Η ημέρα της Γης δεν διαρκεί ακριβώς 24 ώρες
Η ημέρα της Γης δεν διαρκεί ακριβώς 24 ώρες. Ο λόγος μπορεί να κρύβεται βαθιά μέσα στον πλανήτη.
Οι επιστήμονες ίσως έχουν λύσει το γιατί η διάρκεια της ημέρας της Γης αλλάζει κατά λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου κατά τη διάρκεια δεκαετιών. Λεπτές μετατοπίσεις στον εσωτερικό πυρήνα φαίνεται να έλκουν τον μανδύα, αποκαλύπτοντας έναν εκπληκτικά δυναμικό κόσμο χιλιάδες χιλιόμετρα κάτω από τα πόδια μας.
Γιατί η ημέρα της Γης συνεχίζει να αλλάζει
Μικροσκοπικές μετατοπίσεις βαθιά μέσα στη Γη μπορεί να εξηγήσουν γιατί η διάρκεια μιας ημέρας αλλάζει ήσυχα κατά χιλιοστά του δευτερολέπτου με την πάροδο του χρόνου.
Οι περισσότεροι από εμάς θεωρούμε την ημέρα ως ένα σταθερό 24ωρο. Στην πραγματικότητα, η περιστροφή της Γης δεν είναι απόλυτα σταθερή.
Η διαφορά είναι μικροσκοπική, μετρούμενη σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, αλλά οι φυσικοί μπορούν να την ανιχνεύσουν. Με την πάροδο του χρόνου, ορισμένες ημέρες γίνονται ελαφρώς μικρότερες ή μεγαλύτερες, ανάλογα με ανεπαίσθητες αλλαγές βαθιά μέσα στον πλανήτη.
Η ορμή του πυρήνα και μανδύα της Γης
Για περίπου τρεις δεκαετίες, οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι ο υγρός πυρήνας της Γης δεν περιστρέφεται πάντα με τον ίδιο ρυθμό. Οι αλλαγές στο μαγνητικό πεδίο του πλανήτη έχουν αποκαλύψει ότι ο υγρός πυρήνας μπορεί σταδιακά να επιταχύνει κατά τη διάρκεια αρκετών δεκαετιών και στη συνέχεια να επιβραδυνθεί κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών.
Ταυτόχρονα, ο μανδύας, το βραχώδες στρώμα πάχους περίπου 3.000 χιλιομέτρων που περιλαμβάνει τον φλοιό, αντιδρά προς την αντίθετη κατεύθυνση. Όταν ο πυρήνας επιταχύνει, ο μανδύας επιβραδύνεται ελαφρώς. Όταν ο πυρήνας επιβραδύνεται, ο μανδύας επιταχύνει.
Αυτή η ανταλλαγή συμβαίνει επειδή η συνολική στροφορμή της Γης πρέπει να παραμένει σταθερή.
Ακόμη και πολύ μικρές αλλαγές στην περιστροφή του μανδύα είναι αρκετές για να αλλάξουν τη διάρκεια μιας ημέρας κατά λίγα χιλιοστά του δευτερολέπτου.
Μια κρυμμένη βαρυτική ρυμούλκηση μέσα στη Γη
Οι επιστήμονες αγωνίζονται εδώ και καιρό να εξηγήσουν ακριβώς πώς ο πυρήνας και ο μανδύας ανταλλάσσουν αυτή την περιστροφική ορμή.
Σε μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Nature, ο διδακτορικός φοιτητής φυσικής του Πανεπιστημίου της Αλμπέρτα, Huifeng Zhang, και ο καθηγητής Mathieu Dumbery, παρουσιάζουν μια πιθανή απάντηση.
Η εργασία τους δείχνει ότι μικρές αλλαγές στην ταχύτητα περιστροφής του εσωτερικού πυρήνα της Γης, της στερεάς περιοχής στο κέντρο του πλανήτη, μπορούν να δημιουργήσουν αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «βαρυτική ροπή». Επειδή ο εσωτερικός πυρήνας δεν είναι τέλεια σφαιρικός, οι αλλαγές στην κίνησή του μπορούν να αλληλεπιδράσουν βαρυτικά με ανομοιόμορφες κατανομές μάζας στον μανδύα.
Αυτή η αλληλεπίδραση μπορεί να αλλάξει ελαφρώς την ταχύτητα περιστροφής του μανδύα, προκαλώντας μικρές αλλαγές στη διάρκεια μιας ημέρας.
Ανταγωνιστικές δυνάμεις ελέγχουν την περιστροφή της Γης
Μια άλλη δύναμη ασκείται επίσης στα όρια μεταξύ πυρήνα και μανδύα.
Γνωστή ως οριακή ροπή πυρήνα-μανδύα, παράγει τριβή και ηλεκτρομαγνητική αντίσταση που αντιτίθενται στην βαρυτική έλξη. Αυτή η αντίσταση βοηθά στον περιορισμό της μεταβολής της διάρκειας της ημέρας στη Γη.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι μικρές παρατηρούμενες διακυμάνσεις στη διάρκεια μιας ημέρας προκύπτουν από ανεπαίσθητες μετατοπίσεις στην ισορροπία μεταξύ της βαρυτικής ροπής και της οριακής ροπής του πυρήνα του μανδύα.
Ο εσωτερικός πυρήνας της Γης μπορεί να είναι πιο δυναμικός από το αναμενόμενο
Πέρα από το ότι βοηθούν στην εξήγηση ενός μακροχρόνιου μυστηρίου σχετικά με την αλλαγή της διάρκειας της ημέρας στη Γη, τα ευρήματα προσφέρουν επίσης νέα στοιχεία για το τι συμβαίνει βαθιά μέσα στον πλανήτη.
Οι Zhang και Dumbery λένε ότι ο εσωτερικός πυρήνας φαίνεται να «παραμορφώνεται με ιξώδες» σε μια χρονική κλίμακα περίπου 10 ετών, γεγονός που υποδηλώνει ότι το βαθύτερο εσωτερικό της Γης μπορεί να αλλάζει σχήμα και να ανταποκρίνεται σε δυνάμεις πολύ πιο δυναμικά από ό,τι θα μπορούσε να υπονοήσει η στερεά του σύνθεση.
Η μελέτη παρέχεται από το Nature . Πρωτότυπο κείμενο γραμμένο από τον Geoff McMaster.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα sciencedaily
περισσότερα,
Huifeng Zhang, Mathieu Dumberry. Gravitational torque drives multidecadal variations in length of day. Nature, 2026; DOI: 10.1038/s41586-026-10999-2
https://www.sciencedaily.com/releases/2026/09/260928100540.htm
