Ο Ιπποκράτης θυμάται ...
Ένα χάλκινο κέρμα που απεικονίζει την προτομή του Ιπποκράτη και ένα φίδι τυλιγμένο γύρω από ένα ραβδί, το σύμβολο του Ασκληπιού, του Έλληνα θεού της Ιατρικής. Μέσα στην προτομή βρίσκεται η υπογραφή του κάτοχου μεταλλίου, Chavanne. Κόπηκε το 1789 μ.Χ. από την Εθνική Εταιρεία Ιατρικής και Ιατρικών Επιστημών της Λυών, η οποία ιδρύθηκε τον 16ο αιώνα και σήμερα επικεντρώνεται κυρίως στη μελέτη της ιστορίας της ιατρικής και της χειρουργικής. Η βιβλιοθήκη της περιέχει πάνω από 1000 αρχαία έργα. Φωτογραφία, Simonetta Gatto.
Ο Ιπποκράτης θυμάται συχνά ως ο πατέρας της ιατρικής, αλλά όπως πολλοί πρώιμοι στοχαστές, οι ιδέες του για το σώμα διαμορφώθηκαν από την παρατήρηση παρά από τη σύγχρονη επιστήμη. Όταν βίωσε ο ίδιος απώλεια μαλλιών, στράφηκε σε θεραπείες που αντανακλούσαν τις ιατρικές πεποιθήσεις της εποχής του.
Μία από τις θεραπείες που του αποδίδονται ήταν ένα τοπικό μείγμα που περιλάμβανε όπιο, χρένο [Αρμοράκια η αγροτική -Armoracia rusticana), ενώ σπανιότερα αγριοράπανο] , περιττώματα περιστεριών, τεύτλα και διάφορα μπαχαρικά. Αυτά τα συστατικά θεωρούνταν ότι διέγερναν το τριχωτό της κεφαλής ή επανέφεραν την ισορροπία των σωματικών «χυμών», οι οποίοι ήταν κεντρικοί στην αρχαία ελληνική ιατρική.
Ο Ιπποκράτης έκανε επίσης μια παρατήρηση που ξεχώριζε. Παρατήρησε ότι οι ευνουχισμένοι σπάνια υπέφεραν από φαλάκρα. Χωρίς να κατανοεί τις ορμόνες, συνέδεσε αυτό το μοτίβο με την απουσία αναπαραγωγικής λειτουργίας και πρότεινε ότι η αφαίρεση αυτής της λειτουργίας θα μπορούσε να αποτρέψει την απώλεια μαλλιών. Αυτή η ιδέα δείχνει πώς η πρώιμη ιατρική βασιζόταν συχνά σε ορατά μοτίβα, ακόμα κι αν οι εξηγήσεις πίσω τους ήταν ελλιπείς ή παραπλανητικές.
Η σύγχρονη έρευνα έχει δείξει έκτοτε ότι η απώλεια μαλλιών στους άνδρες επηρεάζεται έντονα από ορμόνες, ιδιαίτερα τη διυδροτεστοστερόνη (DHT), η οποία επηρεάζει τις τριχοθυλάκια με την πάροδο του χρόνου. Ενώ ο Ιπποκράτης δεν κατανοούσε τη βιολογία πίσω από τις παρατηρήσεις του, η προσπάθειά του να συνδέσει φυσικά χαρακτηριστικά με εσωτερικές διεργασίες αντανακλά ένα πρώιμο βήμα προς τη θετική σκέψη.
Τα συμπεράσματά του ήταν ελαττωματικά στην πράξη, αλλά το μοτίβο που παρατήρησε έδειχνε προς τη σωστή κατεύθυνση, αιώνες πριν υπάρξει η ενδοκρινολογία.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα archaeohistories
https://x.com/histories_arch/status/2038557805201027169?s=20
.jpg)
