Ρήγμα του Αγίου Ανδρέα: Γιατί οι επιστήμονες ανησυχούν για τον επόμενο μεγάλο σεισμό
Ορισμένα τμήματα του συστήματος ρηγμάτων του Αγίου Ανδρέα φέρεται να αντιμετωπίζουν επίπεδα ρεκόρ πίεσης την τελευταία χιλιετία. © Anastasiya, Adobe Stock.
Η Καλιφόρνια ζει με δανεικό χρόνο, σκαρφαλωμένη ακριβώς πάνω σε μια σιγοβράζουσα τεκτονική πυριτιδαποθήκη. Πρόσφατη έρευνα έχει ανησυχήσει τους επιστήμονες περισσότερο από ποτέ: ορισμένες ζώνες ρηγμάτων ενδέχεται να αντιμετωπίζουν αυτή τη στιγμή επίπεδα ρεκόρ πίεσης, τροφοδοτώντας για άλλη μια φορά ανησυχητικά ερωτήματα σχετικά με το πότε θα χτυπήσει ο επόμενος τεράστιος σεισμός - ο διαβόητος «Μεγάλος».
Η ασταθής ραχοκοκαλιά της Καλιφόρνια
Η Καλιφόρνια βρίσκεται στα όρια δύο τεράστιων τεκτονικών πλακών. Αυτές οι πλάκες δεν βιάζονται, η αδιάκοπη κίνησή τους εκατοστό προς εκατοστό συσσωρεύει πίεση κατά μήκος ενός μπερδεμένου δικτύου ρηγμάτων. Οι επιστήμονες λένε ότι νέα μοντέλα υποδηλώνουν ότι ορισμένες βασικές περιοχές μπορεί τώρα να βρίσκονται υπό πρωτοφανή τεκτονική πίεση, ξυπνώντας ανησυχίες σχετικά με το αν η πλούσια Πολιτεία είναι έτοιμη για έναν μεγάλο σεισμό.
Η Καλιφόρνια δεν έχει μόνο σεισμούς -είναι μια από τις πιο σεισμικά επικίνδυνες περιοχές στον πλανήτη. Αυτό οφείλεται σε μια μεγάλη ζώνη όπου οι πλάκες της Βόρειας Αμερικής και του Ειρηνικού ολισθαίνουν η μία δίπλα στην άλλη, συμπιέζοντας και τεντώνοντας το τοπίο. Εδώ, οι δύο πλάκες κινούνται με αυτό που ονομάζεται κίνηση «ολίσθησης», γλιστρώντας δίπλα-δίπλα. Αυτή η κίνηση συμβαίνει κατά μήκος μιας σειράς σημαντικών ρηγμάτων - μερικά εκτείνονται για πάνω από 600 μίλια (δηλαδή περίπου 1.000 χλμ. ). Το πιο διαβόητο από όλα: το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα.
Σύμφωνα με την Αμερικανική Γεωλογική Υπηρεσία (USGS), το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα δεν είναι ένας μοναδικός φορέας - είναι μέρος ενός πολύ ευρύτερου και πιο σύνθετου συστήματος διασυνδεδεμένων ρηγμάτων που εκτείνονται πάνω και κάτω από τις ακτές του Ειρηνικού της Αμερικής.
Σεισμοί: Πώς συμβαίνουν
Πώς, λοιπόν, όλη αυτή η τάση μετατρέπεται σε σεισμό; Λοιπόν, να η επιστήμη: οι πλάκες κινούνται η μία δίπλα στην άλλη με περίπου 5 εκατοστά ετησίως. Αυτό είναι πολύ σημαντικό σε ανθρώπινη χρονική κλίμακα. Ενώ αυτή η κίνηση μπορεί να παρατηρηθεί σε μεγάλες περιοχές μακριά από τα όρια των πλακών, τα πράγματα περιπλέκονται πιο κοντά στα ρήγματα. Τα πετρώματα από κάτω μας δεν ενδιαφέρονται να κάνουν καλή δουλειά. Έχουν μηχανική αντοχή που τα κρατά ενωμένα, αντιστέκονται σε οποιαδήποτε κάμψη ή σπάσιμο μέχρι που... λοιπόν, δεν μπορούν να αντισταθούν πια.
Τα στάδια ενός σεισμού συνήθως μοιάζουν με τα εξής:
Τα ρήγματα παραμένουν «κλειδωμένα» καθώς η τάση συσσωρεύεται ήσυχα στα πετρώματα λόγω της κίνησης των πλακών.
Όταν η συσσωρευμένη τάση τελικά διασπάσει την αντοχή των πετρωμάτων, προκαλεί αυτό που οι γεωλόγοι ονομάζουν «ρήξη»: ένα μέρος του ρήγματος γλιστράει ξαφνικά, απελευθερώνοντας μέρος αυτής της αποθηκευμένης ενέργειας.
Αυτή η απελευθερωμένη ενέργεια διαδίδεται ως σεισμικά κύματα - ναι, αυτός είναι ο σεισμός σας.
