Αυτό που βλέπουν οι Ολυμπιονίκες και δεν βλέπουν οι θεατές
Αυτό που βλέπουν οι Ολυμπιονίκες που δεν βλέπουν οι θεατές: Το μηχανικά φτιαγμένο χιόνι κάνει τους αγώνες σκι πιο γρήγορους και πιο επικίνδυνους – και βρίσκεται παντού.
Όταν οι τηλεθεατές συντονιστούν στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2026, θα δουν παρθένες, λευκές πίστες, περιποιημένες και αθλητές να αγωνίζονται σε χιονισμένα τοπία, εν μέρει χάρη σε μια καταιγίδα που σκέπασε τις ορεινές εγκαταστάσεις των Ιταλικών Άλπεων με φρέσκια σκόνη την κατάλληλη στιγμή.
Αλλά σε χαμηλότερα υψόμετρα, όπου διεξάγονται αγώνες ανώμαλου δρόμου και άλλες διοργανώσεις, οι αθλητές και οι διοργανωτές έχουν αντιμετωπίσει βροχή, αραιό, μερικές φορές λασπωμένο χιόνι και παγωμένες, μηχανουργημένες επιφάνειες.
«Οι περισσότεροι αγώνες μας γίνονται σε μηχανικά φτιαγμένο χιόνι», μας είπε η Ρόζι Μπρέναν, η σκιέρ ανώμαλου δρόμου των ΗΠΑ στην Ολυμπιακή ομάδα του 2026, πριν από τους Αγώνες. «Η τηλεοπτική παραγωγή είναι εξαιρετική στο να δείχνει ότι βρισκόμαστε σε χειμωνιάτικα, χιονισμένα μέρη, αλλά φέτος τα πράγματα ήταν ιδιαίτερα άσχημα».
Ως επιστήμονες που μελετούν το χιόνι στα βουνά, τους υδάτινους πόρους και την ανθρώπινη επίδραση των θερμότερων χειμώνων , βλέπουμε τις αλλαγές του χειμώνα μέσα από δεδομένα: αυξανόμενες θερμοκρασίες , συρρίκνωση του χιονιού , μικρότερες χιονοπτώσεις .
Οι αθλητές των Ολυμπιακών Αγώνων βιώνουν προσωπικά τις μεταβαλλόμενες χειμερινές συνθήκες, με τρόπους που σπάνια βιώνουν το κοινό και οι επιστήμονες. Η έλλειψη χιονόπτωσης και οι συχνότερες βροχοπτώσεις επηρεάζουν το πότε και το πού μπορούν να προπονηθούν, τον τρόπο που προπονούνται και το πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει το έδαφος .
Μιλήσαμε με την Μπρέναν και τους σκιέρ αντοχής Μπεν Όγκντεν και Τζακ Γιανγκ καθώς προετοιμάζονταν για τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 2026. Οι εμπειρίες τους αντικατοπτρίζουν αυτό που περιγράφουν πολλοί αθλητές: ένα άθλημα που ορίζεται ολοένα και περισσότερο όχι από τη μεταβλητότητα του φυσικού χειμώνα αλλά από την αξιοπιστία της βιομηχανοποιημένης παραγωγής χιονιού.
Τι δεν δείχνουν οι κάμερες
Η τεχνολογία δημιουργίας χιονιού καθιστά δυνατή τη δημιουργία halfpipes για αγώνες freestyle snowboarding και σκι. Επιτρέπει επίσης τη διεξαγωγή αγώνων όταν το φυσικό χιόνι είναι σπάνιο - οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2022 στο Πεκίνο βασίστηκαν εξ ολοκλήρου σε μηχανικά κατασκευασμένο χιόνι για πολλούς αγώνες.
Ωστόσο, το μηχανικά φτιαγμένο χιόνι δημιουργεί μια πολύ διαφορετική επιφάνεια από το φυσικό χιόνι, αλλάζοντας τον αγώνα.
Τρεις σκιέρ κάθονται στην κορυφή ενός άλματος σκι.Η θέα τους δείχνει πόσο στεγνό, χωρίς χιόνι έδαφος υπάρχει γύρω από την περιοχή άλματος.Αθλητές προπονούνται στο στάδιο άλματος με σκι πριν από το Ανοιχτό Ιταλικό Πρωτάθλημα στο Predazzo,μια εγκατάσταση των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2026, στις 23 Δεκεμβρίου 2025. Stefano Rellandini/AFP μέσω Getty Images.
