Το τιρκουάζ ως φυλαχτό και κόσμημα
Mάσκα μωσαϊκού από τιρκουάζ του Ουεουετέοτλ, Θεού της φωτιάς των Αζτέκων.Τα δαχτυλίδια που βρέθηκαν στον τάφο του Τουταγχαμών ήταν από τιρκουάζ .Πολλοί αρχαίοι πολιτισμοί χρησιμοποίησαν το τιρκουάζ για φυλαχτό και για κοσμήματα όπως οι Πέρσες, οι Μεσοποτάμιοι, οι πολιτισμοί της κοιλάδας του Ινδού και σε μικρότερο βαθμό οι Κινέζοι τουλάχιστον από το καιρό της δυναστείας Σανγκ (2η χιλιετία π.Χ.).
Ακόμη και σήμερα το τιρκουάζ χρησιμοποιείται από τους ινδιάνους της Αμερικής ως βάση για την κατασκευή κοσμημάτων. Στην Δύση, το τιρκουάζ άρχισε να χρησιμοποιείται το 14ο αιώνα, με την μείωση της επιρροής της Καθολικής Εκκλησίας. Μεγάλη ζήτηση για τιρκουάζ υπήρχε το 1960, μετέπειτα η ζήτηση έπεσε και ξανανέβηκε και σήμερα θεωρείται πολύτιμος λίθος. Το σημερινό όνομα προέρχεται από την παλιά γαλλική λέξη turquoise, η οποία σημαίνει τούρκικο, γιατί οι Ευρωπαίοι έμποροι του Μεσαίωνα αγόραζαν το τιρκουάζ στα Τούρκικα παζάρια, όπου είχε φτάσει από την Περσία.
Στην αρχαία Ελλάδα ήταν γνωστό ως καλλαΐτης ή καλλαΐς λίθος. Το τιρκουάζ είναι αδιαφανές, γαλαζο-πράσινο ορυκτό, το οποίο είναι ένυδρο φωσφορικό άλας του αργιλίου και του χαλκού.
Είναι σπάνιο και θεωρείται διακοσμητικός και πολύτιμος λίθος για χιλιάδες χρόνια εξαιτίας της μοναδικής του απόχρωσης. Σχηματίζεται από τη δράση όξινων και υδατικών διαλυμάτων κατά την διάβρωση και οξείδωση των πετρωμάτων.
Ο χαλκός μπορεί να προέρχεται από ορυκτά όπως ο χαλκοπυρίτης ή από δευτερογενή ανθρακικά ορυκτά όπως ομαλαχίτης και ο αζουρίτης, το αργίλιο μπορεί να προέρχεται από τους αστρίους και ο φώσφορος από τον απατίτη.
Σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι παίζουν και οι κλιματικές συνθήκες, επειδή το τιρκουάζ βρίσκεται σε ξηρές περιοχές, γεμίζοντας ή επενδύοντας κοιλότητες συνήθως ηφαιστειακών πετρωμάτων, συσχετιζόμενο με τον ασβεστόλιθο και οξείδια του σιδήρου.
Πρόσφατα, το τιρκουάζ έχει χάσει μέρος της αξίας του εξαιτίας απομιμήσεων και των συνθετικών. Μια συνηθισμένη απομίμηση είναι ο βαμμένος χαουλίτης.
Γεωδίφης
Πηγή-Βικιπαίδεια
