Υπάρχει πετρέλαιο στον Άρη;
Μια σέλφι τραβηγμένη από το ρόβερ της NASA Perseverance, στις 23 Ιουλίου 2024. Είναι η ζωή στον Άρη μια σέλφι της γήινης ζωής; Η ανακάλυψη αρχαίου πετρελαίου στον Άρη θα μπορούσε να απαντήσει σε αυτό το ερώτημα. (Από την NASA ).
Οι περισσότεροι γεωλόγοι πιστεύουν ότι το πετρέλαιο προήλθε στη Γη κυρίως από τα υπολείμματα αρχαίων θαλάσσιων μικροοργανισμών - κυρίως πλαγκτόν, φύκια και βακτήρια - που συσσωρεύτηκαν στον πυθμένα της θάλασσας, θάφτηκαν κάτω από στρώματα ιζημάτων και μετατράπηκαν υπό ακραία θερμότητα και πίεση σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο.
Το πετρέλαιο στη Γη
Οι περισσότερες από τις οργανικές πρώτες ύλες ανάγονται στη Μεσοζωική εποχή, 66 έως 252 εκατομμύρια χρόνια πριν , αλλά ορισμένες αποθέσεις είναι πολύ παλαιότερες, και προέρχονται από φύκια και βακτήρια σε αρχαίες θάλασσες.
Η ζωή ξεκίνησε στη Γη πριν από περίπου 4,2 δισεκατομμύρια χρόνια με τη μορφή του Τελευταίου Παγκόσμιου Κοινού Προγόνου (LUCA), του οποίου η χρονολόγηση DNA έγινε πρόσφατα εδώ . Ωστόσο, τα περισσότερα πετρώματα αυτής της ηλικίας έχουν θερμανθεί τόσες πολλές φορές που τυχόν απολιθώματα που περιείχαν έχουν εξαφανιστεί.
Το 1998, μια ομάδα με επικεφαλής τον γεωλόγο Birger Rasmussen του Πανεπιστημίου της Δυτικής Αυστραλίας ανακάλυψε μικροσκοπικές σταγόνες υγρού πετρελαίου που διατηρήθηκαν μέσα σε ορυκτούς κόκκους σε πετρώματα ηλικίας άνω των 3 δισεκατομμυρίων ετών στην περιοχή Pilbara της Αυστραλίας.
Το 2005, ο Rasmussen ανέφερε εδώ στοιχεία ότι αρχαίο πετρέλαιο σε βράχους 3,2 δισεκατομμυρίων ετών στη Δυτική Αυστραλία παρήχθη από αποσυντιθέμενη οργανική ύλη. Μελέτησε δύο καλά διατηρημένες αλληλουχίες μαύρου σχιστόλιθου, οι οποίες είναι 2,63 και 3,2 δισεκατομμυρίων ετών, και ανακάλυψε λεπτές, ασυνεχείς ραβδώσεις κυτταρικού υλικού - κερογόνο, έναν κηρώδη πρόδρομο ορυκτών καυσίμων που σχηματίζεται από οργανική ύλη και βρίσκεται συνήθως σε πολύ νεότερους σχιστόλιθους που είναι γνωστοί παραγωγοί πετρελαίου.
Και οι δύο σχιστόλιθοι περιείχαν επίσης μικροσκοπικά οζίδια ασφάλτου, ένα υπόλειμμα που μοιάζει με πίσσα και αφήνεται όταν το πετρέλαιο μεταναστεύει έξω από τον σχιστόλιθο. Ο Rasmussen κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η αφθονία και η έκταση του κερογόνου στους σχιστόλιθους υποδηλώνει ότι ένας αρχαίος ωκεανός έσφυζε ήδη από αρκετή μονοκύτταρη ζωή πριν από 3,25 δισεκατομμύρια χρόνια για να υποστηρίξει την ευρεία παραγωγή πετρελαίου.
Η ιστορία της Γης χαρακτηρίζεται από διάφορες περιόδους. Η Προκάμβρια περίοδος καλύπτει την περίοδο από τον σχηματισμό της Γης, πριν από 4,6 δισεκατομμύρια χρόνια, έως την έναρξη της Κάμβριας Περιόδου, περίπου 0,5388 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Μέσα σε αυτό το χρονικό πλαίσιο, η Αρχαϊκή Περίοδος, που διήρκεσε από περίπου 4 δισεκατομμύρια έως 2,5 δισεκατομμύρια χρόνια πριν, ήταν η κρίσιμη εποχή κατά την οποία στερεοποιήθηκε ο φλοιός της Γης, σχηματίστηκαν οι ωκεανοί και εμφανίστηκε η ζωή. Οι πρώτοι, απλοί μονοκύτταροι οργανισμοί, όπως τα κυανοβακτήρια, άκμασαν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παράγοντας τα παλαιότερα απολιθώματα γνωστά ως στρωματόλιθοι.
