Τι είναι το γεωλογικό υδρογόνο; Μπορεί να βρεθεί στην Ελλάδα;

Το γεωλογικό υδρογόνο (επίσης γνωστό ως φυσικό, λευκό ή χρυσό υδρογόνο) είναι μοριακό υδρογόνο που παράγεται από φυσικές γεωλογικές διεργασίες εντός του φλοιού της Γης και όχι από βιομηχανική παραγωγή. Θεωρείται μια πιθανή, χαμηλής περιεκτικότητας σε άνθρακα και χαμηλού κόστους πρωτογενής πηγή ενέργειας, που βρίσκεται σε υπόγειες δεξαμενές που μπορούν να αξιοποιηθούν, με μόνο νερό ως υποπροϊόν κατά την καύση.

Παράγεται βαθιά στο υπέδαφος κυρίως μέσω σερπεντινίωσης (αλληλεπιδρά το νερό με πετρώματα πλούσια σε σίδηρο), ραδιόλυσης (ραδιενεργά στοιχεία διασπούν το νερό) και απαέρωσης στο βαθύ μανδύα.

Θεωρείται ως μια δυνητικά τεράστια, ανανεώσιμη ή συνεχώς παραγόμενη πηγή καθαρής ενέργειας. Μελέτες εκτιμούν ότι το δυναμικό των πόρων θα μπορούσε να καλύψει την παγκόσμια ζήτηση υδρογόνου για χιλιάδες χρόνια.

Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι θα μπορούσε να κοστίσει 1-2 δολλάρια - ανά κιλό, σημαντικά φθηνότερο από το παραγόμενο πράσινο υδρογόνο.

Βρίσκεται παγκοσμίως σε περιοχές όπως η Μεσοατλαντική Ράχη, το Ομάν, το Μάλι (χρησιμοποιείται αυτήν τη στιγμή) και εξερευνάται όλο και περισσότερο στη Γαλλία και τις ΗΠΑ.

Όμως η βιομηχανία του βρίσκεται στα σπάργανα, αντιμετωπίζοντας εμπόδια στον εντοπισμό, την εξόρυξη και τη μεταφορά της οικονομικά, καθώς και αβεβαιότητες σχετικά με τον συνολικό, προσβάσιμο και βιώσιμο όγκο του πόρου.

Συσσωρεύεται σε πορώδη πετρώματα παγιδευμένα από αδιαπέραστες σφραγίδες, με σημαντικές πιθανές αποθέσεις να εντοπίζονται σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

To γεωλογικό υδρογόνο μπορεί να βρεθεί στην Ελλάδα; 

Η έρευνα δείχνει ότι η Ελλάδα έχει υψηλό δυναμικό για την παραγωγή φυσικού υδρογόνου, ιδιαίτερα λόγω της μοναδικής γεωλογικής της δομής, η οποία περιλαμβάνει σημαντικά οφιολιθικά πετρώματα από τον μανδύα και ενεργές τεκτονικές ζώνες ρηγμάτων. 

Με βάση πρόσφατες μελέτες και γεωλογικές έρευνες, δείτε πού και πώς μπορεί να βρεθεί γεωλογικό υδρογόνο στην Ελλάδα:Οφιόλιθοι Βούρινου και Όρθρυ (Κεντρική/Βόρεια Ελλάδα), Τεκτονική τάφρος του Σπερχειύ(Κεντρική Ελλάδα),Μεσοελληνική Αύλακα (Βορειοδυτική Ελλάδα), Εγκαταλελειμμένα ορυχεία,Ραδιενεργές διεργασίες (ραδιόλυση): Εμφανίζονται σε ορισμένους βραχώδεις σχηματισμούς.

Δορυφορική άποψη του Μίσιγκαν.Ευγενική προσφορά της Εθνικής Υπηρεσίας Αεροναυτικής και Διαστήματος.

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την καθαρή πηγή ενέργειας που είναι θαμμένη κάτω από το Μίσιγκαν

Το Μίσιγκαν μπορεί να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μιας νέας πηγής καθαρών καυσίμων - και είναι θαμμένο ακριβώς κάτω από την πολιτεία.

Η έρευνα δείχνει ότι η πολιτεία μπορεί να αποτελεί ένα hotspot για τον πόρο, γεγονός που προκαλεί μια προσπάθεια κατανόησης των δυνατοτήτων του. Αυτή η κάλυψη καθίσταται δυνατή χάρη σε μια συνεργασία μεταξύ του Grist και του Interlochen Public Radio στο βόρειο Μίσιγκαν. 

