Ιανουάριος 1953, στο Βιξ -Vix, Γαλλία. Κοντά σε αυτό το μικρό χωριό της Βουργουνδίας, ο Γάλλος αρχαιολόγος Maurice Moisson πρόκειται να φέρει στο φως έναν αρχαίο τάφο που χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ. Και αυτό που θα ανακαλύψει σε αυτόν τον άθικτο ταφικό λόφο θα ανατρέψει τότε τις γνώσεις μας για τον κελτικό κόσμο.
Με τη βοήθεια του René Joffroy, αποκαλύφθηκε ένας εντυπωσιακός τύμβος διαμέτρου 40 μέτρων. Στο κέντρο του τύμβου βρισκόταν ένας τάφος διαστάσεων 3 επί 3,5 μέτρων που περιείχε τα λείψανα μιας γυναίκας και τα εντυπωσιακά ταφικά της πλούτη, τα οποία διατηρήθηκαν ως εκ θαύματος άθικτα. Ο κ. Joffroy ήταν επίσημα ερασιτέχνης, παρόλο που πραγματοποίησε την πλειονότητα των ανασκαφών του 1953, η μεθοδολογία των οποίων δεν ήταν τόσο εκλεπτυσμένη όσο είναι σήμερα, όπως αποδεικνύεται από τα νέα αντικείμενα που ανακάλυψε το INRAP το 2019.
Σε ηλικία περίπου 30 ετών, αυτή η πριγκίπισσα ή βασίλισσα του λαού Lingones θάφτηκε σε ένα νεκρικό άρμα, τα διακοσμητικά στοιχεία του οποίου έχουν ανακτηθεί. Ακολουθεί μια ανακατασκευή του αρχικού τάφου και ένα τρισδιάστατο μοντέλο του άρματος.
Ανάμεσα στα εξαιρετικά αντικείμενα που βρέθηκαν ήταν ένα κολιέ – φτιαγμένο από μασίφ χρυσό, χαρακτηριστικό της κελτικής τέχνης και ένα πολύτιμο δείγμα κελτικής τορευτικής τέχνης. Βρισκόταν κοντά στο κεφάλι του σώματος.
Στη συνέχεια, περιδέραια από λιγνίτη -ένα μαύρο πέτρωμα- κοσμούσαν τους καρπούς της Κυρίας του Βιξ, μαζί με δύο περιδέραια από κεχριμπάρι. Βρέθηκαν επίσης δύο χάλκινα περιδέραια ποδιού, ένα περιδέραιο από κεχριμπάρι και διορίτη, και σιδερένιες περόνες. Μέχρι στιγμής, τίποτα το ασυνήθιστο για έναν κελτικό τάφο. Αλλά οι ερευνητές περίμεναν περισσότερες εκπλήξεις...
Διότι στη συνέχεια ανακάλυψαν τρεις λεκάνες και μια χάλκινη οινοχόη, η κατασκευή της οποίας είναι σαφώς ετρουσκική. Ένα άλλο αντικείμενο τράβηξε την προσοχή τους: θα μπορούσε αυτή η ασημένια φιάλη να είναι η πολύτιμη απόδειξη μακροχρόνιων εμπορικών σχέσεων με τους Έλληνες;
Ένα πραγματικά εξωτικό κομμάτι αναδύθηκε τότε από τη λήθη: ένα ελληνικό μελανόμορφο κύπελλο που φαινομενικά απεικόνιζε την Αμαζονομαχία. Απίστευτο! Πρέπει να πούμε ότι βρισκόμαστε πολύ, πολύ μακριά από την Ελλάδα, παρόλο που η Μασσαλία αναπτυσσόταν τότε στις εκβολές του Ροδανού, 600 χλμ. νοτιότερα...
Αυτό ήταν απλώς ένα προοίμιο, καθώς το κεντρικό κομμάτι αποκαλύφθηκε τότε στα έκπληκτα μάτια τους: ένας μεγάλος χάλκινος κρατήρας - μια οινοχόη - βρισκόταν σε μια γωνία. Αυτό το απόλυτο αριστούργημα αρχαϊκής ελληνικής τέχνης, πλούσια διακοσμημένο με ζωικές και μυθολογικές μορφές (αυτή τη Γοργώ!) και Έλληνες οπλίτες, είναι εντυπωσιακά μεγάλο: ύψος 1,63 μέτρα, βάρος 208 κιλά χαλκού, με χωρητικότητα 1100 λίτρων. Ο κρατήρας Vix από μόνος του μαρτυρά το κύρος της ελληνικής τέχνης τόσο μακριά από την προέλευσή της, τον πλούτο μιας εκλεπτυσμένης και πολεμοχαρούς τοπικής αριστοκρατίας και τη δύναμη των πολιτιστικών και οικονομικών ανταλλαγών πριν από 2500 χρόνια.
Παρά την έρευνα, ο τάφος διατηρεί ένα στοιχείο μυστηρίου. Η Κυρία του Βιξ παραμένει ένα αίνιγμα: η ταυτότητά της, ο ρόλος της και οι συνθήκες του θανάτου της παραμένουν άγνωστες. Το σώμα της δεν έφερε σημάδια τραυματισμού και τίποτα δεν υποδηλώνει τελετουργική δολοφονία. Η ταφή της οργανώθηκε προσεκτικά, αν και είναι άγνωστο αν θάφτηκαν και άλλοι μαζί της. Επιπλέον, κανένα αρχαίο κείμενο δεν αναφέρει το Βιξ ή το Όρος Λασσόις. Οι κελτικές ελίτ εκείνης της εποχής δεν άφησαν γραπτά αρχεία και η κατανόησή μας βασίζεται αποκλειστικά στην αρχαιολογία.
Το 2019, μια ανασκαφή που διεξήχθη από την Inrap έφερε στο φως αντικείμενα και θραύσματα στον χώρο του διάσημου τάφου της Πριγκίπισσας του Vix (Côte-d'Or), 66 χρόνια μετά την ανακάλυψή του. Σήμερα, αυτά τα πρόσφατα ανασκαμμένα αντικείμενα επιστρέφονται στην αρχική τους θέση στο Musée du Pays Châtillonnais – Trésor de Vix.
Για να εμβαθύνουμε περισσότερο, ακολουθεί μια αναφορά στις πιο πρόσφατες ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν από το INRAP στην περιοχή, αυτή τη φορά με την πιο αυστηρή μεθοδολογία.Η εκ νέου ανακάλυψη του Θησαυρού Vix
Αυτοί οι αρχαίοι θησαυροί βρίσκονται στο μουσείο της περιοχής Châtillonnais στο Châtillon-sur-Seine.
