Αν είχε συμβεί λίγες ώρες αργότερα...
Αεροφωτογραφία του βουνού όπου συνέβη το τσουνάμι από κατολίσθηση το περασμένο καλοκαίρι στο Τρέισι Άρμ, στις 10 Αυγούστου 2025 . Τραβήχτηκε κατά τη διάρκεια πτήσης αναγνώρισης πεδίου της Γεωλογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ στις 13 Αυγούστου 2025. Η κατεύθυνση θέασης είναι περίπου νότια. Φωτογραφία: John Lyons/Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ.
Μέγα τσσουνάμι στην περιοχή κρουαζιέρας της Αλάσκας προσφέρει μαθήματα για απόκρημνα τοπία κοντά σε παγετώνες.
Μια τεράστια κατολίσθηση στο φιόρδ Τρέισι Άρμ της Αλάσκας προκάλεσε ένα τσουνάμι, το νερό του οποίου έτρεξε 1.500 πόδια- κοντά στα 500μ., πάνω στον απέναντι τοίχο - το δεύτερο ψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Η μελέτη συνδέει το συμβάν με την ταχεία υποχώρηση των παγετώνων, υπογραμμίζοντας έναν αυξανόμενο κίνδυνο στην θέρμανση των βόρειων τοπίων.
Επειδή το κύμα χτύπησε πριν τα περισσότερα σκάφη εισέλθουν στο φιόρδ, η καταστροφή παραλίγο να συμβεί σε μια περιοχή με μεγάλη επισκεψιμότητα για κρουαζιέρες.
Όταν ένα μέρος ενός βουνού στη νοτιοανατολική Αλάσκα γλίστρησε στο φιόρδ Τρέισι Άρμ το περασμένο καλοκαίρι, δημιούργησε ένα σεισμικό σήμα ισοδύναμο με σεισμό μεγέθους 5,4 Ρίχτερ και προκάλεσε το τσουνάμι. Το κύμα διέσχισε το φιόρδ και έφτασε σε ύψος μεγαλύτερο από 481 μέτρα στον απέναντι τοίχο - σε ύψος μεγαλύτερο από αυτό του Empire State Building - σχεδόν ένα μίλι μακριά.
Παρά το τεράστιο μέγεθός του, κανείς δεν παγιδεύτηκε στο κύμα επειδή χτύπησε γύρω στις 5:30 π.μ.
Αν είχε συμβεί λίγες ώρες αργότερα, μερικά από τα περίπου 20 κρουαζιερόπλοια, τα σκάφη και τα καγιάκερ που ταξιδεύουν στην ευρύτερη περιοχή κάθε μέρα θα μπορούσαν να βρίσκονταν στο στενό φιόρδ - μια δημοφιλή περιοχή αξιοθέατων για τους παγετώνες στο Εθνικό Δάσος Τόνγκας, περίπου 50 μίλια νότια του Τζούνο της Αλάσκας.
Αυτό το γεγονός δείχνει πώς η υποχώρηση των παγετώνων μπορεί να πυροδοτήσει μια αλυσίδα κινδύνων σε απόκρημνα παράκτια τοπία... και παρέχει ευκαιρίες για την ανάπτυξη πρακτικών συστημάτων παρακολούθησης και προειδοποίησης.
Κινούμενη εικόνα του τσουνάμι που δημιουργήθηκε από την κατολίσθηση Tracy Arm στις 10 Αυγούστου 2025. Το τσουνάμι απεικονίζεται με φωτορεαλιστική απεικόνιση και τις δορυφορικές εικόνες Planet SuperDove μετά το συμβάν καλυμμένες με την τοπογραφία. Κινούμενη εικόνα από τον Pat Lynett, Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας.
Το «παραλίγο ατύχημα» έχει μελετηθεί από μια διεθνή ομάδα ερευνητών και δημοσιεύθηκε στο Science. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το συμβάν προσφέρει σημαντικά μαθήματα για τους ανθρώπους που ζουν, εργάζονται ή ταξιδεύουν σε απόκρημνα παράκτια τοπία κοντά σε υποχωρούντες παγετώνες.
«Ανακατασκευάσαμε το συμβάν από μια σειρά οπτικών γωνιών, συμπεριλαμβανομένων μαρτυριών αυτόπτων μαρτύρων από διάφορους επιβάτες πλοίων και καγιάκερ», λέει ο Dan Shugar του Πανεπιστημίου του Κάλγκαρι, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Μια ομάδα καγιάκερ ανέφερε ότι ξύπνησε γύρω στις 5:45 π.μ. εκείνο το πρωί και είδε νερό να ρέει δίπλα από τη σκηνή τους, παρασύροντας ένα καγιάκ και μεγάλο μέρος του εξοπλισμού τους. Ένας άλλος παρατηρητής περιέγραψε ένα κύμα ύψους 1,8 έως 2,8 μέτρων που ερχόταν κατά μήκος της παραλίας, ενώ όσοι επέβαιναν σε ένα κρουαζιερόπλοιο που ήταν αγκυροβολημένο κοντά στο στόμιο του φιόρδ είδαν ρεύματα και καταγάλανα νερά, αλλά κανένα εμφανές κύμα.
