Πώς ένα κομμάτι της Αφρικής κατέληξε στην Ελβετία
Πώς μπορεί η κορυφή του βουνού Μάτερχορν-Matterhorn να προέρχεται από την Αφρική, αν η καταβύθιση αναγκάζει μάζες γης να κατέβουν και να πέσουν πάνω από την κορυφή;
Αν ανεβείτε στο Μάτερχορν σήμερα, η βάση είναι ευρωπαϊκός βράχος, αλλά η κορυφή ανήκει στην Αφρική. Η καταβύθιση αναγκάζει τον φλοιό να κατέβει, αλλά οι ήπειροι λειτουργούν σαν γιγάντιοι φελλοί που αρνούνται να βυθιστούν.
Όταν οι αφρικανικές και οι ευρωπαϊκές τεκτονικές πλάκες συγκρούστηκαν για να σχηματίσουν τις Άλπεις, οι κανόνες της πυκνότητας ανάγκασαν ένα τεράστιο στρώμα αφρικανικού βράχου να ανέβει και να περάσει από την ευρωπαϊκή ήπειρο.
Για να κατανοήσουμε πώς ένα κομμάτι της Αφρικής κατέληξε στην Ελβετία, πρέπει να κοιτάξουμε πίσω 100 εκατομμύρια χρόνια.
Μεταξύ της ευρωπαϊκής και της αφρικανικής πλάκας βρισκόταν ένα βαθύ υδάτινο σώμα που ονομάζεται Ωκεανός Τηθύος. Καθώς οι πλάκες συνέκλιναν, ο βαρύς βασαλτικός φλοιός του ωκεάνιου πυθμένα του Τηθύος σπρώχτηκε κάτω από την αφρικανική πλάκα. Όπως επισημαίνει η ερώτηση, αυτός ο ωκεάνιος φλοιός πράγματι καταβυθίστηκε, βυθιζόμενος βαθιά στον μανδύα. Η κατάσταση άλλαξε όταν ολόκληρος ο ωκεανός καταναλώθηκε και ο ευρωπαϊκός ηπειρωτικός φλοιός έφτασε τελικά στη ζώνη καταβύθισης.
Σε αντίθεση με τον πυκνό ωκεάνιο φλοιό, ο ηπειρωτικός φλοιός αποτελείται κυρίως από γρανίτη και ιζηματογενή πετρώματα. Αυτά τα πετρώματα είναι σχετικά ελαφριά και πλευστά, με αποτέλεσμα η ευρωπαϊκή πλάκα να αντιστέκεται πεισματικά στην βύθιση στον μανδύα.
Επειδή η ευρωπαϊκή ήπειρος δεν θα κατέβαινε και οι τεκτονικές δυνάμεις εξακολουθούσαν να πιέζουν τις πλάκες μεταξύ τους, η αφρικανική πλάκα (συγκεκριμένα μια βόρεια επέκταση που ονομάζεται Αδριατική μικροπλάκα) κινήθηκε προς τα πάνω και πάνω από την ευρωπαϊκή άκρη.
Η τεράστια πίεση αυτής της σύγκρουσης σε αργή κίνηση αποκόπτει τεράστιες πλάκες του υπερκείμενου αφρικανικού βράχου και τις ωθεί δεκάδες μίλια οριζόντια πάνω από την ευρωπαϊκή πλάκα.
Οι γεωλόγοι ονομάζουν αυτά τα επικαλυπτόμενα, διπλωμένα φύλλα βράχου «καλύμματα». Ένα από αυτά τα τεράστια φύλλα, το κάλυμμα Dent Blanche, σπρώχτηκε ακριβώς πάνω από τα ευρωπαϊκά πετρώματα. Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκάδων εκατομμυρίων ετών, ολόκληρη η αλπική περιοχή ανυψώθηκε και οι παγετώνες λάξευσαν την γύρω πέτρα.
Το μεγαλύτερο μέρος του υπερκείμενου αφρικανικού φύλλου διαβρώθηκε εντελώς. Ωστόσο, σε ορισμένα σημεία, οι παγετώνες άφησαν άθικτα μεμονωμένα υπολείμματα του ανώτερου στρώματος. Αυτά τα σωζόμενα κομμάτια υπερκείμενου βράχου που κάθονταν πάνω από τον υποκείμενο βράχο είναι γνωστά ως «klippes».
Η χαρακτηριστική κορυφή-πυραμίδα του Μάτερχορν είναι σκαλισμένη απευθείας από ένα από αυτά τα αφρικανικά κλιπς, αφήνοντας μια εντυπωσιακή γεωλογική ιδιομορφία απομονωμένη στον ουρανό.
