Το βουνό που καπνίζει....
Το πανύψηλο ηφαίστειο εκρήγνυται εδώ και δεκαετίες, με σχεδόν σταθερές εκπομπές αερίων που εκτοξεύονται από τον κρατήρα που διαστέλλεται από εκρήξεις τέφρας. Εικόνα της ημέρας για τις 31 Ιανουαρίου 2024.
Το Popocatépetl, το πιο ενεργό ηφαίστειο του Μεξικού και η δεύτερη ψηλότερη κορυφή, βρίσκεται μόλις 70 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά της Πόλης του Μεξικού και 40 χιλιόμετρα δυτικά της Puebla.
Το πανύψηλο στρωματοηφαίστειο εκρήγνυται εδώ και δεκαετίες, με σχεδόν συνεχή εξαέρωση από τον κρατήρα που σημειώνεται από την κυκλική ανάπτυξη παχύρρευστων θόλων λάβας και εκρηκτικές εκρήξεις τέφρας και ηφαιστειακών βομβών.
Το OLI (Operational Land Imager) στο Landsat 8 κατέγραψε μια εικόνα μιας από τις πρόσφατες περιόδους δραστηριότητας του ηφαιστείου στις 27 Ιανουαρίου 2024. Σύμφωνα με τον Sébastien Valade, ηφαιστειολόγο στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, το καφέ μέρος του λοφίου περιέχει τέφρα . Το χειμώνα, οι άνεμοι πνέουν συχνά τη στάχτη προς τα ανατολικά, όπως δείχνει αυτή η εικόνα.
Το καλοκαίρι, η κατεύθυνση του ανέμου αλλάζει και συχνά φυσάει στάχτη προς τα δυτικά και τα βόρεια. «Η στάχτη είναι λεπτή και όχι πολύ ψηλά στην ατμόσφαιρα, αλλά υπάρχει ακόμα αρκετή για να έχει μικρές επιπτώσεις σε κοντινές κοινότητες», είπε ο Valade, ο οποίος έχει αναπτύξει μια πλατφόρμα που ονομάζεται MOUNTS (Monitoring Unrest From Space) που παρακολουθεί τη δραστηριότητα του Popocatépetl χρησιμοποιώντας δεδομένα, από πολλούς δορυφόρους.
«Σε σύγκριση με αυτό που μπορεί να κάνει το Popocatépetl, μπορείτε να το σκεφτείτε αυτό ως μικρό λόξυγκα». Το Centro Nacional de Prevención de Desastres (CENAPRED) του Μεξικού ανέφερε ότι το νέφος της τέφρας έφτασε σε ύψη περίπου 2,4 χιλιομέτρων (1,5 μίλια) στις 27 Ιανουαρίου και οδήγησε σε μικρή πτώση τέφρας στις πόλεις Nativitas, San Pablo del Monte, Ixtacuixtla de Mariano Matel, Chiautempan, Santa Ana Nopalucan, Tlaxcala, Totolac και Panotla.
Όταν η ηφαιστειακή τέφρα -από θραύσματα γυαλιού και κονιοποιημένο βράχο- πέφτει σε κοντινές κοινότητες, μπορεί να προκαλέσει αναπνευστικά προβλήματα, να μολύνει το πόσιμο νερό και να βλάψει τα ζώα και τις καλλιέργειες.
Το συμβουλευτικό κέντρο ηφαιστειακής τέφρας της Ουάσιγκτον, μια ομάδα NOAA που παρακολουθεί τους κινδύνους τέφρας, εξέδωσε αρκετές ειδοποιήσεις στους πιλότους εκείνη την ημέρα. Η τέφρα ενέχει κίνδυνο για τα αεροσκάφη μπλοκάροντας τα ακροφύσια καυσίμου του κινητήρα, φράζοντας τα φίλτρα αέρα και προκαλώντας μια σειρά άλλων προβλημάτων.
