Το όνομα Περσία και η μυθολογική προσέγγιση του
Ο Έλληνας γεωγράφος Στράβωνας παρατήρησε ότι «ο χαρακτήρας ενός λαού συνδέεται στενά με τη φύση της γης που κατοικεί» και, ως εκ τούτου, το τοπίο γίνεται ο πρώτος αρχιτέκτονας του πολιτισμού, θέτοντας τα όρια εντός των οποίων οι κοινωνίες αγωνίζονται, προσαρμόζονται και φαντάζονται το μέλλον τους.
Η Περσία είναι ένα όνομα που επινόησαν οι Έλληνες;
Δεν είμαστε βέβαιοι, αν λάβουμε υπόψη τη μακρά επιγραφή που είναι χαραγμένη στον τάφο του Δαρείου Α΄, ηγεμόνα της Περσικής Αυτοκρατορίας, ο οποίος πέθανε στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. Κανείς μπορεί να πειστεί ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά όσο νομίζουμε, αφού η επιγραφή γράφει τα εξής:
Ένας μεγάλος θεός είναι ο Αχουραμάζδα, που δημιούργησε αυτή τη γη, που δημιούργησε τον ουρανό εκεί, που δημιούργησε τον άνθρωπο, που δημιούργησε την ευτυχία για τον άνθρωπο, που έκανε τον Δαρείο βασιλιά, βασιλιά πολλών, άρχοντα πολλών.
Είμαι ο Δαρείος, ο Μέγας Βασιλιάς, ο Βασιλιάς των Βασιλέων, ο Βασιλιάς των χωρών που περιέχουν κάθε είδους ανθρώπους, ο Βασιλιάς αυτής της μεγάλης, μακρινής γης, γιος του Υστάσπη, ενός Αχαιμενίδη, ενός Πέρση, γιος ενός Άρειου, Άρειας καταγωγής.
Με την εύνοια του Αχουραμάζδα, αυτές είναι οι χώρες που κατέκτησα εκτός Περσίας. Τις κυβέρνησα. Μου πλήρωσαν φόρο υποτέλειας. Ό,τι τους είπα, το έκαναν. Ο νόμος μου τις κράτησε σταθερές: Μηδία, Ελάμ, Παρθία, Άρεια, Βακτριανή, Σογδιανή, Χωρασμία, Δραγιανή, Αραχωσία, Σατταγυδία, Γανδάρα, Ινδός, Αμυρικοί Σκύθες, Σκύθες με μυτερό καπέλο, Βαβυλωνία, Ασσυρία, Αραβία, Αίγυπτος, Αρμενία, Καππαδοκία, Λυδία, Έλληνες, Σκύθες του εξωτερικού, Θράκη, Ίωνες που φορούσαν πέτασο, Λίβυοι, Αιθίοπες, άνδρες της Μάκας και Κάρες.
Αν τώρα σκεφτείτε, Πόσες χώρες κατείχε ο βασιλιάς Δαρείος; κοιτάξτε τα γλυπτά εκείνων που φέρουν τον θρόνο, τότε θα το ξέρετε, τότε θα το ξέρετε: το δόρυ ενός Πέρση έχει φτάσει μακριά· τότε θα το ξέρετε: ένας Πέρσης έχει δώσει μάχη μακριά από την Περσία.
Ό,τι έχει γίνει, όλα αυτά, με τη θέληση του Αχούρα Μάζντα, τα έχω κάνει εγώ. Ο Αχούρα Μάζντα με βοήθησε μέχρι να ολοκληρώσω το έργο. Είθε ο Αχούρα Μάζντα να με προστατεύσει από κακό, καθώς και τον βασιλικό μου οίκο και αυτή τη γη. Αυτή είναι η προσευχή μου στον Αχούρα Μάζντα. Είθε ο Αχούρα Μάζντα να μου την χαρίσει!
Ω άνθρωπε, μην αφήσεις την εντολή του Αχούρα Μάζντα να σου φαίνεται αποκρουστική· μην παρεκκλίνεις από το ίσιο μονοπάτι· μην επαναστατείς!
Περσία είναι το όνομα μιας επαρχίας του Ιράν. Είναι το λίκνο των Αχαιμενιδών. Με μετωνυμία, οι Έλληνες λέγεται ότι υιοθέτησαν αυτόν τον όρο (Πάρσα-Πέρσις) για να αναφερθούν σε ολόκληρη την επικράτεια των εχθρών τους. Το Ιράν/Εράν προέρχεται από το Αιριανάμ (Γη των Αρίων), το οποίο έχει ευρύτερο πεδίο εφαρμογής.
Ειδικά επειδή οι Μήδοι αναφέρονταν στους Πέρσες στα ελληνικά κατά την αρχαιότητα, εξ ου και η χρήση των Περσικών Πολέμων ως έκφραση για να δηλώσει τις συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων και Περσών.
Ωστόσο, ένας γνωστός παλιός μύθος λέει ότι οι Πέρσες ήταν απόγονοι ενός Έλληνα ήρωα. Στην ελληνική παράδοση (η οποία αναφέρεται από τον Ηρόδοτο στις Ιστοριές του, Βιβλίο 7), ο Περσέας (ο φονιάς τεράτων) και η Ανδρομέδα (μια πριγκίπισσα από την Αιθοπία που έσωσε) απέκτησαν έναν γιο που ονομαζόταν Πέρσης.
Ο Περσέας τον άφησε πίσω στην περιοχή της Ασίας και αυτός ο γιος λέγεται ότι έγινε ο επώνυμος πρόγονος των Περσών (Πέρσαι στα ελληνικά). Έτσι, οι Πέρσες απεικονίστηκαν ως απόγονοι του Περσέα μέσω αυτής της φράσης. Ορισμένες πηγές (π.χ. ψευδοπλατωνικοί διάλογοι όπως ο Πρώτος Αλκιβιάδης) εξίσωσαν ακόμη και τον Πέρση με τον Αχαιμένη (τον θρυλικό ιδρυτή της δυναστείας των Αχαιμενιδών) ή ισχυρίστηκαν ότι τόσο ο Ηρακλής όσο και ο Αχαιμένης ανάγονται στον Περσέα.
Ο Ξέρξης Α΄ φέρεται να επικαλέστηκε αυτή την υποτιθέμενη κοινή καταγωγή σε διπλωματικά ανοίγματα προς τους Αργείους κατά τη διάρκεια των Περσικών Πολέμων, ισχυριζόμενος:«Πιστεύουμε ότι ο Πέρσης, από τον οποίο καταγόμαστε, ήταν γιος του Περσέα... και σύμφωνα με αυτό φαίνεται ότι καταγόμαστε από εσάς».