Πόσο κόστισε ο πόλεμος στο Ιράν;
Ο Τραμπ έχει προβλέψει ότι οι αμερικανικές επιδρομές έχουν προκαλέσει ζημιές 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων μόνο στο Ιράν. Πέρα από αυτό το ποσό, υπάρχουν ακόμη μεγαλύτερες παγκόσμιες επιπτώσεις.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, στη σύνοδο κορυφής της G7 στο Εβιάν της Γαλλίας, ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν έχουν προκαλέσει ζημιές ύψους περίπου 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων . Είναι ένα ποσό που σίγουρα είναι δύσκολο να κατανοηθεί: αν δύο τρισεκατομμύρια χαρτονομίσματα δολαρίων ΗΠΑ τοποθετούνταν το ένα δίπλα στο άλλο, θα εκτείνονταν για περίπου 312 εκατομμύρια χιλιόμετρα (194 εκατομμύρια μίλια) - το ισοδύναμο της μετάβασης στη Σελήνη και της επιστροφής περισσότερες από 400 φορές.
Τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια είναι ένα χρηματικό ποσό αρκετά μεγάλο για να σταματήσει η παγκόσμια φτώχεια για 12 χρόνια , να εκπαιδεύσει κάθε παιδί στην Αφρική για μια δεκαετία, να εμβολιάσει κάθε παιδί παγκοσμίως οκτώ φορές ή να δώσει 243,60 δολάρια σε κάθε άτομο που αποτελεί τον πληθυσμό των 8,2 δισεκατομμυρίων της Γης. Θα μπορούσε επίσης να ανοικοδομήσει τη Γάζα 28 φορές και να παρέχει καθαρό νερό σε όλους τους κατοίκους της Γης για 40 χρόνια.
Λίγο περισσότερο από το 1% των 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων θα μπορούσε να λύσει πλήρως το πρόβλημα στέγασης στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, ενώ μόλις το 18,6% των 2 τρισεκατομμυρίων δολαρίων θα μπορούσε να τερματίσει την παγκόσμια πείνα.
Αλλά πέρα από την οικονομική εκτίμηση του Τραμπ για τη ζημιά στο Ιράν, υπάρχει μια πιο παγκοσμιοποιημένη επίπτωση από τον αντίκτυπο του πολέμου. Η σύγκρουση έχει διαταράξει τις αγορές ενέργειας, έχει καταστρέψει τις υποδομές σε όλο τον Κόλπο και έχει απειλήσει την παραγωγή τροφίμων παγκοσμίως - επιπτώσεις των οποίων το πρόσθετο κόστος θα μπορούσε να ωθήσει το συνολικό κόστος του πολέμου πολύ πέρα από τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Εδώ εξετάζουμε τις επιπτώσεις που είχε ο πόλεμος στο Ιράν και το κόστος, τόσο οικονομικό όσο και ανθρωπιστικό, που συνεπάγονται.
Οι ιρανικές επιπτώσεις
Πρωτίστως, το Ιράν φαίνεται να έχει υποστεί τις μεγαλύτερες επιπτώσεις από τη σύγκρουση.
Από την έναρξη του πολέμου, Αμερικανοί αξιωματούχοι λένε ότι έχουν χτυπήσει περισσότερους από 13.000 στόχους σε όλο το Ιράν, σκοτώνοντας περισσότερους από 1.700 Ιρανούς πολίτες - συμπεριλαμβανομένων 254 παιδιών. Εκτός από αυτά τα θύματα, εκατομμύρια Ιρανοί και Άραβες έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους σε όλη την περιοχή.
Η ακριβής ζημιά στις υποδομές του Ιράν ήταν δύσκολο να προσδιοριστεί καθ' όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, καθώς οι ΗΠΑ έχουν επιδιώξει να περιορίσουν την δορυφορική κάλυψη της περιοχής από ορισμένες εταιρείες. Ωστόσο, σύμφωνα με το BBC, αρκετές βασικές κατασκευές έχουν υποστεί ζημιές από τις αμερικανικές επιδρομές, συμπεριλαμβανομένων τουλάχιστον 50 ιρανικών στρατιωτικών βάσεων , όπως το αρχηγείο του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Εκτός από αυτό, γέφυρες, πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, μονάδες αφαλάτωσης νερού και σταθμοί παραγωγής ενέργειας έχουν πληγεί άμεσα, μαζί με μεγάλο αριθμό σχολείων και κατοικιών πολιτών.
Τα προβλήματα του πετρελαίου
Το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ οδήγησε στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράν.
