Η αντικατάστασις του Μάριο Λάγκο
Οταν ὁ κ. Μάριο Λάγκο ἐκλήθη όπως μεταβῇ εἰς Ρώμην ἵνα καταστήσῃ ἐνήμερον τὴν Ιταλικὴν Κυβέρνησιν περὶ τῆς ἐν Δωδεκανήσω καταστάσεις, διατυπώσαμεν τὴν γνώμην ὅτι ὁ Γενικὸς Διοικητὴς τῆς Ρόδου ἐπρόκειτο ν' ἀντικατασταθῇ.
Καὶ ἐβασίζομεν τὴν ὑπόθεσιν ἡμῶν ἐκείνην εἰς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ διοικηττικὴ ἀδεξιότης του κ. Λάγκο ἐδημιούργησε ὄχι ὀλίγας ἀνησυχίας εἰς τὴν Κυ βέρνησίν του. Διότι παρ' ὅσα καὶ ἂν λέγει ὁ κ. Μουσολίνι ἦτο ἐνοχλητικὸν διὰ τὴν ᾿Ιταλίαν τὸ ὅτι ὁ ξένος, ἰδίᾳ δὲ ὁ ᾿Αμερικανικὸς καὶ ὁ Ἀγγλικός, τύπος ἠσχολεῖτο διαρκώς, ὄχι δὲ εὐμενῶς διὰ τὴν ᾿Ιταλικὴν Διοίκησιν, μὲ τὰ ἐν Δωδεκανήσῳ συμβαίνοντα. "Οπως επίσης ενοχλητικαὶ ἦσαν διὰ τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ρώμης αἱ σθεναρα διαμαρτυρίας αἱ ἐκπεμπόμεναι ἀπὸ παντοῦ ὅπου εὑρίσκονται Δωδεκανήστοι ἐξ ἀφορμῆς τῶν αὐθαιρεσιῶν τῶν Διοικητικῶν ἐν ταῖς νήσοις μας ὀργάνων. Όπως τέλος, περισσότερον μάλι. στα των δύο προηγουμένων περιπτώσεων, ἐνοχλητικὸν ἦτο, διὰ τὸν Ιταλὸν δικτάτορα τὸ γεγονὸς τῆς συστηματοποιήσεως τοῦ ἀγῶνος ἡμῶν ὁ δὲ ποῖος ἀναπτέρωσε καὶ ἀποκατέστησε ἀκμαῖον τὸ φρόνημα τῶν ἐν ταῖς νήσοις συμπατριωτών μας. Καὶ ὅπως συμβαίνει πάντοτε εἰς παρομοίας πε ριπτώσεις, ανεζητήθη ὁ ὑπεύθυνος ὁ ὁποῖος εὑρέθη, κατὰ τύχην βέβαια, διότι οιοσδήποτε καὶ ἂν ἦτο Γ. Διοικητὴς Ρόδου τὰ αὐτὰ θὰ συνέβαινον, νὰ εἶνε ὁ κ. Μάριο Λάγκο. Πρὸς αὐτὸν λοιπὸν ἐστράφη ή δυσμένεια των αὕτη ἐν Ρώμη ἐπισήμων κύκλων καὶ διετάχθη ἡ ἐπαναφορά του εἰς τὴν πρώτην διπλωματικὴν του θέσιν ο κ. Λάγκο διετέλει μέλος μιας επιτροπής διὰ τὰ ζητήματα τῆς ᾿Ανατολῆς καὶ ἡ ἀντικατάστασίς του δι᾿ ἄλλης ἀγνώστον μέχρι της στιγμής Ιταλικής προ σωπικότητος.
Αλλ' ή Ιταλική Κυβέρνησις πλανάται ἐὰν νομίζῃ ὅτι μὲ τὴν ἀντικατά στασιν τοῦ κ. Μάριο Λάγκο, θ' αλλά ξῃ ἡ κατάστασις ἐν τῇ Δωδεκανήσω. καὶ θὰ ἐνδώσῃ ὁ ἀγὼν ἡμῶν καὶ θὰ παύσουν αἱ ἀνεξάρτητοι καὶ φιλελεύ θεροι συνειδήσεις νὰ ἐνδιαφέρωνται διὰ τὸ ζήτημά μας. Το Δωδεκανησια τὸν ζήτημα καὶ ἰδεωδῶς ἀκόμη και λὴ καὶ ἂν εἶνε εἰς τὰς νήσους μας ἡ Ιταλική Διοίκησις θὰ ὑφίσταται πάν τα καὶ ἄς τὸ ἐννοήσουν αὐτὸ καλὰ οἱ Ιταλοὶ ἐπίσημοι-δημιουργὸς ἀνησυ χιῶν διὰ τὴν Ιταλίαν, θὰ ὑψοῦται πάντοτε ἐνώπιον τῆς κοινῆς γνώμης τῆς πολιτισμένης ἀνθρωπότητος εἰς ἔντονον διαμαρτυρίαν τοῦ καταπατουμένου ἀνθρωπίνου δικαίου, καὶ διαρ κώς συστηματοποιούμενον θὰ συνεχίζῃ διὰ τῶν δυνάμεων όλων του των τέκνων τὸν ἀνένδοτον καὶ τὸν ἀδιάλλακτον ἀγῶνα ἐναντίον τῆς Ἰταλικῆς τυραννίας. Ούτε μεταθέσεις δέ, οὔτε παύσεις, οὔτε οἱαιδήποτε ἀλλαγαὶ καὶ ἄν γίνουν ἐν τῇ Ιταλικής Διοικήσει δὲν θὰ εἶνε δυνατὸν νὰ ἰσχύσουν ὅπως παύση υφιστάμενοντό ζήτημά μας. Διὰ νὰ λυθῇ τοῦτο μία καὶ μόνον ὑπάρχει λύσις. Καὶ εἶνε πλέον ἢ γνωστὸν εἰς τοὺς Ἰταλοὺς ποία εἶνε ἡ λύσις.
Γεωδίφης
Πηγή-Εφημερίδα Δωδεκάνησος, άρθρο δημοσιευμένο τον Φεβρουάριο 1926.
