Νέα ΕΠΙΤΟΠΙΑ
Ρόδος, 11/25/Ι/1913.
Η εορτή των Θεοφανείων
Ετοιχοκολλήθη κατὰ τὴν ἑορτὴν τῶν Θεοφανείων ἡ ἐξῆς προκήρυξις.
«Σήμερον ἐπί ἡ εὐκαιρείᾳ τῆς ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων, ἐπιθυμίαν εἶχον νὰ παραστώ κατά τὴν τελετὴν τῆς καταδύσεως τοῦ τιμίου Σταυρού.
Αλλ᾽ ἐπειδὴ ἡ ἑορτὴ αὕτη θὰ ἠδύνατο να χρησιμεύσῃ ὡς πρόφασις διὰ τὴν διασάλευσιν τῆς δημοσίας τάξεως, ἡ δὲ Δημογερον Ρόδου δὲν ἐνόμισεν ὅτι ἠδύνατο νὰ ἐγγυηθῇ ταύτην, ἀπεφάσισα όπως ή τελετή λάβη χώραν μόνον ἐν τῇ Εκκλησία.
Εν Ρόδῳ τῇ 6 19 Ιανουαριου 1913.
Ο Αντιστράτηγος Διοικητὴς τοῦ στρατοῦ τῆς κατοχῆς ΑΜΕΛΙΟ
Το πρώτο λαϊκό ξέσπασμα απέναντι στην ιταλική κατοχή
Η Μάχη της Σημαίας τα Θεοφάνεια του 1913!Το πρώτο λαϊκό ξέσπασμα τού ροδίτικου λαού κατά τού νέου ευρωπαίου κατακτητή. Ύστερα από έξι χρόνια διπλωματικούς αγώνες, θα ξεσπούσε η δεύτερη δυναμική διαμαρτυρία που καθαγιάστηκε με το αίμα τού παπά Λουκά και τής Aνθούλας Zερβού στο χωριό τής Bιλανόβας το Mατωμένο Πάσχα τού 1919.

«Τα Θεοφάνεια του 1913»,από την Ροδιακή εφημερίδα, πρωτοσέλιδο της 6ης Ιανουαρίου 1949!Καλαμπίχης Εμμανουήλ - Πολεμικός Εμμανουήλ ιδρυτές της Ροδιακής το 1915 .

Ἱστορικαί ἡμέραι
Τὰ Θεοφάνεια τοῦ 1913
Ευρισκόμεθα σχεδὸν εἰς τὸ τέλος τοῦ Α΄. Βαλκανικού πολέμου (1913) καὶ οἱ ψύλλοι ἤρχισαν νὰ μπαίνουν στ' αὐτιὰ τῶν Δωδεκανησίων. Ἡ Συνθήκη τῆς Λωζάνης διὰ τῆς ὁποίας οἱ Ἰταλοὶ ὑπεχρεούντο νὰ ἀποδώσουν τὰ Νησιὰ εἰς τὴν Τουρκίαν, εἶχεν ὑπογραφεί πρὶν 4 μήνες, αλλά δὲν ἐννοοῦσαν νὰ αδειάσουν. Ὁ λαὸς τῆς πόλεως, ἐνθουσιασμένος ἀκόμη ἀπὸ τὰ πρόσφατα μεγαλουργήματα τοῦ στρατοῦ μας λαμβάνει την πρωτοβουλία, να κάμη ένα συλλαλητήριον τὴν 6 Ι ανουαρίου τὴν ἡμέραν δηλαδή τῶν Θεοφανείων. Είχε ἀποφασεσθῆ τότε, ὅταν ἡ πομπὴ τῶν Θεοφανείων θὰ ἔρθαγεν ἐμπρὸς στο Διοικητήριο, ποὺ ἦτο τὸτε στὸ σημερινό ταχυδρομικό μέγαρο, ὅλος ὁ κόσμος νὰ βγὰλη από τὴν τζέπη του τὶς μικρές ελληνικές σημαιούλες μὲ τὶς ὁποῖες ἦτο ἐφωδιασμένος καὶ νὰ ζητωκραυγάση ὑπὲρ τῆς Ἑνώσεως,
Δυστυχῶς ἡ ἀπόφασις αὐτὴ ἄγνωστον πῶς ἦλθε εἰς γνῶσιν τῆς Ἰταλικής Αστυνομίας ἡ ὁποία ἔλαβεν ὅλα τὰ δὺνατὰ μέτρα διὰ νὰ ματαιώση
τὸ Συλλαλητήριον ἐμποδίζουσα την τελετήν τῆς καταδύσεως τοῦ σταυροῦ. Ἐν τούτοις ὁ λαὸς ἀψηφώντας τὰς Ιταλικάς λόγχας, ἀρχίζει τὰς ζητωκραυγὰς μέσα στὸν Ναὸν τῶν Εἰσοδείων Νεοχωρίου, καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὸν Μητροπολίτην νὰ ἡγηθῆ τῆς τελετῆς ἀλλ᾽ ὁ Μητροπολίτης έχων παρὰ τὸ πλευρόν τουτὸν ἀυτον. διευθυτὴν Γκορίνι μὲνει ἀπαθὴς καὶ ἤρεμος σαν νὰ μὲ συνέβαινε τίποτε πέριξ του. Ὁ λαός διαμαρτύρεται διασπά τὰς γραμμάς της στρατοῦ καὶ τῆς ᾿Αστυνομίας και κάμψει τὸ Συλλαλητήριο, τὸ όποῖον, ἦτο τὸ πρῶτον ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς πτώσεως τῆς πόλεως εἰς τὰ χέρια τῶν Κατακτητών, Ἱπποτῶν καὶ Τούρκων. Ὁ λαὸς τῆς πόλεως Ρόδου ἀπέδειξε ὅτι δὲν ἐφοβείτο τὴν βίαν του κατακτητοῦ καὶ εδωσε στοὺς Ἰταλοὺς νὰ ἐννοήσου, ὅτι ἡ Ενωρις μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα ἦτο τὸ ὄνειρο, καὶ ὁ διακαἡς πόθος του, ᾿Αργότερα τὸ ἔδειξαν καὶ οἱ χωρικοὶ, ἀκολουθούντες τὸ παράδειγμα τῶν Πρωτευουσιάνων.Ζ. Π.
Γεωδίφης
Πηγές:
1.«Νιοχωρίτικα», βιβλίο του Αντώνη Βρατσάλη, εκδόσεις “Τέχνη”, Ρόδος 1990
2.Υπουργείο Εξωτερικών,αρχείο
3.Εφημερίδα Ροδιακή
https://www.rodiaki.gr/article/355388/h-teleth-twn-theofaneiwn-kata-thn-italikh-katoxh