Κάθε ρήγμα αποτελείται από τμήματα, όλα με το δικό τους σημείο θραύσης, ανάλογα με παράγοντες όπως ο τύπος του πετρώματος, τα υγρά που ρέουν υπόγεια, η θερμοκρασία κ.ο.κ. Ορισμένα τμήματα ρηγμάτων απελευθερώνουν τάση τακτικά μέσω μικρότερων σεισμών, άλλα παραμένουν κολλημένα για πολύ περισσότερο καιρό - μια συνταγή για ένα πολύ μεγαλύτερο σεισμό όταν τελικά απελευθερωθούν.
Ζώντας στη σκιά του Μεγάλου
Η ιστορία δεν είναι μόνο για τα σχολικά βιβλία - είναι μια προειδοποίηση. Το ρήγμα του Αγίου Ανδρέα έχει τη φήμη ότι προκαλεί ισχυρούς σεισμούς. Στις 18 Απριλίου 1906, ένας σεισμός μεγέθους 7,8 βαθμών σάρωσε την περιοχή του Κόλπου, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές και μια τεράστια πυρκαγιά που κατέστρεψε μεγάλο μέρος του Σαν Φρανσίσκο. Ο αριθμός των νεκρών; Περίπου 3.000 άνθρωποι. Από εκείνη την καταστροφική ημέρα, τα ρήγματα της Καλιφόρνια βρίσκονται στο μικροσκόπιο, με τους ερευνητές να ελπίζουν να κατανοήσουν καλύτερα πώς λειτουργούν αυτές οι γιγάντιες ρωγμές, προκειμένου να προβλέψουν (ή τουλάχιστον να προετοιμαστούν) τον επόμενο μεγάλο σεισμό, που συχνά αναφέρεται ως ο «Μεγάλος».
Και δεν είναι μόνο οι επιστήμονες που προετοιμάζονται. Μερικές φορές, οι κάτοικοι προσπαθούν να είναι έτοιμοι - για κάθε ενδεχόμενο.
Πρόσφατοι συναγερμοί: Έρχεται ο μεγάλος;
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Geophysical Research: Solid Earth, έχει σοκάρει τους πάντες. Διαπιστώνει ότι ορισμένα τμήματα κατά μήκος του συστήματος ρηγμάτων του Αγίου Ανδρέα εκτίθενται επί του παρόντος στην υψηλότερη τεκτονική τάση εδώ και χίλια χρόνια.
Πάρτε για παράδειγμα την περιοχή Parkfield: σύντομα θα μπορούσε να βιώσει έναν ακόμη σεισμό μεγέθους 6 Ρίχτερ, σύμφωνα με νέα έρευνα που ανέλυσε τα σεισμικά σήματα τα οποία σηματοδοτούν τον κύκλο των ρήξεων σε αυτό το τμήμα του San Andreas.
Εν τω μεταξύ, έντονη προσοχή στρέφεται στο πέρασμα Cajon, όπου συναντώνται τα ρήγματα San Andreas και San Jacinto - ένα κρίσιμο σημείο συμβολής που έχει τραβήξει την προσοχή των επιστημόνων. Χρησιμοποιώντας γεωλογικά και ιστορικά δεδομένα, μια ερευνητική ομάδα μοντελοποίησε την τεκτονική ιστορία αυτών των δύο ρηγμάτων κατά την τελευταία χιλιετία για να εκτιμήσει τη σημερινή τεκτονική φόρτιση στο πέρασμα Cajon.
Αυτή η διασταύρωση είναι ήσυχη: δεν έχει σημειωθεί κανένας μεγάλος σεισμός εκεί από τον σεισμό στο Φορτ Τεχόν του 1857 (ο οποίος είχε μέγεθος 7,9 βαθμών). Όλη η ένταση που έχει συσσωρευτεί έκτοτε θα μπορούσε να προκαλέσει έναν ισχυρό σεισμό, ο οποίος, δεδομένης της θέσης του σε ένα σταυροδρόμι, θα μπορούσε στην πραγματικότητα να καταρρεύσει από το ένα ρήγμα στο άλλο. Μια τέτοια αλυσιδωτή αντίδραση είναι ιδιαίτερα τρομακτική.
Τα αποτελέσματα δείχνουν τώρα ρεκόρ τεκτονικής τάσης στο πέρασμα Cajon - τόσο στο τμήμα San Jacinto-Bernardino όσο και στο γειτονικό τμήμα Mojave South του San Andreas. Αυτό θέτει τις βάσεις για πιθανή μετάβαση της ρήξης από το ένα τμήμα στο άλλο σε περίπτωση σεισμού. Αυτό είναι ένα πολύ χειρότερο σενάριο από ό,τι αν εμπλεκόταν μόνο ένα τμήμα, ειδικά αν λάβουμε υπόψη ότι η Καλιφόρνια είναι ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα μέρη των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ενώ αναμένεται ένας μεγάλος σεισμός σε αυτήν την περιοχή μέσα στις επόμενες δεκαετίες, η επιλογή της ακριβούς ημερομηνίας είναι αδύνατη. Προς το παρόν, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι πιθανότητες ενός σεισμού μεγέθους 6,7 βαθμών ή μεγαλύτερου να χτυπήσει κάπου στη Νότια Καλιφόρνια είναι στο τρομακτικό 93%, σύμφωνα με τις τελευταίες επίσημες προβλέψεις (UCERF3).
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα futura-sciences
https://www.futura-sciences.com/en/san-andreas-fault-why-scientists-are-concerned-about-the-next-big-earthquake_901261/