Το 2021, ο Rasmussen και οι συνεργάτες του ανέφεραν εδώ την ανακάλυψη αρχαίου πετρελαίου σε στρωματόλιθους και μικροαπολιθώματα Gunflint ηλικίας 1,88 δισεκατομμυρίων ετών. Το θερμικά τροποποιημένο πετρέλαιο βρέθηκε να γεμίζει πόρους και ρωγμές και να καλύπτει επιφάνειες κόκκων, προερχόμενο από φύκια και βακτήρια στις αρχαίες Προκάμβριες θάλασσες.
Η παρουσία εγκλεισμάτων υγρών που περιέχουν πετρέλαιο και πυροασφάλτου στα πετρώματα της Αρχαίας εποχής υποδηλώνει ότι υπήρχε μεγάλη βιομάζα στη Γη ήδη από 3,25 δισεκατομμύρια χρόνια πριν. Πράγματι, άφθονη μικροβιακή δραστηριότητα διατηρήθηκε σε κόκκους κολλοειδούς πυρίτη ηλικίας 3,4 δισεκατομμυρίων ετών από ιζηματογενή περιβάλλοντα της Αρχαίας εποχής, όπως αναφέρεται σε μια εργασία που δημοσιεύθηκε τον Απρίλιος 2026.
Microbial activity preserved in 3.4 Ga colloform pyrite: A micro─scale sulfur isotope analyses-Sasaki, Kohei search by orcid ; Takahata, Naoto search by orcid ; Ishida, Akizumi search by orcid ; Kakegawa, Takeshi ; Sugitani, Kenichiro search by orcid
https://ui.adsabs.harvard.edu/abs/2026GeCoA.419..254S/abstract
Τι συνέβη όμως την ίδια στιγμή στον δίδυμο πλανήτη της Γης, τον Άρη;
Ήδη πριν από 3,25-3,4 δισεκατομμύρια χρόνια, ο Άρης ήταν ένας υγρός πλανήτης. Όπως συζητείται , τα επιφανειακά γεωλογικά χαρακτηριστικά υποδηλώνουν ότι υπήρχε υγρό νερό σε ποτάμια, λίμνες, ωκεανούς και υδροφορείς του Άρη, πριν από περισσότερα από 3 δισεκατομμύρια χρόνια. Πράγματι, η ύπαρξη μεγάλων όγκων υγρού νερού στην επιφάνεια του Άρη υποστηρίχθηκε επίσης εδώ από σεισμικά και βαρυτικά δεδομένα σε βάθος έως και 20 χιλιόμετρα κοντά στο διαστημόπλοιο InSight της NASA . Ο Άρης έχασε τα επίμονα σώματα υγρού νερού στην επιφάνειά του αφού το μεγαλύτερο μέρος της ατμόσφαιράς του διέφυγε, όπως συζητείται εδώ . Στη συνέχεια, το αρχαίο επιφανειακό νερό είχε ενσωματωθεί σε ορυκτά του Άρη, είχε θαφτεί ως πάγος, είχε απομονωθεί ως υγρό σε βαθιούς υδροφορείς ή είχε χαθεί στο διάστημα.
Η ζωή θα μπορούσε να έχει ξεκινήσει στον Άρη νωρίτερα από ό,τι στη Γη. Αυτό συμβαίνει επειδή η θερμότητα που παγιδεύεται κατά τον σχηματισμό του πλανήτη κλιμακώνεται καθώς αυξάνεται ο όγκος του πλανήτη, αλλά διαφεύγει από την επιφάνειά του. Η αναλογία επιφάνειας προς όγκο του Άρη είναι 1,87 φορές μεγαλύτερη από αυτή της Γης, γεγονός που υποδηλώνει ότι ψύχθηκε σε θερμοκρασίες ικανές να υποστηρίξουν τη χημεία της ζωής πριν από τη Γη.
Εάν πλαγκτόν, φύκια και βακτήρια ζούσαν σε ποτάμια, λίμνες, ωκεανούς και υδροφορείς του Άρη, τα νεκρά λείψανά τους θα μπορούσαν να είχαν υποβληθεί σε παρόμοιες διεργασίες που παρήγαγαν αρχαίο πετρέλαιο στα 3,25 δισεκατομμύρια χρόνια Αρχεϊκά πετρώματα που μελέτησε ο Rasmussen.
Σε περίπτωση που υπάρχει πετρέλαιο στον Άρη, θα μπορούσε να τροφοδοτήσει μια μελλοντική οικονομία του Άρη. Η ανακάλυψή του θα μπορούσε να έχει μεγάλη αξία για διαστημικούς επιχειρηματίες όπως ο Έλον Μασκ. Υπόγεια κοιτάσματα πετρελαίου θα μπορούσαν να αναζητηθούν στον Άρη μέσω των ίδιων τεχνικών που υιοθετούνται στη Γη, συμπεριλαμβανομένου του εντοπισμού μέσω σεισμικών ή βαρυτικών ερευνών, ακολουθούμενων από διάνοιξη βαθιών γεωτρήσεων. Το διαστημόπλοιο InSight της NASA κατέγραψε πάνω από 1.300 σεισμούς στον Άρη, όπως αναλύεται εδώ .
