Ο Κανονισμός που προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση των Ιταλών, Φεβρουάριος 1918

Ο Ιταλός στρατηγός Ameglio συνοδευόμενος από αξιωματούχους σε τοποθεσία της Κω, αρχές ιταλοκρατίας.

Φεβρουάριος, 1918 .Οι αναθεωρητικές εργασίες του νέου κοινοτικού κανονισμού της Ορθόδοξης Ελληνικής Κοινότητας Κω: 

Η διοικητική αυτοτέλεια των κοινοτικών πραγμάτων της πόλης Κω κατά την πρώτη περίοδο της Ιταλοκρατίας  θα συνεχισθεί και θα ενισχυθεί με την έκδοση ενός νέου «Κοινοτικού Κανονισμού της Ορθοδόξου Ελληνικής Κοινότητος Κω», που αναθεωρούσε όλους τους προγενέστερους κανονισμούς. 

Οι αναθεωρητικές εργασίες του Κοινοτικού Κανονισμού άρχισαν τον Φεβρουάριο του 1918. Σε Γενική Συνέλευση, που κάλεσε ο Μητροπολίτης Αγαθάγγελος στο Παρθεναγωγείο, συγκεντρώθηκαν 31 άτομα κι εξέλεξαν 12μελή Αναθεωρητική Επιτροπή και 12μελή Αντιπροσωπεία για τη συζήτηση και επιψήφιση του Κανονισμού, ο οποίος επικυρώθηκε τελικά και τέθηκε σε εφαρμογή τον Νοέμβριο της ίδιας χρονιάς. 

Ο Κανονισμός που αποτελείτο από επτά κεφάλαια [Α΄ Περί Κοινότητας και Μητροπολίτη, Β΄ Περί Διοίκησης της Κοινότητας της πόλης Κω, Γ΄ Περί Συνεδρίου, Δ΄ Περί Κοινοτικής Περιουσίας, Ε΄ Περί Εφορίας και Δασκάλων, ΣΤ΄ Περί Επιτροπών των ναών των δύο Ενοριών (της Χώρας και της Άσπας) και Ζ΄ Περί Εκκλησιαστικών Δικαστηρίων] και ενενήντα άρθρα, τυπώθηκε το 1918 σε φυλλάδιο των εκατό αντιτύπων,  40 σελίδων το καθένα, στο τυπογραφείο του Νικολάου Νικολαΐδη και διανεμήθηκε σε όλα τα μέλη του Συνεδρίου και σε εξέχοντες πολίτες της Κω. 

Την επιμέλεια της εκτύπωσης είχε ο Πρωτοσύγκελος Φιλήμων Φωτόπουλος. Είναι αυτός ο Κανονισμός που προκάλεσε την εντονότατη αντίδραση των Ιταλών, επειδή περιείχε τη λέξη: «Ελληνική» στον τίτλο του καθώς και τη λέξη: «Εθνάρχης» στον  χαρακτηρισμό του Μητροπολίτη Κω. 

Γι αυτό και οι Ιταλοί αξίωσαν την απόσυρση του φυλλαδίου του Κανονισμού, πράγμα το οποίον ήταν αδύνατο να συμβεί γιατί είχε πλέον διανεμηθεί στους Κώους.

Ιστορία της νήσου Κω, 1990

Β.Χατζηβασιλείου