Σύμφωνα με μια πρόσφατη μελέτη της διασποράς τέφρας που βασίζεται σε δορυφορικές παρατηρήσεις δύο δεκαετιών από τον αισθητήρα MODIS (Φασματοραδιόμετρο Απεικόνισης Μέτριας Ανάλυσης) της NASA, υπάρχουν περισσότεροι από 100 αεραγωγοί που μπορούν να επηρεαστούν από την τέφρα από τις εκρήξεις στο Popocatépetl.
Το τρέχον επίπεδο δραστηριότητας στο Popocatépetl παράγει τακτικά εκρηκτικές εκρήξεις που κατατάσσονται περίπου στο 2 ή χαμηλότερα στον Δείκτη Εκρηκτικότητας του Ηφαιστείου (VEI), σύμφωνα με το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Ηφαιστειότητας του Smithsonian.
Η υψηλότερη τιμή στη λογαριθμική κλίμακα είναι το 8 - μια έκρηξη τόσο ισχυρή που θα εκτόξευε περισσότερα από 1.000 κυβικά χιλιόμετρα υλικού σε ύψη 25 χιλιομέτρων ή παραπάνω, παρόμοια με τις τεράστιες εκρήξεις υπερηφαιστείων που έχουν συμβεί στο Yellowstone στις Ηνωμένες Πολιτείες ή στο Όρος Toba στην Ινδονησία.
Τα γεωλογικά στοιχεία δείχνουν ότι το Popocatépetl, που πήρε το όνομά του από τη λέξη των Αζτέκων που σημαίνει «βουνό που καπνίζει», έχει προκαλέσει τουλάχιστον 4 εξαιρετικά εκρηκτικές «πλίνιες» εκρήξεις που κατατάσσονται στην 3η ή υψηλότερη θέση στον δείκτη VEI από τα μέσα του Ολόκαινου, με την πιο πρόσφατη σε περίπου 40 B.C.E.
Έχει προκαλέσει 37 γνωστές εκρήξεις με VEI 1 ή υψηλότερο. Η πιο πρόσφατη περίοδος έκρηξης ξεκίνησε το 1994 μετά από μια περίοδο ησυχίας 70 ετών. «Είδαμε περίπου μια δεκαετία εντεινόμενων αναταραχών που έφθασαν σε κρεσέντο δραστηριότητας στις αρχές της δεκαετίας του 2000», είπε ο Valade.
Κατά την τελευταία δεκαετία, η ένταση της αναταραχής είχε σταδιακά εξασθενίσει. «Μέχρι τις αρχές του 2022, φαινόταν ότι η έκρηξη επρόκειτο να εξαφανιστεί εντελώς», είπε ο Valade. Στη συνέχεια, στα μέσα του 2022, ο αισθητήρας OMI της NASA (Όργανο Παρακολούθησης Όζοντος) και ο Ευρωπαϊκός αισθητήρας TROPOMI (Τροποσφαιρικό Όργανο Παρακολούθησης) άρχισαν να ανιχνεύουν αυξανόμενα επίπεδα εκπομπών διοξειδίου του θείου - σημάδι ότι φρέσκο μάγμα εισερχόταν και ξαναγέμιζε το σύστημα μάγματος του Popocatépetl και πλησίαζε .
Αυτό αποδείχθηκε ότι ήταν το πρώτο στάδιο μιας άλλης περιόδου δραστηριότητας που κορυφώθηκε με έναν ιδιαίτερα εκρηκτικό γύρο εκρήξεων τον Μάιο του 2023. Από τότε, η ένταση της δραστηριότητας εξασθενεί σιγά-σιγά, είπε ο Valade. Και πρόσθεσε: «Αλλά αναμένω ότι θα συνεχίσουμε να βλέπουμε σταθερή δραστηριότητα τους επόμενους μήνες και χρόνια λόγω αυτής της περιόδου ανανέωσης το 2022». Εικόνα του Παρατηρητηρίου Γης της NASA από τον Michala Garrison.
Γεωδίφης με πληροφορίες από το Παρατηρητήριο της Γης
https://earthobservatory.nasa.gov/images/152388/another-puff-of-ash-from-popocatepetl
.jpg)
