«Μικροί μεγάλοι φώναζαν βοήθεια Κυρίου»: Ένας αιώνας πριν ο φονικός σεισμός της Αντιμάχειας
Το παλιό αεροδρόμιο της Αντιμάχειας Κω, τη δεκαετία του ΄60. Κοντά στο αεροδρόμιο σαν σήμερα πριν από 100 χρόνια, στις 8 Φλεβάρη 1926, εκδηλώθηκε ο φονικός σεισμός.
«Σεισμός μεγάλος έγινε-ν- οκτώ Φεβρουαρίου μικροί μεγάλοι φώναζαν βοήθεια Κυρίου».Τα θύματα θα ήταν πολύ περισσότερα αν δεν ήταν τόσο αραιοκατοικημένος ο οικισμός, αποτελούμενος μάλιστα σχεδόν εξ ολοκλήρου από ισόγεια σπιτάκια με συνεχόμενο κτήμα (απε-στροφή). Ωστόσο, πολλά σπίτια του οικισμού κατέρρευσαν.Πίσω από ένα οικογενειακό εικόνισμα έγραψε ο Αλέξανδρος Ζαχαρίου τα εξής: Το έ(ος) 1926 Ιαν. 22 έγινε μειάλος σεισμός στην Αντιμάχεια και χάλασαν γούλα τα σπίτια. Μετά το 1926 μια ομάδα αστέγων από το σεισμό Αντιμαχειτών ακολούθησε τον τοπικό παράγοντα Εμμανουήλ Γκίκα, ο οποίος με διορατικότητα προχώρησε στην εγκατάσταση στο αδόμητο έως τότε παράλιο μέρος που σήμερα βρίσκεται ο οικισμός του Μαστιχάρι»γράφει ο Γεώργιος Μαστορόπουλος , στο βιβλίο του «Αντιμάχεια Κώα».
Κάθε σεισμός που συμβαίνει γύρω μας , μας υπενθυμίζει ότι το μέρος που νομίζουμε ότι μας ανήκει δεν είναι στην πραγματικότητα δικό μας.
Στις 20.15 ένας χερσαίος σεισμός μικρομεσαίου μεγέθους με εστιακό βάθος έως 7χλμ. έσεισε βίαια το κεντρικό τμήμα του νησιού της Κω. Το επίκεντρο της σεισμικής δόνησης των 5,4R ήταν η περιοχή του Κιαχίτη της κοινότητας Αντιμάχειας. Μια περιοχή που βρίσκεται μόλις 0,6 χλμ.από το τωρινό αεροδρόμιο της Κω.
Στις 8 Φεβρουαρίου του 1926 ο ισχυρός σεισμός έντασης Ι=VIII της τροποποιημένης κλίμακας Mercalli, συγκλόνισε το νησί με επίκεντρο την Αντιμάχεια. Το αποτέλεσμα ήταν να βρουν το θάνατο δύο άτομα, ο Στέφανος Γεωργίου Ματσάγκος 25 ετών και η Αννεζούλα Αντωνίου Ανδρέου 12 ετών και να τραυματισθούν γύρω στα διακόσια. Τα περισσότερα σπίτια του χωριού κατέρρευσαν, οι εκκλησιές και τα ξωκλήσια έπαθαν μεγάλες καταστροφές, ο δε ναός των Αγίων Αποστόλων αχρηστεύθηκε εντελώς.
Ανατομία του σεισμού Κιαχίτη, στις 8/2/1926.Η δόνηση πιθανώς προήλθε από ένα μικρό χερσαίο κρυμμένο- άγνωστο ρήγμα, με μήκος 2,4χλμ, αχαρτογράφητο μέχρι σήμερα. Είναι το μοναδικό γνωστό χτύπημα, από χερσαίο ρήγμα, που άφησε πίσω του νεκρούς στο νησί.
