Πόσοι άνθρωποι έχουν ζήσει ποτέ στη Γη;
Η απάντηση είναι περίπου 117 δισεκατομμύρια, αλλά ο αριθμός κρύβει μια παράξενη ιστορία.
Σήμερα ζούμε 8 δισεκατομμύρια, πάνω κάτω μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια. Συγκεντρωνόμαστε σε πόλεις, διασχίζουμε ωκεανούς σε λίγες μόνο ώρες και διαφωνούμε μπροστά σε φωτιζόμενες οθόνες.
Αυτό σίγουρα ακούγεται σαν πολύς κόσμος, αλλά αν βάλουμε όλη αυτή τη ζωή σε αντιπαράθεση με ολόκληρη την ανθρώπινη ιστορία, προκύπτει ένας ακόμη πιο εκπληκτικός ισχυρισμός. Περίπου το 7% όλων των σύγχρονων ανθρώπων που έχουν γεννηθεί ποτέ είναι ζωντανοί αυτή τη στιγμή.
Οι δημογράφοι προσπάθησαν να απαντήσουν σε ένα από τα πιο απλά αλλά και αδύνατα ερωτήματα: πόσοι άνθρωποι έχουν ζήσει ποτέ στη Γη; Η πιο γνωστή εκτίμηση, η οποία επικαιροποιήθηκε από το Γραφείο Αναφοράς Πληθυσμού , ανεβάζει τον συνολικό αριθμό σε περίπου 117 δισεκατομμύρια μέλη του Homo sapiens που έχουν γεννηθεί ποτέ. Αυτό περιλαμβάνει όλους, από τους πρώτους ανατομικά σύγχρονους ανθρώπους μέχρι τα μωρά που γεννήθηκαν το 2022, όταν ο παγκόσμιος πληθυσμός πλησίασε τα 8 δισεκατομμύρια.
Είναι ένας αριθμός με την ευκρίνεια της αριθμητικής και την αβεβαιότητα της αρχαιολογίας. Κανένας απογραφέας δεν υπήρξε στην Αφρική της Εποχής των Παγετώνων. Καμία κρατική αρχή δεν καταμέτρησε τις γεννήσεις των παλαιολιθικών συλλεκτών τροφής. Πώς θα μπορούσε να υπάρχει κάτι τέτοιο, όταν το πρώτο κράτος εμφανίστηκε μόλις στους Σουμερίους πριν από περίπου 5.000 χρόνια; Μόνο εκείνη την εποχή εισήχθη και η γραφή. Για περισσότερο από το 99% της ανθρώπινης ύπαρξης, τα δεδομένα δεν υπάρχουν.
Έτσι, η εκτίμηση είναι εν μέρει επιστήμη, εν μέρει εμπεριστατωμένη εικασία στην καλύτερη περίπτωση. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η έρευνα είναι μάταιη ή ότι δεν μπορούμε να μάθουμε ένα ή δύο πράγματα στη διαδικασία για το τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος ανά τους αιώνες.
Μετρώντας φαντάσματα
Απεικόνιση ανθρώπων που απεικονίζονται ως κόκκοι άμμου σε κλεψύδρα για να συγκριθεί ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν αυτήν τη στιγμή (με πράσινο χρώμα) και ο αριθμός των ανθρώπων που είναι τώρα νεκροί (με κόκκινο χρώμα).
Αν και εξαφανισμένα είδη όπως ο Homo erectus ή οι Νεάντερταλ τεχνικά χαρακτηρίζονται ως άνθρωποι, για λόγους τουλάχιστον μιας λογικής εκτίμησης, επικεντρωνόμαστε μόνο στον Homo sapiens . Η εκτίμηση των ιστορικών πληθυσμών άλλων ειδών ανθρώπων θα έκανε μια ήδη αβέβαιη εκτίμηση ακόμη πιο αβέβαιη, και ως εκ τούτου άχρηστη.
Το επιλεγμένο σημείο εκκίνησης είναι περίπου το 190.000 π.Χ., κοντά στην αποδεκτή εκτίμηση για την εμφάνιση των ανατομικά σύγχρονων ανθρώπων, αν και η σύγχρονη έρευνα υποδηλώνει ότι το είδος μας εμφανίστηκε ήδη από 350.000 χρόνια πριν.
Από εκεί και πέρα, η εργασία ακούγεται απλή. Εκτιμήστε πόσοι άνθρωποι ήταν ζωντανοί σε διαφορετικά σημεία της ιστορίας. Εκτιμήστε πόσα μωρά γεννήθηκαν ανά 1.000 άτομα κάθε χρόνο. Προσθέστε τις γεννήσεις μεταξύ κάθε σημείου αναφοράς.
