Εγχειρίδιο απέναντι στο άγχος
Ο Επίκτητος (50 μ.Χ. - 138 μ.Χ.) ήταν Έλληνας στωικός φιλόσοφος. Θεωρείται, μαζί με τον Σενέκα και τον Μάρκο Αυρήλιο, ένας από τους τρεις μεγαλύτερους στωικούς φιλοσόφους.
Ο Επίκτητος θεράπευσε το άγχος 2.000 χρόνια πριν υπάρξει η θεραπεία. Γεννήθηκε σκλάβος. Κουτσός. Άφραγκος. Και έγινε ο δάσκαλος που θα μελετούσε ένας Ρωμαίος αυτοκράτορας. Οι διδασκαλίες του είναι το πιο απέριττο εγχειρίδιο για ένα ήρεμο μυαλό. Αυτά είναι 7 από τα αποφθέγματα του που εξακολουθούν να ισχύουν.
Ο Επίκτητος δεν έγραφε βιβλία. Δίδασκε μιλώντας και ένας μαθητής κρατούσε σημειώσεις. Το ονομάζουμε Εγχειρίδιο: Μέσα υπάρχει ένα σύστημα για την αντιμετώπιση του φόβου, του θυμού και των αδιάκοπων σκέψεων. Και όλα πηγάζουν από μία μόνο ιδέα. Η πιο σημαντική από όλες:
1. «Κάποια πράγματα εξαρτώνται από εμάς και άλλα όχι». Τι εξαρτάται από εσάς: η γνώμη σας, οι επιθυμίες σας, οι πράξεις σας. Τι δεν εξαρτάται από εσάς: το σώμα σας, η φήμη σας, τα υπάρχοντά σας, τι κάνουν οι άλλοι. Σχεδόν όλο το άγχος σας πηγάζει από τη σύγχυση του ενός με το άλλο.
2. «Δεν είναι τα πράγματα που μας ενοχλούν, αλλά οι απόψεις μας γι' αυτά». Δεν είναι η κυκλοφοριακή συμφόρηση, η κριτική ή η αποτυχία που σας στενοχωρεί. Είναι η κρίση σας: «Αυτό είναι απαίσιο», «Δεν το αντέχω». Αλλάξτε τη γνώμη σας και μεγάλο μέρος του πόνου εξαφανίζεται.
3. «Όταν βλέπετε κάποιον αγχωμένο, αναρωτηθείτε: Τι θέλει που είναι πέρα από τον έλεγχό του;» Το άγχος αποκαλύπτει πάντα μια επιθυμία για κάτι εξωτερικό: έγκριση, ένα αποτέλεσμα, ασφάλεια. Αφαιρέστε αυτή την περιττή επιθυμία και το άγχος θα ξεμείνει από καύσιμα. Έπειτα έρχεται η ουσία του ζητήματος:
4. «Μην ζητάς τα πράγματα να συμβούν όπως τα θέλεις εσύ ή εύχοσουν να συμβούν όπως συμβαίνουν, και θα ζήσεις ειρηνικά». Η αποδοχή της πραγματικότητας όπως είναι εξαλείφει την εσωτερική πάλη που δημιουργεί άγχος. Δεν είναι ταπείνωση. Είναι η παύση να διαφωνείς με ό,τι έχει ήδη συμβεί.
5. «Δεν είναι ο θάνατος ή ο πόνος που πρέπει να φοβόμαστε, αλλά ο φόβος του θανάτου ή του πόνου». Το πρόβλημα δεν είναι το ίδιο το γεγονός. Είναι ο αναμενόμενος τρόμος. Σχεδόν όλα όσα φοβάστε είναι η φαντασία σας που προβάλλεται στο μέλλον. Για να εκπαιδεύσετε τον εαυτό σας, ξεκινήστε από μικρά πράγματα:
