Η σκόνη από τη Σαχάρα βοηθά στη διατήρηση της ζωής του Αμαζονίου
Ο κρύος αέρας που εισβάλλει στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να φαίνεται πολύ μακριά από τα εδάφη του βραζιλιάνικου Αμαζονίου. Ωστόσο, η ατμόσφαιρα δεν ενδιαφέρεται για σύνορα. Μεταφέρει θερμότητα, νερό, καπνό, σκόνη και θρεπτικά συστατικά διαμέσου των ωκεανών.
Μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα μεγάλα καιρικά συστήματα μπορούν να διαμορφώσουν το αν ο Αμαζόνιος θα δεχτεί αέρα γεμάτο με αφρικανικά σωματίδια ή αέρα που έχει καθαριστεί από τη βροχή πάνω από τον Ατλαντικό.
Γιατί ο Αμαζόνιος χρειάζεται βοήθεια
Ο Αμαζόνιος φαίνεται απείρως πλούσιος. Τα δέντρα του γίνονται πυκνά, τα ποτάμια του ρέουν πλατιά και η άγρια ζωή του είναι διάσημη παγκοσμίως.
Αλλά μεγάλο μέρος του εδάφους του είναι εκπληκτικά φτωχό σε θρεπτικά συστατικά. Η έντονη βροχή ξεπλένει τα ορυκτά από τα ανώτερα στρώματα του εδάφους, μια διαδικασία που ονομάζεται έκπλυση.
Ο φώσφορος είναι το μεγαλύτερο θρεπτικό συστατικό που λείπει. Το ασβέστιο, το κάλιο και το μαγνήσιο είναι επίσης χαμηλά.
Μέρος της λύσης προέρχεται από μακριά, πέρα από τον ωκεανό: ορυκτή σκόνη από την έρημο Σαχάρα και αερολύματα καπνού από την καύση βιομάζας στην Αφρική.
Ο ήσυχος ρόλος της Σαχάρας
Ο Luiz Augusto Toledo Machado είναι καθηγητής στο Ινστιτούτο Φυσικής του Πανεπιστημίου του Σάο Πάολο και συνεργάτης του Τμήματος Χημείας στο Ινστιτούτο Max Planck στη Γερμανία.
«Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι υπάρχει μια διασύνδεση, μια συμβίωση της ζωής στον πλανήτη. Η κλιματική αλλαγή επηρεάζει αυτό το μοτίβο, προκαλώντας μια διαταραχή της οποίας το αποτέλεσμα και οι συνέπειες για τα μελλοντικά οικοσυστήματα είναι ακόμη άγνωστα», δήλωσε ο Machado.
Σε αντίθεση με ό,τι θα μπορούσε κανείς να φανταστεί, σημείωσε, αυτή η περιοχή είναι πολύ σημαντική για την υγεία του πλανήτη.
«Η σκόνη του περιέχει κρίσιμα μέταλλα όχι μόνο για τη λίπανση του Αμαζονίου, αλλά και για τη διατήρηση της υδρόβιας ζωής».
«Μεταξύ αυτών είναι ο σίδηρος και ο φώσφορος , που είναι θεμελιώδεις για την παραγωγικότητα των δασών και τη ζωή στους ωκεανούς».
Τι μέτρησε ο πύργος
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν καθημερινές μετρήσεις μαύρου άνθρακα από το Αστεροσκοπείο Amazon Tall Tower, έναν πύργο ύψους 1.066 ποδιών στο Καταφύγιο Βιώσιμης Ανάπτυξης Uatumã στη Βραζιλία.
Ο πύργος παρακολουθεί μετεωρολογικά, χημικά και βιολογικά δεδομένα, συμπεριλαμβανομένων των αερίων του θερμοκηπίου.
Ο μαύρος άνθρακας είναι αιθάλη από την καύση καυσίμων και βιομάζας. Κατά την περίοδο των βροχών, βοηθά τους επιστήμονες να παρακολουθούν τη μεταφορά σωματιδίων σε μεγάλες αποστάσεις.
Σύμφωνα με τον Machado, περίπου το 60% του μαύρου άνθρακα που φτάνει στον Αμαζόνιο κατά την περίοδο των βροχών προέρχεται από την Αφρική.
