Οι βροχοπτώσεις γίνονται πιο έντονες στις Άλπεις;
Ωριαία δεδομένα αποκαλύπτουν ότι οι πλημμύρες των Άλπεων στα 100 χρόνια θα μπορούσαν να έρχονται κάθε 45 έως 80 χρόνια.Από τον Jochen Bettzieche, Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Έρευνας Δασών, Χιονιού και Τοπίου
Το Landwasser ξεχειλίζει από νερά στο Νταβός τον Ιούλιο του 2024. Πηγή: Manuela Brunner. Από: SLF.
Οι έντονες βροχοπτώσεις γίνονται πιο έντονες με κάθε βαθμό θέρμανσης της Γης. Αυτό επηρεάζει τις πλημμύρες. Χρησιμοποιώντας ωριαία δεδομένα από 384 ποτάμια στις Άλπεις, ερευνητές από το Ινστιτούτο Έρευνας Χιονιού και Χιονοστιβάδας WSL (SLF) μοντελοποίησαν πώς θα αλλάξουν οι πλημμύρες μέχρι το τέλος του αιώνα. Οι προβλέψεις τους είναι σημαντικά πιο ζοφερές από τις προηγούμενες. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στο περιοδικό Science Advances .
Η άνοιξη και το καλοκαίρι φέρνουν την εποχή του λιωσίματος των χιονιών, προκαλώντας διογκώσεις στα ορεινά ρέματα και ποτάμια, σε ορισμένες περιπτώσεις σε σημείο υπερχείλισης των όχθεών τους. Η ερευνητική ομάδα Υδρολογίας και Κλιματικών Επιπτώσεων στις Ορεινές Περιοχές στο Ινστιτούτο Έρευνας Χιονιού και Χιονοστιβάδων WSL SLF διερευνά αυτό το ζήτημα. Προηγούμενες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι οι πλημμύρες στην περιοχή των Άλπεων θα μπορούσαν να μειωθούν ή να παραμείνουν σταθερές μέχρι το τέλος του αιώνα λόγω της μείωσης του λιωσίματος του χιονιού την άνοιξη.
Αυτές οι προβλέψεις βασίζονται σε καθημερινά δεδομένα εισόδου μοντέλων, αλλά τα δεδομένα αυτά δεν λαμβάνουν επαρκώς υπόψη τις σύντομες εκρήξεις έντονων βροχοπτώσεων. Για το λόγο αυτό, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Περιβάλλοντος (FOEN) ανέθεσε στον υδρολόγο SLF, Paul Astagneau, να αναπτύξει ενημερωμένες προβλέψεις.
Ο ερευνητής είχε πρόσβαση σε δεδομένα από 384 ποτάμια στην Ελβετία και την Αυστρία, για τα οποία είχαν καταγραφεί ωριαίες μετρήσεις παροχής. Χρησιμοποιώντας ένα υδρολογικό μοντέλο, ο Astagneau προσομοίωσε πλημμυρικά γεγονότα από σήμερα μέχρι το τέλος του αιώνα - και έμεινε έκπληκτος από τα αποτελέσματα: «Δεν περιμέναμε τόσο σημαντικές διαφορές σε σύγκριση με τα ημερήσια δεδομένα».
Ακραία γεγονότα που θα αλλάξουν πιο ουσιαστικά
Οι πλημμύρες στις Άλπεις προκαλούνται από καλοκαιρινές καταιγίδες, παρατεταμένες βροχοπτώσεις σε κορεσμένο έδαφος ή συνδυασμό βροχής και τήξης χιονιού. Η ένταση των βροχοπτώσεων αυξάνεται ως αποτέλεσμα της κλιματικής αλλαγής, ιδίως σε χρονικά διαστήματα μικρότερα της μίας ημέρας. Πιο συγκεκριμένα, για κάθε επιπλέον βαθμό Κελσίου, οι έντονες βροχοπτώσεις ανά ώρα γίνονται περίπου 7% πιο έντονες.
Ως αποτέλεσμα, η βροχή υπεραντισταθμίζει τη μείωση του λιωσίματος του χιονιού, όπως δείχνει η ανάλυση των ωριαίων προσομοιώσεων. Λόγω της κλιματικής αλλαγής, οι πλημμύρες είναι πιο πιθανό να αυξηθούν παρά να μειωθούν, ακόμη και σε χιονισμένα αλπικά ρέματα, και αναμένεται να συμβούν πιο συχνά, ακόμη και μέχρι τα μέσα του αιώνα.
Μια πλημμύρα 100 ετών, δηλαδή μια πλημμύρα που συμβαίνει κατά μέσο όρο μία φορά τον αιώνα, προβλέπεται να γίνει 5% έως 15% πιο έντονη στις Άλπεις. Αυτό αναφέρεται στη μέγιστη παροχή ή την υψηλότερη ροή νερού που αναμένεται κατά τη διάρκεια αυτής της πλημμύρας.
Ταυτόχρονα, οι πλημμύρες ανά 100 χρόνια θα μπορούσαν να εμφανίζονται συχνότερα στο μέλλον- κάθε 45 έως 80 χρόνια. Για τις μέτριες πλημμύρες, όπως αυτές με διετή περίοδο επαναφοράς, τα μεγέθη των πλημμυρών στις ορεινές περιοχές προβλέπεται να μειωθούν, αν και λιγότερο από ό,τι είχε εκτιμηθεί προηγουμένως. Ο Astagneau το συνοψίζει ως εξής: «Τα ακραία φαινόμενα θα αλλάξουν πιο σημαντικά από τις μέτριες πλημμύρες».
Ημερήσια έναντι ωριαίων δεδομένων
Προηγούμενες μελέτες σχετικά με τις πλημμύρες και την κλιματική αλλαγή προσομοίωσαν τον όγκο του νερού που διέρχεται από ένα συγκεκριμένο σημείο ενός ρέματος κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης ημέρας. Τέτοια δεδομένα δεν καταγράφουν επαρκώς τα σύντομα, έντονα συμβάντα βροχόπτωσης, επειδή υπολογίζονται κατά μέσο όρο κατά τη διάρκεια της ημέρας και επομένως δεν είναι πλέον διακριτά.
Συνεπώς, ο υδρολόγος του SLF, Astagneau, βάσισε τους υπολογισμούς του στον όγκο του νερού που διέρχεται από ένα συγκεκριμένο σημείο κάθε ώρα. Με άλλα λόγια, χρησιμοποίησε 24 σημεία δεδομένων ανά ημέρα αντί για ένα.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα phys.org
περισσότερα,
Paul C. Astagneau et al, Rethinking future flood hazard: Hourly data challenge daily flood projections in Alpine catchments, Science Advances (2026). DOI: 10.1126/sciadv.aed6012
Science Advances
https://phys.org/news/2026-07-hourly-reveal-alpine-year-years.html