Στα σύννεφα, κάθε μοναδικό σχήμα νιφάδας χιονιού καθορίζεται από τη θερμοκρασία και την υγρασία. Μόλις σχηματιστεί, το εμβληματικό σχήμα αστεριού αρχίζει να διαβρώνεται αργά καθώς οι κρύσταλλοι του γίνονται στρογγυλεμένες σφαίρες . Με αυτόν τον τρόπο, το φυσικό χιόνι προσφέρει μια ποικιλία υφών και βάθους: μαλακή σκόνη μετά από μια καταιγίδα, σφιχτό ή εύθραυστο χιόνι σε κρύο καιρό και λασπωμένο, υγρό χιόνι κατά τη διάρκεια βροχής ή φαινομένων τήξης πάγου.
Το μηχανικά φτιαγμένο χιόνι ποικίλλει λιγότερο σε υφή ή ποιότητα. Ξεκινά και τελειώνει τη ζωή του ως σφαιρίδιο πάγου που περιβάλλεται από μια λεπτή μεμβράνη υγρού νερού . Αυτό το καθιστά πιο αργό στην αλλαγή, πιο εύκολο στη διαμόρφωση και, μόλις παγώσει, σκληραίνει στη θέση του.
Όταν γίνεται τεχνητό χιόνι, ο ήχος είναι διαπεραστικός - ένας συριγμός υψηλής συχνότητας ακούγεται από τα πεπιεσμένα ακροφύσια των πιστολιών χιονιού. Αυτά τα πιστόλια εκτοξεύουν νερό αναμεμειγμένο με πεπιεσμένο αέρα, το οποίο παγώνει κατά την επαφή με τον κρύο αέρα έξω, δημιουργώντας μικρά, πυκνά σωματίδια πάγου. Οι σταγόνες τσιμπούν το εκτεθειμένο δέρμα, όπως γνωρίζει καλά μία από εμάς, η Agnes Macy, ως πρώην αγωνιστική σκιέρ.
Στη συνέχεια, τα μηχανήματα χιονιού σπρώχνουν τεχνητό χιόνι στην πίστα αγώνων. Συχνά, τα μονοπάτια είναι οι μόνες ορατές λωρίδες χιονιού - μια λευκή λωρίδα που περιβάλλεται από καφέ λάσπη και ξερό γρασίδι.
«Οι πίστες που έχουν κατασκευαστεί για φυσικό χιόνι δίνουν μια εντελώς διαφορετική αίσθηση όταν καλύπτονται από τεχνητό χιόνι», είπε η 37χρονη Μπρέναν. «Είναι πιο γρήγορες, πιο παγωμένες και ενέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί κανείς για το σκι αντοχής».
Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από το σκι σε φρέσκο χιόνι. Αφού μια καταιγίδα φέρει μια στρώση από ελαφριά, αφράτη πούδρα, μπορεί σχεδόν να νιώσετε σαν να αιωρείστε.
Σε τεχνητό χιόνι, οι σκιέρ μεταφέρουν μεγαλύτερη ταχύτητα στις κατηφόρες . Οι δρομείς κατάβασης μπορεί να απολαμβάνουν την ταχύτητα, αλλά τα σκι αντοχής δεν έχουν μεταλλικές άκρες όπως τα σκι κατάβασης, επομένως οι στροφές ή η ολίσθηση σε γρήγορες, παγωμένες γωνίες μπορούν να κάνουν έναν αθλητή να νιώθει ότι δεν έχει τον έλεγχο. «Απαιτεί διαφορετικό στυλ σκι, δεξιότητες και δυνατά σημεία από αυτά που έμαθα μεγαλώνοντας», είπε η Μπρέναν.
Πώς προσαρμόζονται οι αθλητές, με τη βοήθεια της επιστήμης
Οι αθλητές πρέπει να προσαρμόσουν την τεχνική τους και να προετοιμάσουν τα σκι τους διαφορετικά, ανάλογα με τις συνθήκες του χιονιού.
Σε επίπεδο ελίτ, αυτό είναι επιστήμη. Η μορφολογία των κρυστάλλων του χιονιού, η θερμοκρασία, το υλικό και η δομή της βάσης του σκι, η ακαμψία του σκι, η τεχνική του σκιέρ και οι περιβαλλοντικές συνθήκες αλληλεπιδρούν για να καθορίσουν την ταχύτητα ενός αθλητή .
Πριν από αγώνες cross-country ή Nordic, οι τεχνικοί του σκι συγκρίνουν πολλά ζευγάρια σκι που έχουν προετοιμαστεί με διαφορετικές επιφάνειες βάσης και κεριά. Αξιολογούν πόσο γρήγορα γλιστράει κάθε σκι και για πόσο καιρό διατηρεί αυτή την ολίσθηση - χαρακτηριστικά που εξαρτώνται από την τριβή μεταξύ του σκι και του χιονιού.