Καθαρές και μολυσμένες μέρες
Η ομάδα μελέτησε τα καθημερινά επίπεδα μαύρου άνθρακα τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο από το 2015 έως το 2022, την έναρξη της περιόδου των βροχών στον Αμαζόνιο.
Κάποιες μέρες είχαν έντονη αφρικανική επιρροή. Άλλες μέρες ήταν ασυνήθιστα καθαρές.
Η κύρια έκπληξη ήταν η βροχή πάνω από τον τροπικό Ατλαντικό. Καθαρές μέρες πάνω από τον Αμαζόνιο ήρθαν μετά την κορύφωση των βροχοπτώσεων πάνω από τον ωκεανό.
Η προηγούμενη άποψη έτεινε προς την κατεύθυνση του ανέμου ως τον κύριο λόγο για αυτές τις αλλαγές. Αυτή η μελέτη υποδεικνύει ένα ευρύτερο καιρικό πρότυπο .
Σύνδεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι βροχερές ημέρες στον τροπικό Ατλαντικό συχνά συνδυάζονταν με εισβολές ψυχρού αέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Συστήματα υψηλής πίεσης κυριάρχησαν στις ανατολικές ΗΠΑ, ενώ η πίεση αυξήθηκε επίσης πάνω από τον κεντρικό και νότιο Ατλαντικό.
Αυτή η ρύθμιση ενίσχυσε τη σύγκλιση χαμηλών ανέμων κοντά στον ισημερινό. Η υγρασία κινήθηκε πιο έντονα προς τον Αμαζόνιο. Η βροχή αυξήθηκε. Ο αέρας έγινε καθαρότερος πριν φτάσει στο δάσος.
Γιατί αυτό έχει σημασία
Η μελέτη προσθέτει μια έντονη λεπτομέρεια σε μια ευρύτερη ιστορία: τα δάση, οι έρημοι, οι ωκεανοί και τα καιρικά συστήματα συνδέονται με τρόπους που είναι εύκολο να μην παρατηρηθούν.
Ένα κύμα ψύχους σε ένα μέρος μπορεί να βοηθήσει στην αλλαγή του μείγματος των σωματιδίων που φτάνουν σε ένα άλλο μέρος, χιλιάδες μίλια μακριά.
Ο Machado επισήμανε επίσης προηγούμενες έρευνες που δείχνουν ότι η χαμηλή περιεκτικότητα σε φώσφορο μπορεί να περιορίσει την ανάπτυξη του Αμαζονίου ακόμη και όταν ο αέρας έχει περισσότερο διοξείδιο του άνθρακα.
Αυτό έχει σημασία επειδή η ταχύτερη ανάπτυξη των φυτών μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Αργότερα, χάρτες που δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη επιβεβαίωσαν χαμηλά επίπεδα φωσφόρου σε όλη την περιοχή.
Τι παρακολουθούν στη συνέχεια οι επιστήμονες
Τα σωματίδια και τα αέρια συνήθως ταξιδεύουν από την Αφρική πάνω από το θαλάσσιο οριακό στρώμα, το κατώτερο τμήμα της ατμόσφαιρας που αγγίζει τον ωκεανό.
Το χαμηλό ρευμα πίδακα του Αμαζονίου βοηθά στη συνέχεια να μετακινηθούν στη λεκάνη.
Οι αλλαγές σε αυτά τα χαμηλού επιπέδου πίδακα θα μπορούσαν να αλλάξουν την ποσότητα σκόνης και καπνού που φτάνει στο δάσος.
Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τη μακροπρόθεσμη ισχύ του Αμαζονίου, ειδικά καθώς η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει τις βροχοπτώσεις, τα συστήματα πίεσης και τα πρότυπα ανέμου.
Η πλήρης μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Geophysical Research Letters .
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα earth.com
περισσότερα,
Hemispheric Synoptic Patterns Control Rainfall and Long-Range Aerosol Transport in the Amazon-Luiz A. T. Machado, Manoel A. Gan, Henrique M. J. Barbosa, Bruna A. Holanda, Andrea Pozzer, Ulrich Pöschl, Christopher Pöhlker
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2025GL117732
https://www.earth.com/news/dust-from-the-sahara-helps-keep-the-amazon-alive/#google_vignette
.jpg)
