Μόνο 5 σπίτια έμειναν όρθια...
Το 464 π.Χ, η Σπάρτη ήταν η πιο φοβούμενη στρατιωτική δύναμη στην Ελλάδα.
Τότε το έδαφος άνοιξε από κάτω της.
Μια τεράστια σεισμική δόνηση χτύπησε την πατρίδα των Σπαρτιατών. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, κομμάτια από τις κορυφές του Ταϋγέτου έσπασαν και κατέρρευσαν με πάταγο. Η ίδια η πόλη ισοπεδώθηκε σχεδόν πλήρως. Έγραψε ότι μόνο 5 σπίτια έμειναν όρθια.
Εκείνη τη στιγμή που χτύπησε, μια ομάδα νεαρών Σπαρτιατών γυμναζόταν μαζί μέσα σε μια στοά γυμνασίου. Λίγο πριν τον σεισμό, ένα λαγουδάκι [ή αλεπού κατά άλλους] πέρασε τρέχοντας. Κάποιοι από τους νεαρούς, γελώντας, βγήκαν έξω για να το κυνηγήσουν. Αυτοί που έμειναν πίσω συνθλίβηκαν όταν το κτίριο κατέρρευσε πάνω τους. Όλοι τους πέθαναν. Ο κοινός τους τάφος έγινε γνωστός ως Σεισματίας, ο τάφος του σεισμού.
Ο αρχαίος ιστορικός Διόδωρος λέει ότι περίπου 20.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν.
Αλλά ο πραγματικός εφιάλτης της Σπάρτης μόλις ξεκινούσε.
Η σπαρτιατική κοινωνία είχε χτιστεί πάνω στις πλάτες των ειλώτων, ενός δουλωμένου πληθυσμού που αριθμητικά ξεπερνούσε κατά πολύ τους ίδιους τους Σπαρτιάτες. Οι Σπαρτιάτες τους κυβερνούσαν με τρόμο. Και οι είλωτες τους μισούσαν γι’ αυτό.
Ο βασιλιάς Αρχίδαμος κατάλαβε ακριβώς τι επρόκειτο να συμβεί. Ενώ οι επιζώντες έσκαβαν ακόμα μανιασμένα ανάμεσα στα ερείπια, διέταξε να ηχήσει σάλπιγγα σαν να επιτίθετο εχθρικός στρατός. Οι μπερδεμένοι Σπαρτιάτες άρπαξαν τα όπλα τους και έσπευσαν να σχηματίσουν τακτική γύρω του.
Είχε δίκιο. Ομάδες ειλώτων έρχονταν ήδη από την ύπαιθρο για να αποτελειώσουν τους Σπαρτιάτες όσο ήταν αδύναμοι. Ήρθαν περιμένοντας μια κατεστραμμένη , ανήμπορη, θλιμμένη πόλη. Αντί γι’ αυτό, βρήκαν Σπαρτιάτες στρατιώτες να στέκονται σε σχηματισμό, οπλισμένους και έτοιμους.
Οι είλωτες υποχώρησαν, αλλά δεν τα παράτησαν. Συνέβη μια πλήρους κλίμακας εξέγερση. Οι επαναστάτες οχυρώθηκαν στο Όρος Ίθωμη, και ο πανίσχυρος σπαρτιατικός στρατός δεν μπόρεσε να τους εκδιώξει. Η πολιορκία κράτησε χρόνια.
Απελπισμένη, η Σπάρτη έκανε κάτι που σχεδόν ποτέ δεν έκανε. Ζήτησε βοήθεια από την Αθήνα. Η Αθήνα έστειλε 4.000 βαρέως οπλισμένους στρατιώτες.
Τότε η Σπάρτη έγινε παρανοϊκή. Ανησυχούσε μήπως οι Αθηναίοι πάνε με το μέρος των επαναστατών, οπότε τους έστειλε σπίτι τους, τους μοναδικούς συμμάχους που απολύθηκαν ενώ όλοι οι άλλοι έμειναν. Η Αθήνα το πήρε ως δημόσια ταπείνωση.
Ο Θουκυδίδης υποδεικνύει αυτή τη στιγμή ως το πρώτο ανοιχτό ρήγμα ανάμεσα στην Αθήνα και τη Σπάρτη. Το χάσμα συνέχισε να μεγαλώνει, και λίγες δεκαετίες αργότερα οι δύο δυνάμεις κήρυξαν πόλεμο η μία στην άλλη στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, μια σύγκρουση που θα διασπούσε τον ελληνικό κόσμο στα δύο.
Όλα ξεκίνησαν με έναν σεισμό, και ένα λαγουδάκι[ ή αλεπού].
Ancient History Hub
@AncientHistorry
https://x.com/AncientHistorry/status/2112321961204363573?s=20
Αυτή ήταν η πραγματική αδυναμία του σπαρτιατικού συστήματος σε ένα ενεργά γεωλογικό περιβάλλον. Η Σπάρτη μπορούσε να δημιουργήσει έναν από τους πιο τρομερούς στρατούς της Ελλάδας, εν μέρει επειδή οι είλωτες εκτελούσαν μεγάλο μέρος της γεωργικής εργασίας που υποστήριζε την τάξη των πολιτών-πολεμιστών. Αλλά αυτό σήμαινε ότι η Σπάρτη ουσιαστικά ζούσε πάνω σε έναν μόνιμα εχθρικό πληθυσμό που ήταν έτοιμος να επαναστατήσει ανά πάσα στιγμή. Οι Σπαρτιάτες ζούσαν σε διαρκή παράνοια επειδή ενεργούσαν ως κατοχική δύναμη έναντι των ειλώτων, ενός υποταγμένου πληθυσμού που τους ξεπερνούσε αριθμητικά σε αναλογία 7 προς 1. Σε μια βάναυση άσκηση εκπαίδευσης, οι επίλεκτοι νέοι της Κρυπτείας (της σπαρτιατικής μυστικής αστυνομίας) στάλθηκαν σε ενέδρες και σκότωσαν τους ισχυρότερους είλωτες εν ψυχρώ. Αυτό χρησίμευε τόσο για την εκπαίδευση των νέων όσο και για την σπέρση του τρόμου για την αποτροπή εξεγέρσεων. Για να αποφευχθεί το μίασμα - η οργή των θεών για την έκχυση αθώου αίματος - οι Σπαρτιάτες έφοροι κήρυξαν επίσημα τον πόλεμο στους είλωτες κάθε χρόνο. Αυτή η συνεχής εσωτερική απειλή είναι ο ακριβής λόγος για τον οποίο η Σπάρτη ζούσε ως μια πλήρως στρατιωτικοποιημένη κοινωνία.