Στην πράξη, κάθε βήμα είναι θολό.
Γύρω στο 8000 π.Χ, κοντά στην εποχή της ανόδου της γεωργίας, ο παγκόσμιος πληθυσμός μπορεί να ήταν περίπου 5 εκατομμύρια. Μέχρι το έτος 1 μ.Χ, το Γραφείο Αναφοράς Πληθυσμού χρησιμοποίησε μια εκτίμηση 300 εκατομμυρίων. Άλλες εκτιμήσεις κυμαίνονται πολύ ευρύτερα, από περίπου 170 εκατομμύρια έως περισσότερα από 500 εκατομμύρια.
Μια εκτίμηση τοποθετεί τον πληθυσμό της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας περίπου 45 εκατομμύρια το 14 μ.Χ. Άλλοι ιστορικοί έχουν υποδείξει περίπου διπλάσιο αριθμό. Αν ο πληθυσμός μιας σχετικά καλά μελετημένης αυτοκρατορίας μπορεί να ποικίλλει τόσο πολύ, για ολόκληρο τον πλανήτη η κατάσταση γίνεται πιο ομιχλώδης.
Ακόμα κι έτσι, το γενικό μοτίβο είναι μάλλον απλό. Η ανθρωπότητα παρέμεινε σχετικά μικρή για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η εκτίμηση του PRB υποθέτει περίπου 5 εκατομμύρια ανθρώπους το 8000 π.Χ., 300 εκατομμύρια το 1 μ.Χ., 500 εκατομμύρια μέχρι το 1650 και περίπου 1 δισεκατομμύριο γύρω στο 1800. Στη συνέχεια, η γραμμή καμπυλώνει απότομα προς τα πάνω, γεγονός που συμπίπτει με τις σημαντικές εξελίξεις στην επιστήμη που βελτίωσαν το βιοτικό επίπεδο, αύξησαν το προσδόκιμο ζωής και μείωσαν δραστικά την παιδική θνησιμότητα. Ο κόσμος έφτασε τα 2 δισεκατομμύρια το 1927, τα 4 δισεκατομμύρια το 1974 και τα 8 δισεκατομμύρια το 2022.
Προσθέστε τα πάντα και θα έχετε 117.020.448.575 άτομα που θα έχουν γεννηθεί μέχρι το 2022.
Πολλές γεννήσεις αλλά λίγοι άνθρωποι
Για το μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας, τα ποσοστά γεννήσεων έπρεπε να είναι εξαιρετικά υψηλά απλώς για να διατηρηθεί το είδος.
Η ζωή ήταν πραγματικά σύντομη για τους περισσότερους ανθρώπους μέχρι πριν από λίγο καιρό. Το Γραφείο Αναφοράς Πληθυσμού σημειώνει ότι το προσδόκιμο ζωής μπορεί να ήταν κατά μέσο όρο μόνο περίπου 10 χρόνια για μεγάλο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, όχι επειδή οι περισσότεροι άνθρωποι πέθαναν στα 10, αλλά επειδή τόσα πολλά παιδιά πέθαναν πολύ μικρά. Στη Γαλλία της Εποχής του Σιδήρου, το προσδόκιμο ζωής έχει εκτιμηθεί σε μόνο 10 ή 12 χρόνια.
Υπό αυτές τις συνθήκες, το ποσοστό γεννήσεων ίσως χρειαζόταν να φτάσει περίπου τις 80 γεννήσεις ανά 1.000 άτομα ετησίως. Αυτό είναι πολύ υψηλότερο από σχεδόν οποιαδήποτε άλλη χώρα σήμερα. Ένα υψηλό σύγχρονο ποσοστό γεννήσεων μπορεί να είναι 35 έως 45 γεννήσεις ανά 1.000 άτομα, και μάλιστα αυτό συμβαίνει μόνο σε ορισμένες χώρες.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η αύξηση του πληθυσμού στην αρχαιότητα ήταν τόσο αργή. Οι άνθρωποι γεννιόντουσαν σε μεγάλους αριθμούς, αλλά οι ασθένειες, η πείνα, οι τοκετοί, η βία και η παιδική θνησιμότητα πήραν πολλούς μακριά. Για χιλιάδες γενιές, η ανθρωπότητα έτρεχε σκληρά απλώς για να παραμείνει στη θέση της.
