Σπηλιές στην Αφροδίτη;
Εικόνα της Αφροδίτης από το ραντάρ Μαγγελάνου που εμφανίζει αρκετές αλυσίδες κοιλοτήτων και το αναγνωρισμένο φεγγίτη, που σημειώνεται με Α, που ενδεχομένως παρέχει πρόσβαση στο υπέδαφος (δηλαδή, κενό). Το λευκό βέλος υποδεικνύει την κατεύθυνση φωτισμού του ραντάρ. Από NASA / Carrer et al., doi: 10.1038/s41467-026-68643-6.
Κρυμμένες σπηλιές στην Αφροδίτη; Νέα ανάλυση υποδηλώνει τεράστιο σωλήνα λάβας κάτω από την επιφάνεια της Αφροδίτης.
Χρησιμοποιώντας αρχειακά δεδομένα ραντάρ από το διαστημόπλοιο Magellan της NASA, πλανητικοί ερευνητές εντόπισαν έναν τεράστιο υπόγειο αγωγό κάτω από την επιφάνεια στην περιοχή Nyx Mons της Αφροδίτης.
Οι σωλήνες λάβας είναι φυσικές υπόγειες σήραγγες που σχηματίζονται από ηφαιστειακή δραστηριότητα.
Συνήθως προέρχονται από βασαλτικές ροές λάβας, όπου η λάβα χαμηλού ιξώδους είτε είναι εδραιωμένη και έχει επικαλυφθεί από πάνω είτε φουσκώνει ανάμεσα σε προϋπάρχοντα στρώματα λάβας.
Εκτός από τη Γη, έχουν εντοπιστεί ενδείξεις σωλήνων λάβας και σε άλλα ουράνια σώματα όπως ο Άρης και η Σελήνη.
Για παράδειγμα, πρόσφατη έρευνα παρέχει αδιάσειστα στοιχεία για έναν υπόγειο αγωγό σπηλαίου κάτω από το Φρέαρ Mare Tranquillitatis στη Σελήνη.
Η ύπαρξη σωλήνων λάβας στην Αφροδίτη έχει σε μεγάλο βαθμό υποτεθεί, αλλά ποτέ δεν έχει επιβεβαιωθεί.
«Η γνώση μας για την Αφροδίτη είναι ακόμη περιορισμένη και μέχρι τώρα δεν είχαμε ποτέ την ευκαιρία να παρατηρήσουμε άμεσα διεργασίες που συμβαίνουν κάτω από την επιφάνεια του δίδυμου πλανήτη της Γης», δήλωσε ο καθηγητής Λορέντζο Μπρουζόνε του Πανεπιστημίου του Τρέντο.
«Η αναγνώριση μιας ηφαιστειακής κοιλότητας έχει επομένως ιδιαίτερη σημασία, καθώς μας επιτρέπει να επικυρώσουμε θεωρίες που για πολλά χρόνια απλώς υποθέτουν την ύπαρξή τους».
«Αυτή η ανακάλυψη συμβάλλει σε μια βαθύτερη κατανόηση των διαδικασιών που έχουν διαμορφώσει την εξέλιξη της Αφροδίτης και ανοίγει νέες προοπτικές για τη μελέτη του πλανήτη».
Στη μελέτη, ο καθηγητής Bruzzone και οι συνάδελφοί του ανέλυσαν τις εικόνες ραντάρ από το Συνθετικό Ραντάρ Διαφράγματος, ένα όργανο που χαρτογράφησε την επιφάνεια της Αφροδίτης στο διαστημόπλοιο Magellan της NASA μεταξύ 1990 και 1992.
«Αναλύσαμε τις εικόνες ραντάρ του Magellan όπου υπάρχουν σημάδια εντοπισμένων επιφανειακών καταρρεύσεων χρησιμοποιώντας μια τεχνική απεικόνισης που έχουμε αναπτύξει για την ανίχνευση και τον χαρακτηρισμό υπόγειων αγωγών κοντά σε φεγγίτες».
«Οι αναλύσεις μας αποκάλυψαν την ύπαρξη ενός μεγάλου υπόγειου αγωγού στην περιοχή Nyx Mons, την περιοχή που πήρε το όνομά της από την Ελληνίδα θεά της νύχτας».
Αυτό το χαρακτηριστικό χαρακτηρίζεται από διάμετρο περίπου 1 χλμ. (3.280 πόδια), πάχος στέγης τουλάχιστον 150 μ. (492 πόδια) και ύψος κενού όχι μικρότερο από 375 μ. (1.230 πόδια).
Ο αγωγός εκτείνεται στο υπέδαφος για τουλάχιστον 300 μέτρα (984 πόδια) από τον φεγγίτη.
«Τα διαθέσιμα δεδομένα μας επιτρέπουν να επιβεβαιώσουμε και να μετρήσουμε μόνο το τμήμα της κοιλότητας κοντά στο φεγγίτη», δήλωσε ο καθηγητής Bruzzone.
«Ωστόσο, η ανάλυση της μορφολογίας και του υψομέτρου του περιβάλλοντος εδάφους, μαζί με την παρουσία άλλων λάκκων παρόμοιων με αυτόν που μελετήθηκε, υποστηρίζει την υπόθεση ότι οι υπόγειοι αγωγοί μπορεί να εκτείνονται για τουλάχιστον 45 χλμ. (28 μίλια)».
«Για να δοκιμαστεί αυτή η υπόθεση και να εντοπιστούν επιπλέον σωλήνες λάβας, θα απαιτηθούν νέες εικόνες υψηλότερης ανάλυσης και δεδομένα που θα αποκτηθούν από συστήματα ραντάρ ικανά να διεισδύσουν στην επιφάνεια».
«Τα αποτελέσματα της μελέτης είναι επομένως πολύ σημαντικά για μελλοντικές αποστολές στην Αφροδίτη, όπως το διαστημόπλοιο Envision της ESA και το διαστημόπλοιο Veritas της NASA».
«Και τα δύο διαστημόπλοια θα φέρουν προηγμένα συστήματα ραντάρ ικανά να καταγράφουν εικόνες υψηλότερης ανάλυσης, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μελετήσουν μικρές επιφανειακές κοιλότητες με μεγαλύτερη λεπτομέρεια».
«Επιπλέον, το Envision θα φέρει ένα τροχιακό ραντάρ διείσδυσης εδάφους (Subsurface Radar Sounder) ικανό να διερευνήσει το υπέδαφος της Αφροδίτης σε βάθη αρκετών εκατοντάδων μέτρων και ενδεχομένως να ανιχνεύσει αγωγούς ακόμη και απουσία επιφανειακών ανοιγμάτων».
«Επομένως, η ανακάλυψή μας αντιπροσωπεύει μόνο την αρχή μιας μακράς και συναρπαστικής ερευνητικής δραστηριότητας».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε σήμερα στο περιοδικό Nature Communications .
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα sci.news
περισσότερα,
L. Carrer et al. 2026. Radar-based observation of a lava tube on Venus. Nat Commun 17, 1147; doi: 10.1038/s41467-026-68643-6
https://www.nature.com/articles/s41467-026-68643-6
https://www.sci.news/space/venus-lava-tube-14543.html#google_vignette