Σε σύγκριση με το φυσικό χιόνι, το μηχανικά φτιαγμένο χιόνι παρέχει γενικά μια πιο ανθεκτική και μεγαλύτερης διάρκειας επιφάνεια . Στους αγώνες αντοχής, αυτό επιτρέπει πιο αποτελεσματικές και δυνατές πιέσεις χωρίς τα σκι ή τα μπαστούνια να βυθίζονται βαθιά στο χιόνι. Επιπλέον, οι βελτιώσεις στα μηχανήματα που χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό του χιονιού παρέχουν πλέον σκληρότερες και πιο ομοιογενείς επιφάνειες που επιτρέπουν ταχύτερο σκι .
Ενώ ο στόχος είναι το γρήγορο σκι, οι πτώσεις στο σκι είναι επίσης η πιο συχνή αιτία τραυματισμών στους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Με το μηχανικά φτιαγμένο χιόνι, οι αθλητές του άλματος με σκι και όποιος πέφτει προσγειώνονται επίσης σε σκληρότερη επιφάνεια, γεγονός που μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμού .
Γιατί αλλάζουν οι χειμώνες
Ο καιρός μπορεί πάντα να επιφυλάσσει εκπλήξεις, αλλά οι μακροπρόθεσμες κλιματικές τάσεις μεταβάλλουν ό,τι μπορεί να αναμένεται από έναν τυπικό χειμώνα.
Για τις ορεινές περιοχές, αυτές οι θερμότερες συνθήκες έχουν συνέπειες. Το χιόνι λιώνει νωρίτερα και πιο συχνά στα μέσα του χειμώνα , ειδικά κατά τη διάρκεια θερμών περιόδων που παλιά ήταν σπάνιες.
Τα φαινόμενα τήξης χιονιού στα μέσα του χειμώνα συμβαίνουν συχνότερα σε μεγαλύτερα υψόμετρα και νωρίτερα στην εποχή σε πολλές οροσειρές της δυτικής Βόρειας Αμερικής. Ταυτόχρονα, η γραμμή χιονιού - το υψόμετρο όπου οι βροχοπτώσεις μετατοπίζονται από χιόνι σε βροχή - κινείται προς τα πάνω.
Η θέρμανση σε ορεινά περιβάλλοντα προκαλεί επίσης αύξηση του ορίου όπου η βροχή μετατρέπεται σε χιόνι κατά δεκάδες μέτρα ανά δεκαετία σε ορισμένες περιοχές. Αυτό σημαίνει ότι οι καταιγίδες που κάποτε κάλυπταν ολόκληρες κοιλάδες με χιόνι τώρα μπορεί να φέρουν χιόνι μόνο στις ανώτερες πλαγιές, με τη βροχή να πέφτει από κάτω.
Άνδρες δρομείς σκι στρίβουν σε μια πίστα αγώνων.Το να κάνεις απότομες στροφές σε παγωμένες επιφάνειες δεν είναι εύκολο με σκι αντοχής. Εδώ, ο Αμερικανός Ολυμπιονίκης σκιέρ Τζακ Γιανγκ αγωνίζεται στους τελικούς ατομικού σπριντ του Παγκοσμίου Κυπέλλου FIS Cross-Country στο Όμπερχοφ στις 17 Ιανουαρίου 2026, στο Όμπερχοφ της Γερμανίας. Leo Authamayou/NordicFocus/Getty Images.
Συνολικά, αυτές οι αλλαγές σημαίνουν ότι πολλές χειμερινές καταιγίδες παράγουν λιγότερο χιόνι, σε μικρότερη έκταση και για μικρότερες διάρκειες από ό,τι πριν από μια γενιά.
Χώροι εκπαίδευσης
Το μεταβαλλόμενο χειμερινό τοπίο έχει επίσης μεταμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο προπονούνται οι αθλητές. Οι παραδοσιακοί χώροι προπόνησης, όπως οι παγετώνες που χρησιμοποιούνταν κάποτε για σκι το καλοκαίρι, έχουν καταστεί αναξιόπιστοι. Τον Αύγουστο του 2025, ο Παγετώνας Hintertux - το μόνο κέντρο προπόνησης που λειτουργεί όλο το χρόνο στην Αυστρία - ανακοίνωσε το πρώτο του προσωρινό κλείσιμο.