Τον περασμένο μήνα, η κυβερνήτης Γκρέτσεν Γουίτμερ δήλωσε ότι η κυβέρνησή της θέλει να καταστήσει την πολιτεία κόμβο για το γεωλογικό υδρογόνο, ένα δυνητικά ανεκμετάλλευτο απόθεμα καθαρού καυσίμου κάτω από την επιφάνεια της Γης που θα μπορούσε να τροφοδοτήσει τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Οι ΗΠΑ παράγουν ήδη εκατομμύρια τόνους υδρογόνου ετησίως για την τροφοδοσία τομέων μεταφορών με έντονες εκπομπές άνθρακα, όπως οι βαριές μεταφορές και η ναυτιλία, αλλά είναι ακριβό και απαιτεί πολλή ενέργεια. Η αξιοποίηση του φυσικού υδρογόνου θα μπορούσε να μειώσει τις τιμές και να μειώσει περαιτέρω τις εκπομπές από αυτούς τους κλάδους.

Να τι πρέπει να γνωρίζετε για αυτή τη νέα πιθανή πηγή καθαρής ενέργειας:

Πώς σχηματίζεται το υδρογόνο μέσα στη Γη;

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι με τους οποίους μεγάλες ποσότητες υδρογόνου μπορεί να έχουν σχηματιστεί μέσα στον φλοιό της Γης, σύμφωνα με τον Matt Schrenk, καθηγητή γεωμικροβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι τα κοιτάσματα φυσικού υδρογόνου δημιουργούνται όταν το νερό αντιδρά με πετρώματα πλούσια σε σίδηρο. Ένας άλλος τρόπος σχηματισμού υδρογόνου είναι όταν ορισμένα πετρώματα αποσυντίθενται κατά τη διάρκεια εκατομμυρίων έως δισεκατομμυρίων ετών, αλλά η έρευνα δεν έχει δείξει ότι αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλες δεξαμενές. Μια θεωρία υποδηλώνει ότι το υδρογόνο διαρρέει συνεχώς από τον πυρήνα της Γης από τότε που σχηματίστηκε ο πλανήτης πριν από 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. 

Επειδή όλα αυτά συμβαίνουν βαθιά μέσα στη Γη, το φυσικό υδρογόνο δεν είναι εύκολο να επιτευχθεί χωρίς γεωτρήσεις.

Ένα εικονογραφημένο infographic που δείχνει πώς σχηματίζεται φυσικά το υδρογόνο κάτω από την επιφάνεια της Γης.Από C. Bickel / Επιστήμη (γραφικό)· Geoffrey Ellis / USGS (δεδομένα).

Γιατί το Μίσιγκαν είναι ένα καλό μέρος για να το αναζητήσει κανείς;

Μια μελέτη του 2025 από την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS) χαρτογράφησε περιοχές σε όλη τη χώρα με μεγάλο δυναμικό για θαμμένο υδρογόνο, με το Μίσιγκαν να χαρακτηρίζεται ως ένα φωτεινό σημείο. Αυτό συμβαίνει επειδή η πολιτεία βρίσκεται πάνω από αυτό που ονομάζεται Ρήγμα της Μεσοηπείρου. Εκεί άρχισε να διασπάται η βορειοαμερικανική ήπειρος πριν από περισσότερα από 1 δισεκατομμύριο χρόνια και στη συνέχεια σταμάτησε.

«Αυτό αντιπροσωπεύει, ενδεχομένως, μια οδό για την οποία το υδρογόνο σε βαθιά νερά μπορεί να πλησιάσει την επιφάνεια και να συλλεχθεί και να εξαχθεί», δήλωσε ο Schrenk.

Όσον αφορά τα πιθανά θερμά σημεία κάτω από την πολιτεία, σκεφτείτε την κάτω χερσόνησο του Μίσιγκαν σαν μια γιγάντια λεκάνη - για αυτόν τον λόγο ονομάζεται Λεκάνη του Μίσιγκαν. Τα νεότερα, πετρώματα βρίσκονται συνήθως στο κέντρο αυτής της λεκάνης, στη μέση της πολιτείας. Βαθύτερο, παλαιότερο υλικό - σημεία όπου μπορεί να έχει σχηματιστεί υδρογόνο - βρίσκεται πιο κοντά στις άκρες της λεκάνης, όπου βρίσκονται σήμερα το Ντιτρόιτ και το Τράβερς Σίτι.

Ωστόσο, οι συγγραφείς της μελέτης του USGS σημείωσαν ότι μεγάλο μέρος του υδρογόνου που περιέγραψαν είναι πιθανότατα «πολύ βαθιά, πολύ μακριά από την ακτή ή σε συσσωρεύσεις πολύ μικρές για να είναι οικονομικά ανακτήσιμες». 

Εκτός από το Μίσιγκαν, η μελέτη του USGS επεσήμανε περιοχές όπως η νότια Οκλαχόμα και το βορειοανατολικό Κάνσας που μπορεί επίσης να διαθέτουν μεγάλα αποθέματα γεωλογικού υδρογόνου.

