Αρχαίο σπήλαιο αποκαλύπτει ότι οι Νεάντερταλ και ο Homo sapiens μοιράζονταν τον ίδιο τρόπο ζωής
Το σπήλαιο Üçağızlı II στις ακτές της Μεσογείου της Μ.Ασίας αποκάλυψε μια σπάνια και λεπτομερή καταγραφή δύο ειδών Homo που ζούσαν με τον ίδιο τρόπο ζωής, το ένα μετά το άλλο, για περισσότερα από 20.000 χρόνια, προσφέροντας νέα στοιχεία ότι η μετάβαση από τους Νεάντερταλ στους σύγχρονους ανθρώπους στην περιοχή ήταν πολύ πιο ομαλή πολιτισμικά από ό,τι είχε γίνει κατανοητό προηγουμένως.
«Κατά τη διάρκεια του Μέσου έως του Ύστερου Πλειστοκαίνου, η Λεβάντε χρησίμευσε ως διάδρομος για τη διασπορά του δικού μας είδους, του Homo sapiens , μεταξύ Αφρικής και Ευρασίας», δήλωσε ο αρχαιολόγος του Πανεπιστημίου του Κιότο, Ναόκι Μοριμότο, και οι συνεργάτες του.
«Πρώιμοι οικισμοί στην Ανατολική Μεσόγειο και σποραδικές επεκτάσεις στην Ευρασία υποδεικνύονται από τα ανθρώπινα απολιθώματα από το σπήλαιο Misliya (180.000 χρόνια πριν), τα σπήλαια Qafzeh και Skhul (100.000 χρόνια πριν) και το σπήλαιο Apidima (200.000 χρόνια πριν), αντίστοιχα».
«Ενώ έχουν προταθεί διάφορα μοντέλα για τα γεγονότα εκτός Αφρικής του Homo sapiens , μια κορυφαία υπόθεση υποστηρίζει ότι, μετά από επαναλαμβανόμενες διασπορές μεταξύ 130.000 και 80.000 ετών πριν, έλαβε χώρα μια σημαντική μετανάστευση εκτός Αφρικής περίπου 60.000 χρόνια πριν, η οποία τελικά διαμόρφωσε τη γενετική βάση των σημερινών ανθρώπινων πληθυσμών».
«Διάφορα ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά λόγω της έλλειψης δεδομένων για τα απολιθώματα γύρω από την εποχή της σημαντικής μετανάστευσης του Homo sapiens εκτός Αφρικής ».
«Ένα σημαντικό ερώτημα περιστρέφεται γύρω από τον ρυθμό, τον τρόπο και το πλαίσιο συμπεριφοράς και της αλληλεπίδρασης μεταξύ Homo sapiens και Homo neanderthalensis ».
«Η Λεβάντε είναι μια από τις λίγες περιοχές όπου οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ κατείχαν επικαλυπτόμενες περιοχές.»
Στο σπήλαιο Üçağızlı II, που βρίσκεται στο βορειότερο τμήμα της Λεβάντε κοντά στον ποταμό Ορόντη, οι αρχαιολόγοι αποκάλυψαν μια στρωματοποιημένη αλληλουχία δοντιών, λίθινων εργαλείων, ζωικών λειψάνων και κοχυλιών που χρονολογούνται περίπου 77.000 έως 47.000 χρόνια πριν.
Η οδοντιατρική ανάλυση έδειξε ότι τα παλαιότερα στρώματα, που χρονολογούνται μεταξύ 77.000 και 59.000 ετών πριν, περιείχαν δόντια που ανήκαν σε Νεάντερταλ, ενώ το ανώτερο στρώμα, που χρονολογείται μεταξύ 59.000 και 47.000 ετών πριν, περιείχε δόντια που αποδίδονται στον πρώιμο Homo sapiens .
Αυτό που εντυπωσίασε τους αρχαιολόγους δεν ήταν η αλλαγή στα είδη αλλά η έλλειψη αλλαγής στη συμπεριφορά.
Τόσο οι Νεάντερταλ όσο και οι σύγχρονοι άνθρωποι κατασκεύαζαν εντυπωσιακά παρόμοια λίθινα εργαλεία που είχαν τις ρίζες τους στις παραδόσεις της Μέσης Παλαιολιθικής ή Μουστάριας, βασίζονταν στις ίδιες κυνηγετικές στρατηγικές στοχεύοντας σε αγριοκάτσικα, ελάφια, ζαρκάδια και αγριογούρουνα, και συνέλεγαν τα ίδια μικρά κελύφη θαλάσσιων σαλιγκαριών, Columbella rustica , προφανώς για χρήση ως στολίδια παρά ως τροφή.
Μερικά από αυτά τα κελύφη έδειξαν σημάδια σκόπιμης διάτρησης, ακόμη και έκθεσης σε θερμότητα που άλλαξε το χρώμα τους, γεγονός που υποδηλώνει ότι και τα δύο είδη τα αντιμετώπιζαν ως αντικείμενα συμβολικής ή διακοσμητικής αξίας και όχι ως πηγή τροφής.
Ένα εγχάρακτο λίθινο τεχνούργημα και άλλα τεχνουργήματα - αντικείμενα που μεταφέρθηκαν στον χώρο χωρίς καμία πρακτική χρήση - εμφανίστηκαν επίσης σε όλη την ακολουθία, υποδεικνύοντας μια κοινή παράδοση που επιβίωνε πέρα από τα όρια του είδους.
«Τα ευρήματά μας υποδεικνύουν ένα βαθύ επίπεδο πολιτισμικής αλληλεπίδρασης», δήλωσε η Δρ. Μοριμότο.
«Αυτές οι δύο ξεχωριστές αλλά στενά συνδεδεμένες ανθρώπινες ομάδες δεν προσαρμόζονταν απλώς στο ίδιο περιβάλλον: πιθανότατα μοιράζονταν συμβολικές προτιμήσεις».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αποτελέσματά τους αποκλίνουν από τα πρότυπα που παρατηρούνται σε άλλες τοποθεσίες, όπως το σπήλαιο Mandrin στη Γαλλία, όπου οι σύγχρονες ανθρώπινες και οι Νεάντερταλ επαγγέλματα εναλλάσσονταν σε διακριτά, έντονα διαφοροποιημένα στρώματα.
Στο Σπήλαιο Üçağızlı II, αντίθετα, η πολιτιστική συνέχεια φαίνεται να έχει ξεπεράσει τη βιολογική ανατροπή, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα δύο είδη βρίσκονταν σε στενή και ίσως διαρκή επαφή στην περιοχή.
«Οι ανακαλύψεις στο Σπήλαιο Üçağızlı II καλύπτουν ένα μακροχρόνιο κενό στο παγκόσμιο αρχαιολογικό και παλαιοντολογικό αρχείο, ενδεχομένως ξαναγράφοντας την κατανόησή μας για το πώς τα πρώιμα ανθρώπινα είδη αλληλεπιδρούσαν, επικοινωνούσαν και μοιράζονταν τους κόσμους τους μεταξύ τους», κατέληξαν οι επιστήμονες.
Τα ευρήματα δημοσιεύονται στα Πρακτικά της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα sci.news
περισσότερα,
İsmail Baykara et al. 2026. Long-term cultural continuity across the Neanderthal-modern human sequence at Üçağızlı II Cave, northern Levant. PNAS 123 (29): e2609061123; doi: 10.1073/pnas.2609061123
https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2609061123
https://www.sci.news/archaeology/neanderthal-homo-sapiens-cultural-continuity-14904.html