«Είναι ολοένα και πιο δύσκολο να κάνουμε σχέδια για τοποθεσίες προπόνησης μεταξύ των αγώνων», είπε η Μπρέναν. «Η αξιοπιστία του χιονιού δεν είναι μεγάλη σε πολλά μέρη. Συχνά βασιζόμαστε στο να πηγαίνουμε σε μεγαλύτερα υψόμετρα για μεγαλύτερες πιθανότητες χιονιού»
Η προπόνηση σε μεγαλύτερο υψόμετρο μπορεί να βοηθήσει, αλλά συγκεντρώνει τους αθλητές σε λιγότερα μέρη, μειώνει την πρόσβαση για τους νεότερους σκιέρ λόγω της απομακρυσμένης θέσης και αυξάνει το κόστος για τις εθνικές ομάδες. Μερικοί από αυτούς τους παγετώνες - όπως ο παγετώνας Haig του Καναδά ή ο παγετώνας Eagle της Αλάσκας - είναι προσβάσιμοι μόνο με ελικόπτερο. Όταν οι σκιέρ δεν μπορούν να φτάσουν στο χιόνι, η προπόνηση σε ξηρά με rollerski είναι μια από τις μόνες επιλογές.
Οι χειμερινοί αθλητές βλέπουν το κλίμα να αλλάζει
Επειδή ο χειμώνας είναι ο χώρος εργασίας τους, οι αθλητές συχνά παρατηρούν ανεπαίσθητες αλλαγές προτού αυτές εμφανιστούν σε μακροπρόθεσμα στατιστικά στοιχεία.
Ακόμη και αθλητές λίγο πάνω από 20 ετών, όπως ο Γιανγκ , δήλωσαν ότι έχουν παρατηρήσει την ταχεία επέκταση των υποδομών παραγωγής χιονιού σε πολλές αγωνιστικές εγκαταστάσεις τα τελευταία χρόνια. Η παραγωγή χιονιού απαιτεί μεγάλες ποσότητες ενέργειας και νερού . Είναι επίσης ένα σαφές σημάδι ότι οι διοργανωτές βλέπουν τους χειμώνες να γίνονται λιγότερο αξιόπιστοι.
Χειμερινοί αθλητές όπως η Καναδή Ντάχρια Μπίτι βλέπουν το περιβάλλον τους να αλλάζει καθώς αυξάνονται οι θερμοκρασίες.
Οι αθλητές γίνονται επίσης μάρτυρες του πώς επηρεάζονται οι κοινότητες όταν οι κακές συνθήκες χιονιού σημαίνουν λιγότερους επισκέπτες. «Στις Άλπεις, όταν οι συνθήκες είναι κακές, είναι προφανές πόσο επηρεάζουν τις κοινότητες», δήλωσε ο 25χρονος Όγκντεν. «Τα μέσα διαβίωσής τους που βασίζονται στον τουρισμό επηρεάζονται πολύ συχνά αρνητικά και η ποιότητα ζωής τους αλλάζει».
Πολλοί χειμερινοί αθλητές μιλούν δημόσια για τις ανησυχίες τους. Ομάδες όπως η Protect Our Winters , που ιδρύθηκε από τον επαγγελματία snowboarder Jeremy Jones, εργάζονται για την προώθηση πολιτικών που προστατεύουν τους υπαίθριους χώρους για τις μελλοντικές γενιές.
Μια χειμωνιάτικη εμφάνιση, αλλά ένα αβέβαιο μέλλον
Για τους αθλητές στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2026, η μεταβλητότητα εντός της ολυμπιακής περιοχής - χιόνι σε μεγαλύτερα υψόμετρα, βροχή σε χαμηλότερα - αντανακλά μια ευρύτερη αλήθεια: Η σταθερότητα του χειμώνα μειώνεται.
Οι αθλητές το γνωρίζουν αυτό καλύτερα από τον καθένα. Αγωνίζονται σε αυτό. Προπονούνται σε αυτό. Εξαρτώνται από αυτό.
Οι Χειμερινοί Αγώνες θα διεξαχθούν φέτος. Το χιόνι θα φαίνεται ωραίο στην τηλεόραση. Αλλά ταυτόχρονα, ο χειμώνας αλλάζει.
Κιθ Μάσελμαν
Επίκουρος Καθηγητής Γεωγραφίας, Ορεινής Υδρολογίας και Κλιματικής Αλλαγής, Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Μπόλντερ
Άγκνες Μέισι
Μεταπτυχιακός Φοιτητής Γεωγραφίας, Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, Μπόλντερ
https://theconversation.com/what-olympic-athletes-see-that-viewers-dont-machine-made-snow-makes-ski-racing-faster-and-riskier-and-its-everywhere-274806