Η Κυριακή της 17ης Μαρτίου του 1816
Πάνω σκηνές Ιταλών στρατιωτών[ 1914], κάτω από το εσωτερικό του Κάστρου της Νερατζιάς Κω, η βάση από τον μιναρέ στα αριστερά, που χάθηκε από μία τρομερή ανθρωπογενή έκρηξη του 19ου αιώνα.
Στις 17 Μαρτίου 1816, η ανατίναξη της πυριταποθήκης του Κάστρου της Κω.
Η Κυριακή της 17ης Μαρτίου του 1816 γράφτηκε με μελανά χρώματα στην ιστορία της Κω καθώς για τους κατοίκους της η χρονολογία αυτή αποτέλεσε σταθμό με την υπόμνηση: «Από το Κάστρον».
Δεν έφθανε η τρομερή επιδημία με το πρώτο θανατικό της πανούκλας, που διήρκεσε από το 1811 μέχρι το 1814 και αποδεκάτισε τον πληθυσμό του νησιού, με τουλάχιστον 3000 θύματα σύμφωνα με ιστορικές πηγές, έγινε έκρηξη και ανατινάχθηκε εκείνη την ημέρα το οπλοστάσιο με την πυριτιδαποθήκη, που βρισκόταν εντός του καλά εξοπλισμένου για την αντιμετώπιση εχθρικών επιθέσεων Κάστρου, από απροσεξία κάποιου οθωμανού στρατιώτη, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν πάνω από 28 άτομα.
Οθωμανοί και Χριστιανοί. Ο θόρυβος από την έκρηξη ακούστηκε στο Πετρούμι (Αλικαρνασσό) και στην Κέφαλο, ενώ οι κάτοικοι της Χώρας έτρεχαν αλλόφρονες στην ύπαιθρο για να σωθούν.
Παραστατική περιγραφή του συμβάντος διέσωσε, μετά από ένα αιώνα, στο «Κωακόν Ημερολόγιον» του 1917 ο τότε Πρωτοσύγκελος Φιλήμων Φωτόπουλος και την αναδημοσίευσε στα «Κώϊά» του ο Ιάκωβος Ζαρράφτης, ο οποίος παρέθεσε, μάλιστα, και μια σχετική με το συμβάν μικρή στιχοπλακιά.
Από την έκρηξη υπέστη ζημιές και ο μιναρές του Κάστρου, ενώ δύο Πέτρες από οκάστρο εκτοξεύθηκαν και έφτασαν στο Κακό Πρινάρι.
Γεωδίφης
Πηγές:
Κώια-Ιακ.Ζαράφτης
Ιστορία της Κω-Β.Χατζηβασιλείου, 1990
Κάστρο της Κω [e-book, 2021]
https://geogeodifhs.blogspot.com/2021/10/2021.html
Γεωλογικές περιέργειες και επιγράμματα από το Κάστρο Ιπποτών της Κω!
https://geogeodifhs.blogspot.com/2021/05/blog-post_70.html
«Είναι κακό να χτίζεις στην άμμο παλάτια»;
https://geogeodifhs.blogspot.com/2023/02/blog-post_9.html
«Δύο Πέτραις»