Οι ερευνητές ανέλυσαν σεισμικά δεδομένα, αριθμητικά μοντέλα και δορυφορικές εικόνες που ελήφθησαν πριν και μετά το συμβάν για να κατανοήσουν καλύτερα τι συνέβη.
Ο Shugar λέει ότι δεν υπήρχε μεγάλη προειδοποίηση πριν από την κατολίσθηση. «Συχνά αυτές οι γιγάντιες χιονοστιβάδες δίνουν κάποιο είδος προειδοποιητικών σημαδιών τις εβδομάδες, τους μήνες ή τα χρόνια που προηγούνται, όταν η πλαγιά κινείται αργά προς τα κάτω από το βουνό», λέει. «Σε αυτήν την περίπτωση, αυτό δεν συνέβη».
Αντ' αυτού, λέει, υπήρξε κάποιος μικρός σεισμικός θόρυβος τόσο αδύναμος που πιθανότατα δεν θα είχε τραβήξει την προσοχή. «Αυτός ήταν πραγματικά μια έκπληξη», προσθέτει ο Shugar, σημειώνοντας ότι τέτοια γεγονότα θέτουν προκλήσεις για τη μείωση των καταστροφών σε περιοχές υψηλού κινδύνου.
Η ερευνητική ομάδα καταλήγει επίσης στο συμπέρασμα ότι η υποχώρηση των παγετώνων στο φιόρδ της Αλάσκας βοήθησε στην προετοιμασία του σκηνικού για την σχεδόν καταστροφή. Επίσης, υποδεικνύει ευρύτερα διδάγματα: καθώς οι παγετώνες υποχωρούν στις περιοχές που θερμαίνονται, ο κίνδυνος σχετικών κινδύνων μπορεί να αυξηθεί και η βελτιωμένη παρακολούθηση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση ορισμένων από αυτούς τους κινδύνους.
«Αυτό το γεγονός δείχνει πώς η υποχώρηση των παγετώνων μπορεί να πυροδοτήσει μια αλυσίδα κινδύνων σε απόκρημνα παράκτια τοπία», λέει ο συν-συγγραφέας Göran Ekström , σεισμολόγος στο Παρατηρητήριο της Γης Lamont-Doherty, το οποίο αποτελεί μέρος της Σχολής Κλίματος του Κολούμπια, και καθηγητής Επιστημών της Γης και του Περιβάλλοντος.
«Η σεισμολογική ανίχνευση ρωγμών στο βράχο πολλές ώρες πριν από την κατολίσθηση μας δίνει νέες γνώσεις σχετικά με τη διαδικασία της κατολίσθησης και παρέχει ευκαιρίες για την ανάπτυξη πρακτικών συστημάτων παρακολούθησης και προειδοποίησης».
Ένα γράφημα που δείχνει το ύψος του τσουνάμι στο φιόρδ Tracy Arm σε σύγκριση με άλλα τεράστια κύματα και μερικά από τα ψηλότερα κτίρια στον κόσμο.
Τα ψηλότερα τσουνάμι που έχουν καταγραφεί μέχρι σήμερα.Το ύψος του τσουνάμι στο φιόρδ Tracy Arm σε σύγκριση με άλλα τεράστια κύματα και μερικά από τα ψηλότερα κτίρια στον κόσμο. Steve Hicks, University College London.
Οι ερευνητές λένε ότι είναι σημαντικό να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή σε μέρη κατά μήκος της Δυτικής Ακτής και στις πολικές περιοχές όπου οι παγετώνες αραιώνουν καθώς το κλίμα θερμαίνεται.
«Τελικά, ελπίζουμε ότι οι παράκτιοι δήμοι, η βιομηχανία κρουαζιερόπλοιων και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη θα λάβουν σοβαρά υπόψη αυτές τις απειλές», λέει ο Shugar, σημειώνοντας ότι παρόμοια γεγονότα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντικές καταστροφές. Τουλάχιστον έξι εταιρείες κρουαζιέρας έχουν αλλάξει τα δρομολόγιά τους στην Αλάσκα φέτος λόγω των κινδύνων που παραμένουν στο φιόρδ Tracy Arm.
Η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ προειδοποίησε στον ιστότοπό της ότι οι απότομες, ορεινές περιοχές με κατολισθήσεις είναι «εγγενώς ασταθείς και θα συνεχίσουν να αλλάζουν για χρόνια μετά από μια αρχική κατολίσθηση».
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα climate.columbia.edu
περισσότερα,
https://news.climate.columbia.edu/2026/05/06/near-miss-tsunami-in-alaskan-cruise-area-offers-lessons-for-steep-landscapes-near-glaciers/
https://www.protothema.gr/environment/article/1814803/to-deutero-megalutero-megatsounami-stin-istoria-htupise-tin-alaska-katolisthisi-prokalese-kuma-upsous-shedon-500-metron/
https://www.zmescience.com/science/geology/alaska-tsunami-mountain-collapse/
https://eos.org/thelandslideblog/the-10-august-2025-landslide-and-tsunami-at-tracy-arm-fjord-in-alaska
https://www.bbc.com/news/articles/c1m253033m4o
.jpg)