Ποια είναι η κλιματική σύνδεση;

Όταν καίγεται, το υδρογόνο απελευθερώνει νερό και θερμότητα - και μηδενικές εκπομπές άνθρακα - γεγονός που το καθιστά μια καθαρή πηγή ενέργειας που θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Αλλά επειδή είναι γενικά δύσκολο να έχουμε πρόσβαση στο φυσικό υδρογόνο που προέρχεται από τη Γη, οι βιομηχανίες πρέπει να το παράγουν - το υδρογόνο τροφοδοτεί κυψέλες καυσίμου για οχήματα και είναι επίσης βασικό συστατικό στα λιπάσματα. Περισσότερη ποσότητα υδρογόνου θα μπορούσε να απανθρακοποιήσει τομείς όπου η ηλεκτροδότηση είναι δύσκολη, όπως η ναυτιλιακή βιομηχανία . Αλλά η χρήση βιομηχανικών διεργασιών για την παραγωγή υδρογόνου απαιτεί πολλή ενέργεια, συνήθως απαιτώντας ορυκτά καύσιμα.

Γι' αυτό το λόγο, οι ειδικοί σε θέματα καθαρής ενέργειας είναι ενθουσιασμένοι με τις πιθανές υπόγειες πηγές. Παρόλο που η πρόσβαση στο υδρογόνο της Γης θα απαιτούσε γεωτρήσεις, θα χρησιμοποιούσε σημαντικά λιγότερη ενέργεια από την παραγωγή υδρογόνου από την αρχή, σύμφωνα με τον Τοντ Άλεν, συνδιευθυντή του MI Hydrogen, ενός ερευνητικού ινστιτούτου στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν.

«Μπορεί να έχετε χρησιμοποιήσει κάποια τοπική ενέργεια για τη λειτουργία της γεώτρησης, αλλά η ποσότητα ενέργειας μηδενικού άνθρακα που θα μπορούσατε να λάβετε εάν υπάρχει πολύ γεωλογικό υδρογόνο νομίζω ότι είναι ένα μεγαλύτερο πλεονέκτημα», είπε ο Άλεν.

Πόσο πιθανό είναι να χρησιμοποιήσουμε στην πραγματικότητα γεωλογικό υδρογόνο ως πηγή ενέργειας; 

Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί ακριβώς πού πρέπει να γίνει η εξόρυξη και κατά πόσον είναι εφικτή η εξόρυξή του.

«Εντάξει, το βρήκατε, υπάρχει αρκετό από αυτό για να είναι χρήσιμο; Είναι αρκετά συγκεντρωμένο για να είναι χρήσιμο; Πρέπει να ανοίξετε μια τρύπα 20 χιλιομέτρων στη Γη για να το εξαγάγετε;» είπε ο Schrenk στο MSU. «Χρειαζόμαστε τα δεδομένα σχετικά με το πού βρίσκεται για να προσδιορίσουμε εάν υπάρχουν πρακτικές λύσεις για την εξόρυξή του».

Και αν βρεθούν μεγάλες ποσότητες υδρογόνου, η κατασκευή υποδομών όπως αγωγοί ή μονάδες επεξεργασίας θα ήταν δαπανηρή και χρονοβόρα. 

Τι κάνει, λοιπόν, η εκτελεστική οδηγία του κυβερνήτη;

Οι ισχύοντες κανονισμοί σχετικά με τις γεωτρήσεις «γράφτηκαν όλοι υποθέτοντας ότι κάνετε γεωτρήσεις για κάτι άλλο, ας πούμε, φυσικό αέριο», είπε ο Άλεν.

Το εκτελεστικό διάταγμα του κυβερνήτη Whitmer θα απαιτήσει από τις κρατικές υπηρεσίες να εξετάσουν τους ισχύοντες νόμους και να ρωτήσουν εάν χρειάζεται να αλλάξει κάτι για τις γεωτρήσεις υδρογόνου, δήλωσε ο Allen. Οι εκθέσεις από κρατικές υπηρεσίες όπως το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Μεγάλων Λιμνών και Ενέργειας και η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας θα υποβληθούν έως τον Απρίλιο.

Είναι ακόμα «πολύ νωρίς για να πούμε» πόσο μεγάλη θα μπορούσε να είναι μια βιομηχανία γεωλογικού υδρογόνου, είπε ο Άλεν. «Βρίσκεστε ακριβώς στην αρχή της ιστορίας. Και υπάρχουν κάποιες ευκαιρίες για τους ανθρώπους να ωθήσουν αυτή την ιστορία σε μια καλή κατεύθυνση».

Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα grist

περισσότερα,

https://grist.org/science/hydrogen-michigan-clean-energy/

https://www.gem.wiki/Greece_and_fossil_gas#:~:text=Hydrogen%20is%20expected%20to%20see%20expanded%20uses,to%20the%20country's%20NECP%20released%20in%202019.

https://www.edengeopower.com/stimulated-geologic-hydrogen

Related Posts