Η πανώλη και ο λιμός έκαναν το μοτίβο ακόμη πιο ανομοιογενές. Μέχρι το 1650, ο παγκόσμιος πληθυσμός ήταν μόνο περίπου 500 εκατομμύρια, μια μέτρια αύξηση από την εκτίμηση των 300 εκατομμυρίων το 1 μ.Χ. Ο Μαύρος Θάνατος και τα προηγούμενα κύματα πανώλης προκάλεσαν τεράστιες απώλειες.
Οι ανθρώπινοι πληθυσμοί αυξήθηκαν κατά κύματα, ξεκινώντας με την έλευση της γεωργίας. Αλλά η σύγχρονη πληθυσμιακή έκρηξη απαιτούσε δημόσια υγεία, υγιεινή, καλύτερη διατροφή, εμβολιασμό, ασφαλέστερο τοκετό, αντιβιοτικά, παστεριωμένο γάλα και φάρμακα. Αυτά δεν έκαναν τους ανθρώπους πιο γόνιμους. Έκαναν τον θάνατο λιγότερο βέβαιο.
Τα παράξενα μαθηματικά του να είσαι ζωντανός τώρα
Η εκτίμηση των 117 δισεκατομμυρίων οδηγεί σε ένα αποπροσανατολιστικό συμπέρασμα. Αν περίπου 8 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν το 2022, τότε σχεδόν το 6,8% όλων των ανθρώπων που γεννήθηκαν ποτέ ήταν ζωντανοί εκείνη τη στιγμή.
Αυτό είναι τεράστιο, δεδομένου ότι ο Homo sapiens υπάρχει εδώ και περίπου 200.000 χρόνια. Αλλά για το μεγαλύτερο μέρος αυτής της περιόδου, ο ανθρώπινος πληθυσμός ήταν μικροσκοπικός με βάση τα σύγχρονα δεδομένα. Μπορεί να υπήρξαν στιγμές στην προϊστορία όπου όλοι οι ζωντανοί άνθρωποι θα μπορούσαν να χωρέσουν σε μια σημερινή πόλη.
Γίνεται ακόμα πιο παράξενο. Οι μισοί από όλους τους ανθρώπους που έχουν φτάσει ποτέ στην ηλικία των 65 ετών μπορεί να είναι ζωντανοί σήμερα, σύμφωνα με το The Economist . Ακούγεται παράλογο στην αρχή. Αλλά γίνεται λιγότερο παράλογο όταν θυμόμαστε ότι η γήρανση είναι από μόνη της ένα πρόσφατο μαζικό φαινόμενο.
Για το μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης ιστορίας, πολλοί άνθρωποι πέθαναν πριν τελειώσει η παιδική ηλικία. Πολλοί περισσότεροι πέθαναν πριν από τα γηρατειά. Σήμερα, δισεκατομμύρια άνθρωποι ζουν και μετά τα 65, χάρη στο καθαρό νερό, τα εμβόλια, τα αντιβιοτικά, τα ασφαλέστερα τρόφιμα, τη χειρουργική επέμβαση και τη θεραπεία χρόνιων παθήσεων. Οι ζώντες ηλικιωμένοι ανήκουν στην πρώτη εποχή κατά την οποία η γήρανση έγινε κοινή σε μεγάλο μέρος του κόσμου.
Ένας πρόχειρος αριθμός, όχι μια τελική απάντηση
Η εκτίμηση δεν είναι ακριβής. Δεν μπορεί να είναι ακριβής.
Το Γραφείο Αναφοράς Πληθυσμού είναι σαφές σχετικά με την αβεβαιότητα. Ο υπολογισμός του βασίζεται σε τρεις κύριες υποθέσεις: πότε άρχισαν οι σύγχρονοι άνθρωποι, πόσο μεγάλος ήταν ο πληθυσμός σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και ποια ποσοστά γεννήσεων επικρατούσαν σε κάθε περίοδο.
Για την πρώιμη προϊστορία, η μέθοδος υποθέτει σταθερή ανάπτυξη μεταξύ των ημερομηνιών αναφοράς. Ωστόσο, οι πραγματικοί ανθρώπινοι πληθυσμοί θα αυξάνονταν και θα μειώνονταν με τις κλιματικές αλλαγές, τις μεταναστεύσεις, τις επιδημίες, την προσφορά τροφίμων, τις συγκρούσεις και την οικολογική αλλαγή. Εάν οι πρώιμοι πληθυσμοί παρουσίαζαν μεγαλύτερες διακυμάνσεις από ό,τι επιτρέπει το μοντέλο, ο πραγματικός αριθμός γεννήσεων θα μπορούσε να είναι υψηλότερος.