Η Ιταλική Διοίκηση της Κω διέθεσε στρατό, για να ανασύρει τους τραυματίες από τα ερείπια και να παράσχει τις πρώτες βοήθειες. Κατασκευάστηκαν αμέσως παραπήγματα για την προσωρινή στέγαση των κατοίκων, ενώ θα καταρτισθεί ειδική Επιτροπή Βοήθειας, για τις επισκευές των σπιτιών που υπέστησαν βλάβες και για την ανοικοδόμηση εκείνων που κατέρρευσαν. Οι ιδιοκτήτες των σπιτιών που υπέστησαν ρωγμές έλαβαν από την Ιταλική Κυβέρνηση χρηματική ενίσχυση για την αποκατάσταση των ζημιών. Τους δόθηκε επίσης και ξυλεία.
Σε ιταλικό σχέδιο οι ζημιές στην εκκλησία των Αγ.Απόστόλων μετά από τον σεισμό του 1926. Από τον Γ.Μαστορόπουλο.
Αμέσως μετά το σεισμό κατέφθασαν στο Μαστιχάρι, Καλύμνικα καΐκια με τρόφιμα για τους σεισμόπληκτους, έμπρακτη εκδήλωση της αδελφικής αλληλεγγύης των Καλυμνίων. Σύσσωμο επίσης το νησί της Κω θα κινητοποιηθεί για την προσφορά κάθε δυνατής βοήθειας. Η Ερανική Επιτροπή του Κοινοτικού Συνεδρίου της πόλης θα συλλέξει και θα στείλει στην Αντιμάχεια βοήθημα 15.000 ιταλικών λιρεττών, ενώ ο Κωακός Σύλλογος «Ιπποκράτης» της Νέας Υόρκης θα στείλει 1.474 δολλάρια, που αντιπροσώπευαν την εποχή εκείνη 37.000 περίπου λιρέττες. Ανάλογη ήταν και η συνδρομή του «Ιερού Συλλόγου Αγίας Παρασκευής» και μεμονωμένων Κώων της Αμερικής.
Στην Αθήνα η Γενική Ένωση Κώων «Ο Ιπποκράτης» θα συστήσει Ερανική Επιτροπή για τη συγκέντρωση χρημάτων. Πρόεδρος της Επιτροπής διετέλεσε ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών Χρυσόστομος Παπαδόπουλος και μέλη διαπρεπείς Δωδεκανήσιοι. Συγκεντρώθηκε αρκετά σεβαστό ποσό που παραδόθηκε στον Σκεύο Ζερβό, με την εντολή να το στείλει στον προορισμό του. Εκείνος όμως επικαλούμενος την άρνηση της Ιταλικής Κυβέρνησης να δεχτεί βοήθεια για τους σεισμοπαθείς προερχόμενη από την Ελλάδα, κατακρατούσε πάνω από δύο χρόνια το ποσό, ενώ έπρεπε να μεθοδεύσει με μυστικό τρόπο την αποστολή του στην Κω.
Η Μητρόπολη και το Κοινοτικό Συνέδριο εξουσιοδότησε τριμελή Επιτροπή από τους διαμένοντες στην Αθήνα Σταμάτη Μανούση, Αντώνη Νικολαΐδη και Ηρακλή Καραναστάση να επισκεφθεί τον Ζερβό, να του υποδείξει το μέσο για την αποστολή των χρημάτων, τα οποία έπρεπε πάση θυσία να φθάσουν στην Κω, επειδή οι ανάγκες των πληγέντων σεισμοπαθών της Αντιμάχειας ήταν άμεσες. Τελικά ύστερα από παρέμβαση του Αρχιεπισκόπου Αθηνών τα χρήματα έφθασαν στον προορισμό τους.
Γεωδίφης
Πηγές:
1.Ιστορία της Νήσου Κω - Β.Χατζηβασιλείου, 1990
2.Αντιμάχεια Κώα- Γ.Μαστορόπουλος, 2002
3.Ιστορία των σεισμών της νήσου Κω, 2018-2023
4.Ο καταστροφικός σεισμός της Αντιμάχειας,1926
https://geogeodifhs.blogspot.com/2023/02/1926.html
5. Ποιος θα την συντρέξει;
https://geogeodifhs.blogspot.com/2023/02/1926_3.html
6. Ο σεισμός της Αντιμάχειας του 1926