Ο πόλεμος στο Ιράν ήταν επίσης δαπανηρός για τον παγκόσμιο πετρελαϊκό τομέα. Η επιτυχία του Ιράν στο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ και η καταστροφή των υποδομών πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει αφαιρέσει περίπου το 10% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου από την αγορά. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, αυτό έχει προκαλέσει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση «πιο σοβαρή από αυτές του 1973, του 1979 και του 2022 μαζί».
Παρόλο που οι ΗΠΑ υπερηφανεύονται εδώ και καιρό για την «ενεργειακή τους ανεξαρτησία» - καθαρός εξαγωγέας ενέργειας από το 2019 - εξακολουθούν να έχουν δει δραματικές αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης, με τις τιμές να έχουν αυξηθεί κατά 39% στο αποκορύφωμά τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οδηγοί έχουν επίσης παρατηρήσει ότι οι τιμές στα πρατήρια αυξάνονται σε σύγκριση με πριν από τον πόλεμο.
Αυτό το κόστος είναι ένα κόστος που πιθανότατα θα πρέπει να επωμιστούν οι καταναλωτές παγκοσμίως στο άμεσο μέλλον. Η Ισλαμική Δημοκρατία χρεώνει επί του παρόντος «τέλος διέλευσης» 2 εκατομμυρίων δολαρίων για τα πλοία που διέρχονται από το Στενό του Ορμούζ, μια κίνηση που θα αυξήσει τις παγκόσμιες τιμές ενέργειας. Και ακόμη και μετά την πλήρη αποκατάσταση του εφοδιασμού, οι οικονομολόγοι προβλέπουν ότι οι τιμές είναι απίθανο να επιστρέψουν στα προπολεμικά επίπεδα.
Το κόστος της αμερικανικής άμυνας
Τον Απρίλιο του 2026, το Πεντάγωνο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ είχαν δαπανήσει περίπου 25 δισεκατομμύρια δολάρια για τον πόλεμό τους στο Ιράν, αλλά οι Δημοκρατικοί ηγέτες και ορισμένοι οικονομολόγοι πιστεύουν ότι αυτός ο αριθμός είναι υποτιμημένος. Υποστηρίζουν ότι το κόστος για την οικονομία των ΗΠΑ θα μπορούσε να κυμαίνεται μεταξύ 630 δισεκατομμυρίων δολαρίων και 1 τρισεκατομμυρίου δολαρίων .
Στον πόλεμο, οι ΗΠΑ χρησιμοποίησαν ένα σημαντικό ποσοστό δύσκολα αντικαταστάσιμων πυρομαχικών , όπως πυραύλους Tomahawk και αναχαιτιστικά Patriot, εναντίον του Ιράν. Οι ΗΠΑ ξόδευσαν περισσότερα από αυτά τα αναχαιτιστικά Patriot - αξίας 4 εκατομμυρίων δολαρίων το καθένα - τις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου στο Ιράν από ό,τι προμήθευσαν στην Ουκρανία τα τελευταία τέσσερα χρόνια.
Αύξηση του πληθωρισμού και επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης
Αυτόν τον μήνα, η Παγκόσμια Τράπεζα όρισε την πρόβλεψη για την παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη στο 2,5% , τη χαμηλότερη από την πανδημία COVID-19.
Λόγω του πολέμου στο Ιράν, η επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης και η αύξηση του πληθωρισμού έχουν πλήξει την Ευρώπη, ενώ οι χώρες της Μέσης Ανατολής αντιμετωπίζουν σημαντικές μειώσεις στο ΑΕΠ τους, με ανάπτυξη μόλις 1,3% φέτος - από 4,5% το 2025.
Ακόμα κι αν το στενό του Ορμούζ ανοίξει πλήρως τον επόμενο μήνα, η Παγκόσμια Τράπεζα αναμένει ότι ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 4% το 2026, από 3,3% το 2025.
Λόγω των πολλαπλών κρίσεων που προέκυψαν από τη σύγκρουση, η Παγκόσμια Τράπεζα θα παράσχει έως και 100 δισεκατομμύρια δολάρια τους επόμενους 15 μήνες για τις χώρες που επλήγησαν περισσότερο από τις αλληλοεπιδράσεις του πολέμου.
Χαμένες συγκομιδές
Ένα άλλο κόστος του πολέμου στο Ιράν είναι η απώλεια σοδειάς. Το Στενό του Ορμούζ ιστορικά αποτελεί ζωτική διαδρομή για το παγκόσμιο εμπόριο λιπασμάτων - το 2024, έως και το 30% των παγκόσμιων λιπασμάτων πέρασε από το στενό προς τις αγορές εξαγωγών σε όλο τον κόσμο.