The Polarization of Ambient Noise on Mars-E. Stutzmann, M. Schimmel, P. Lognonné, A. Horleston, S. Ceylan, M. van Driel, S. Stahler, B. Banerdt, M. Calvet, C. Charalambous, J. Clinton, M. Drilleau, L. Fayon, R. F. Garcia, D. Giardini, K. Hurst, A. Jacob, T. Kawamura, B. Kenda, L. Margerin, N. Murdoch, M. Panning, T. Pike, J.-R. Scholz, A. Spiga
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2020JE006545
Το πιο σημαντικό είναι ότι η ανακάλυψη αρχαίου αρειανού πετρελαίου θα είχε μεγάλη αξία και για την επιστήμη, καθώς αυτό το πετρέλαιο θα παρείχε μια καταγραφή για το πώς μπορεί να ξεκίνησε η πρώιμη ζωή στον Άρη και αν έμοιαζε με τη ζωή στη Γη. Σε περίπτωση που η χημεία της πρώιμης αρειανής ζωής ήταν η ίδια με τη ζωή όπως την γνωρίζουμε στους αρχαίους προκάμβριους ωκεανούς στη Γη, αυτή η ανακάλυψη θα υποδήλωνε ότι ίσως οι δύο πλανήτες έχουν κοινή καταγωγή.
Κατά την περίοδο του Ύστερου Βαρύ Βομβαρδισμού, πριν από 4,1 έως 3,8 δισεκατομμύρια χρόνια, ένα κύμα αστεροειδών και κομητών δημιούργησαν κρατήρες στη Γη και τον Άρη, ενδεχομένως ανταλλάσσοντας μικροβιακή ζωή μέσα στα πετρώματα που μεταφέρθηκαν μεταξύ των δύο πλανητών. Δεδομένου ότι ο Άρης ψύχθηκε πρώτα σε κατοικήσιμες θερμοκρασίες, αυτή η διαδικασία πανσπερμίας ήταν πιο πιθανό να φέρει ζωή από τον Άρη στη Γη πριν συμβεί το αντίστροφο. Ένα πρώιμο «γαλλικό φιλί» μεταξύ Γης και Άρη θα μπορούσε να είχε οδηγήσει σε πανομοιότυπα πρώιμα μικρόβια και στους δύο.
Με αυτή την οπτική γωνία, μπορεί όλοι να είμαστε Αρειανοί και η επιθυμία του Μασκ να δημιουργήσει μια ανθρώπινη βάση στον Άρη μοιάζει με την επιθυμία ορισμένων ενηλίκων να επιστρέψουν στο σπίτι των παιδικών τους χρόνων. Οι πρώτοι αστροναύτες στο Ηλιακό Σύστημα μπορεί να ήταν μικροσκοπικά μικρόβια, που προηγούνταν των ανθρώπων αστροναυτών κατά δισεκατομμύρια χρόνια.
Η εύρεση του πετρελαίου στον Άρη ως ίχνους της χημείας της ζωής όπως την γνωρίζουμε έχει τη δυνατότητα να αποκαλύψει τις κοσμικές μας ρίζες. Ας ξεκινήσει η αναζήτηση.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τον Άβι Λόεμπ-Avi Loeb
Ο Άβι Λόεμπ είναι επικεφαλής του Προγράμματος Galileo, ιδρυτικός διευθυντής της Πρωτοβουλίας Μαύρων Τρυπών του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, πρώην διευθυντής του Ινστιτούτου Θεωρίας και Υπολογισμών στο Κέντρο Αστροφυσικής Harvard-Smithsonian (2005–2026) και πρώην πρόεδρος του τμήματος αστρονομίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ (2011–2020). Είναι πρώην μέλος του Συμβουλίου Συμβούλων του Προέδρου για την Επιστήμη και την Τεχνολογία και πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Φυσικής και Αστρονομίας των Εθνικών Ακαδημιών. Είναι ο συγγραφέας των μπεστ σέλερ του « Extraterrestrial: The First Sign of Intelligent Life Beyond Earth » και συν-συγγραφέας του εγχειριδίου « Life in the Cosmos », και τα δύο εκδόθηκαν το 2021. Η έκδοση σε χαρτόδετο βιβλίο του νέου του βιβλίου, με τίτλο « Interstellar », εκδόθηκε τον Αύγουστο του 2024.
Επαγγελματική ιστοσελίδα:
https://lweb.cfa.harvard.edu/~loeb/
Κοινωνικά μέσα:
https://avi-loeb.medium.com/
https://www.youtube.com/@ProfessorAviLoeb
https://open.spotify.com/show/1zhndXkvSY2b8FdjspFpCd
https://x.com/ProfAviLoeb
https://avi-loeb.medium.com/is-there-oil-on-mars-b06e1ff7679e
