Τα τσουνάμι των λιμνών, σημαντική απειλή υπό την άνοδο της θερμοκρασίας
Το πιο ενεργό μέρος της αστάθειας στον παγετώνα Portage Glacier, κοιτάζοντας από ψηλά τη λίμνη Portage και ένα τουριστικό σκάφος στο βάθος. Φωτογραφία: Bretwood Higman
Cowee Creek, Brabazon Range, Upper Pederson Lagoon—αποτελούν γνωστές τοποθεσίες πρόσφατων τσουνάμι λιμνών, ένα φαινόμενο που είναι ολοένα και πιο κοινό στην Αλάσκα, τη Βρετανική Κολομβία και άλλες περιοχές με ορεινούς παγετώνες.
Προκαλούμενα από κατολισθήσεις σε μικρά υδάτινα σώματα, τα περισσότερα από αυτά τα τσουνάμι έχουν συμβεί σε απομακρυσμένες τοποθεσίες μέχρι στιγμής, αλλά ο γεωλόγος Bretwood Higman του Ground Truth Alaska είπε ότι μπορεί να είναι απλώς θέμα χρόνου πριν ένα τσουνάμι προκαλέσει κάτι το πιο έντονο σε ένα πιο πυκνοκατοικημένο μέρος όπως η λίμνη Portage κοντά Whittier, Αλάσκα.
Όταν εκτιμά πού είναι ο υψηλότερος κίνδυνος τσουνάμι στη λίμνη της Αλάσκας, η λίμνη Portage «είναι λίγο πολύ στην κορυφή της λίστας μου», είπε ο Higman.
Άλλες τοποθεσίες στην Αλάσκα όπου οι κίνδυνοι από τσουνάμι στη λίμνη συμπίπτουν με την ανθρώπινη δραστηριότητα και υποδομές περιλαμβάνουν την Eklutna, το Seward, το Valdez, το Juneau, τη λίμνη Grewingk στο κρατικό πάρκο Kachemak Bay και τη λίμνη Index κοντά στο Glacier View.
Στην ετήσια συνάντηση της Σεισμολογικής Εταιρείας της Αμερικής (SSA) για το 2024 , ο Χίγκμαν συζήτησε τη σημασία της αξιολόγησης τοποθεσιών όπως η λίμνη Portage για την πιθανότητα τσουνάμι στη λίμνη, εν μέρει χρησιμοποιώντας διακριτικά σεισμικά σήματα που συνδέονται με κατολισθήσεις.
«Υπάρχουν ορισμένες περιπτώσεις όπου υπάρχουν δραματικά και πολύ διακριτικά πρόδρομα σεισμικά σήματα που προηγούνται μιας καταστροφικής κατολίσθησης , μερικές φορές όσο και μέρες», σημείωσε ο Χάιμαν. «Αν μπορούσαμε να φτάσουμε στο σημείο να τα καταλάβουμε και να ξέρουμε πώς να τα ανιχνεύσουμε, θα μπορούσαν να είναι πραγματικά χρήσιμα».
Ο Χίγκμαν αποκαλεί τα τσουνάμι των λιμνών «αναδυόμενο κίνδυνο που συνδέεται με το κλίμα». Οι γεωλογικές συνθήκες που διέπουν τα γεγονότα σε μέρη όπως η Αλάσκα είναι συνήθως παρόμοιες. Οι υψηλότερες θερμοκρασίες λιώνουν τους παγετώνες που στηρίζουν τα τείχη της κοιλάδας που φιλοξενούν τον παγετώνα που συρρικνώνεται.
Χωρίς να υπάρχει ο παγετώνας για να τους συγκρατήσει, τα τείχη της κοιλάδας είναι πιο επιρρεπή σε κατολίσθηση, είτε σε ένα υπάρχον σώμα νερού είτε σε μια νέα λίμνη που δημιουργήθηκε από το λιώσιμο των παγετώνων. Σε άλλες περιοχές, οι συνθήκες θέρμανσης αποδυναμώνουν τον μόνιμο πάγο που μπορεί να είναι σημαντικό για τη σταθερότητα των πλαγιών πάνω από τις λίμνες.
«Αυτό είναι κάτι που ιστορικά ήταν ένα αρκετά σπάνιο γεγονός, αλλά τα τελευταία χρόνια υπήρξε ένας πραγματικά εκπληκτικός αριθμός από αυτά», είπε ο Χίγκμαν.
Το τσουνάμι του Elliot Creek του 2020 σε μια παγετώδη κοιλάδα στη Βρετανική Κολομβία, για παράδειγμα, παρουσίασε μια κατολίσθηση μεγέθους 18 κυβικών μέτρων σε όγκο και ένα τσουνάμι άνω των 100 μέτρων.
Το δάσος και ο βιότοπος σολομού ήταν τα κύρια θύματα αυτού του τσουνάμι , αλλά ο Χίγκμαν και οι συνεργάτες του εξετάζουν αυτά τα απομακρυσμένα αλλά δραματικά γεγονότα για να βρουν τρόπους προετοιμασίας για τσουνάμι σε μέρη με περισσότερες υποδομές. «Υπάρχουν μέρη όπου βλέπουμε τα ίδια είδη γεωλογικής αστάθειας που προηγήθηκαν αυτών των άλλων γεγονότων, αλλά υπάρχουν πολλοί άνθρωποι εκτεθειμένοι», είπε ο Χίγκμαν.
Ο Χίγκμαν είπε ότι υπάρχουν ορισμένοι παραλληλισμοί μεταξύ των τεκτονικών ρηγμάτων που συνήθως μελετούν οι σεισμολόγοι και «τις συμπεριφορές που βλέπουμε στην επιφάνεια αστοχίας αυτών των πολύ μεγάλων κατολισθήσεων», υποδηλώνοντας ότι προσφέρουν επίσης έναν τρόπο μελέτης της δυναμικής των ρηγμάτων σε μικρογραφία.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη Σεισμολογική Εταιρεία της Αμερικής
περισσότερα,
https://phys.org/news/2024-05-lake-tsunamis-pose-significant-threat.html#google_vignette
.jpg)