Η άσκηση ξεκινά επίσης με μια σκόπιμα μινιμαλιστική υπόθεση: δύο άτομα στην αρχή. Κανείς που μελετά αυτό δεν πιστεύει ότι ο Homo sapiens κατάγεται κυριολεκτικά από δύο μόνο άτομα. Πρόκειται για μια απλοποιητική μέθοδο, όχι για έναν ισχυρισμό σχετικά με την ανθρώπινη προέλευση.
Γι' αυτόν τον λόγο η απάντηση θα πρέπει να ερμηνευτεί ως μια χαλαρή εκτίμηση και όχι ως απογραφή.
Παρόλα αυτά, η τάξη μεγέθους είναι πολύτιμη. Οι ζωντανοί σήμερα αποτελούν ένα αξιοσημείωτα μεγάλο μερίδιο όλων των ανθρώπων που υπήρξαν ποτέ.
Όπως το έθεσε ο Max Roser του Our World in Data : «Αυτοί οι 109 δισεκατομμύρια άνθρωποι πρέπει να ευχαριστήσουμε για τον πολιτισμό στον οποίο ζούμε. Τις γλώσσες που μιλάμε, το φαγητό που μαγειρεύουμε, τη μουσική που απολαμβάνουμε, τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε - ό,τι ξέρουμε ότι μάθαμε από αυτά».
Γράφημα που απεικονίζει την αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού από το 1700.
Η κλεψύδρα δεν έχει σταματήσει
Το PRB προβλέπει ότι μέχρι το 2050 θα έχουν γεννηθεί περίπου 120,8 δισεκατομμύρια άνθρωποι. Εάν ο παγκόσμιος πληθυσμός φτάσει τα 9,75 δισεκατομμύρια μέχρι τότε, οι ζωντανοί θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 8,1% όλων των ανθρώπων που έχουν γεννηθεί ποτέ.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ο πληθυσμός θα αυξάνεται για πάντα. Πολλές χώρες έχουν πλέον ποσοστά γεννήσεων κάτω από το όριο αναπλήρωσης. Τα Ηνωμένα Έθνη αναμένουν ότι η παγκόσμια αύξηση του πληθυσμού θα επιβραδυνθεί αυτόν τον αιώνα. Η δημογραφική ιστορία του μέλλοντος μπορεί να αφορά λιγότερα μωρά και περισσότερο μεγαλύτερες σε ηλικία κοινωνίες.
Αλλά το κεντρικό γεγονός παραμένει: ζούμε σε μια εποχή γεμάτη κόσμο, συνδεδεμένη, ασυνήθιστα μακράς διαρκείας.
Το 2007, για πρώτη φορά, περισσότεροι άνθρωποι ζούσαν σε πόλεις παρά σε αγροτικές περιοχές. Το 2018 οι περισσότεροι άνθρωποι απέκτησαν πρόσβαση στο διαδίκτυο. Για πρώτη φορά, ένα μεγάλο μέρος της ανθρωπότητας μπορεί να μιλήσει, να κάνει εμπόριο, να μάθει και να οργανωθεί από απόσταση σχεδόν αμέσως.
Τα 109 δισεκατομμύρια που έζησαν πριν από εμάς γνώριζαν ως επί το πλείστον μόνο ένα χωριό, μια κοιλάδα, μια ακτογραμμή, ένα κοπάδι, μια χούφτα θεούς και έναν ουρανό του οποίου τα αστέρια φαινόταν ακίνητα. Αλλά αυτούς πρέπει να ευχαριστήσουμε για όλα όσα θεωρούμε δεδομένα σήμερα.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα zmescience
περισσότερα,
How Many People Have Ever Lived on Earth?
https://www.prb.org/news/how-many-people-have-ever-lived-on-earth/
https://www.zmescience.com/science/news-science/how-many-people-have-ever-lived-on-earth/
https://www.weforum.org/stories/2022/04/quantifying-human-existence/
https://www.economist.com/briefing/2014/04/26/age-invaders
Μπορεί ο πλανήτης μας να θρέψει 9 δισεκατομμύρια ανθρώπους
https://geogeodifhs.blogspot.com/2011/01/9.html
8.000.000.000
https://geogeodifhs.blogspot.com/2022/11/80000000000.html
Πόσους ανθρώπους μπορεί να υποστηρίξει η Γη με βιώσιμο τρόπο
https://geogeodifhs.blogspot.com/2026/04/blog-post_36.html
Η «εποχή των ανθρώπων»
https://geogeodifhs.blogspot.com/2024/02/blog-post_4.html
Πόσους ανθρώπους μπορεί να υποστηρίξει η Γη ;
https://geogeodifhs.blogspot.com/2011/10/blog-post_17.html
Πότε θα κορυφωθεί ο παγκόσμιος πληθυσμός;
.jpg)
