Η εκλογή της πρώτης επταμελούς Δημογεροντίας

Φεβρουάριος, 1843. Η εκλογή της πρώτης επταμελούς Δημογεροντίας από την συνέλευση των προκρίτων της Κω: 

Στις 2 Φεβρουαρίου του έτους 1843 θα γίνει η πρώτη επταμελής  εκλογή δημογερόντων από τη συνέλευση και μόνο των προκρίτων της Κω, χωρίς τη συμμετοχή εκπροσώπου της Εκκλησίας και θα τεθούν οι σχετικές με το σώμα της «Δημογεροντίας» διατάξεις. Θα δημιουργηθεί, δηλαδή, για πρώτη φορά στα χρονικά της τοπικής αυτοδιοίκησης της Κω ένα πρωτόγνωρο, ανεξάρτητο από το Μητροπολιτικό Συμβούλιο, όργανο, που θα απηχεί τις θελήσεις των προυχόντων κυρίως του νησιού. 

Οι εξουσίες των δημογερόντων της Κω ήταν δοτές, γιατί αυτοί διορίζονταν από τους προκρίτους (τσιφλικάδες) και δεν εκλέγονταν από το κυρίαρχο εκλογικό σώμα, που είναι ο λαός.

Όπως διαβάζουμε σε Πρακτικό αποτελούμενο από 6 άρθρα, καταχωρισμένο στον Δ΄ Κώδικα (σελ.17) της Ιεράς Μητροπόλεως Κω, συνήλθαν οι πρόκριτοι και αποφάσισαν «κοινή γνώμη», τον προσωρινό διορισμό μιας εξαμελούς Δημογεροντίας κι ενός Προέδρου της, ο οποίος θα την αντιπροσώπευε ενώπιον των Αρχών, για τις υποθέσεις εκείνες, που δεν ήταν ανάγκη να παρουσιάζεται όλη η Δημογεροντία. 

Ο Πρόεδρος πριν από κάθε αντιπροσώπευση όφειλε να ακούει τη γνώμη των έξι Δημογερόντων, «έχων προ οφθαλμών τα προς την πατρίδα και προς το κοινόν χρέη του, απεχόμενος παντός το οποίον ήθελε φέρει ψυχρότητα(;) εις τα άτομα του κοινού». Ο ίδιος «εις αμοιβήν των κόπων του»  ορίσθηκε, μάλιστα, να παίρνει «από το κοινόν γρόσια πεντακόσια κατ’ έτος».

 Χαρακτηριστική υπήρξε η διάταξη του άρθρου 3 που προέβλεπε ότι «οι άνω ειρημένοι Δημογέροντες χρεωστούν όλοι μια ψυχή να συντρέχουν εις όσα αποβλέπουν την ωφέλειαν του κοινού της πατρίδος». Θα περάσει μια ολόκληρη δεκαετία για να αυξηθεί και πάλι αριθμητικά και να δραστηριοποιηθεί  έστω και με περιορισμένα καθήκοντα η Δημογεροντία στην πόλη της Κω.

Βασίλης Χατζηβασιλείου

Ιστορία της νήσου Κω, 1990