανθρώπινων επιχειρήσεων, υποθέσων εμβαθύνει την κατανόησή μας για το πως φθάσαμε ως εδώ.
Πως αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε ένα εφήμερο νησί μακριά από μία ήπειρο. Άλλωστε, ακόμη και όταν το είδος μας προκαλεί οικολογικό και κλιματικό χάος, η Γη θα συνεχίσει να μεταμορφώνεται και να αναδημιουργείται ξανά και ξανά, όπως ακριβώς κάνει εδώ και δισεκατομμύρια χρόνια.
Στόχος σε αυτή τη μικρή γεωδιαδρομή, στο μονοπάτι του χρόνου είναι να βάλω τα πράγματα στη πραγματική, αληθινή τους διάσταση και να γιορτάσουμε αυτό το βαθύ παρελθόν - αναγνωρίζοντας έμμεσα το βαθύ, απέραντο και ανοιχτό μέλλον ενός από τα χιλιάδες νησιά του Αιγαίου.
Γεωδίφης
Γεωστοχασμοί,2026