Ωστόσο, το αυξανόμενο κόστος και η απότομη μείωση των προμηθειών λιπασμάτων επηρεάζουν ήδη τις χώρες που εισάγουν σε μεγάλο βαθμό από την περιοχή του Κόλπου. Συγκεκριμένα, οι αφρικανικές χώρες είναι ευάλωτες καθώς εξαρτώνται από εισαγόμενα λιπάσματα , αλλά οι επιπτώσεις είναι τόσο εκτεταμένες όσο στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το κόστος για τους αγρότες θα αυξηθεί έως και 70% . Στις ΗΠΑ, το 70% των αγροτών λένε ότι πλέον δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά όλα τα λιπάσματα που χρειάζονται.
Η έλλειψη λιπασμάτων δεν θα φανεί αμέσως στις τιμές των τροφίμων, αλλά θα λειτουργήσει με μια χρονική υστέρηση 6 έως 9 μηνών . Μετά την πιο πρόσφατη περίοδο σποράς σε όλη τη Νότια Ασία και την Ανατολική Αφρική, οι τιμές διανομής τροφίμων είναι πιθανό να αυξηθούν, προκαλώντας περαιτέρω αλυσιδωτές επιπτώσεις στις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές, καθώς και αρχικές αυξήσεις στις τιμές των λιπασμάτων.
Ένας αλλαγμένος Κόλπος
Ο Κόλπος είναι μια περιοχή που έχει πληγεί από τις επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν για διάφορους λόγους.
Μετά τις αμερικανο-ισραηλινές επιδρομές που σκότωσαν τον πρώην Ανώτατο Ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, η Τεχεράνη απάντησε εκτοξεύοντας πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις και πρεσβείες των ΗΠΑ στην περιοχή του Κόλπου.
Οι ιρανικές επιδρομές προκάλεσαν ζημιές σε αμερικανικά στρατιωτικά στρατόπεδα στο Κουβέιτ, καθώς και σε στρατιωτικές βάσεις όπως η αεροπορική βάση al-Dhafra και η στρατιωτική βάση al Ruwais στα ΗΑΕ, η αεροπορική βάση Prince Sultan στη Σαουδική Αραβία και η αεροπορική βάση Muwaffaq Salti στην Ιορδανία.
Οι αναφορές δείχνουν ότι δεκάδες χιλιάδες κάτοικοι και τουρίστες εγκατέλειψαν το Ντουμπάι από την έναρξη του πολέμου.
Ένα δημοσίευμα των New York Times εκτίμησε ότι οι επισκευές σε ένα αρχηγείο του Ναυτικού των ΗΠΑ στο Μπαχρέιν θα μπορούσαν να κοστίσουν μόνο 200 εκατομμύρια δολάρια .
Εκτός από τις ζημιές στις υποδομές, τα κράτη του Κόλπου έχουν επίσης αντιμετωπίσει επιπτώσεις στη φήμη τους από τον πόλεμο. Μια αξιολόγηση του ΟΗΕ διαπίστωσε ότι η μετατόπιση της αντίληψης σχετικά με την ασφάλεια των κρατών του Κόλπου - τα οποία έχουν υπερηφανευτεί ως πολυτελείς και ασφαλείς προορισμοί - θα μπορούσε να συνεχιστεί και μετά τη λήξη της ιρανικής σύγκρουσης.
Μαζί με τους τουρίστες, πολλοί ξένοι εργαζόμενοι - οι οποίοι αποτελούν σημαντικό θεμέλιο των οικονομιών του Κόλπου - έχουν εγκαταλείψει την περιοχή μετά τον πόλεμο. Σύμφωνα με πληροφορίες, δεκάδες χιλιάδες πιστεύεται ότι έχουν φύγει, με πολλούς από αυτούς να εργάζονται στις κατασκευές, στις οικιακές εργασίες και στον τομέα των υπηρεσιών- θέσεις εργασίας που πολλοί πολίτες διαφορετικά θα απέφευγαν λόγω της φύσης της εργασίας καθώς και των επιπέδων μισθών. Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τις οικονομίες του Κόλπου και να τους κοστίσει οικονομική επιτυχία τους επόμενους μήνες και χρόνια.
Οι εμπορικές οδοί υπό πίεση και οι τιμές ανεβαίνουν
Δεν επηρεάζεται μόνο η τιμή του πετρελαίου από το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Για παράδειγμα, η μεταφορά θείου - ενός κρίσιμου ενεργειακού υλικού - βρίσκεται επί του παρόντος σε στασιμότητα και, ως εκ τούτου, οι τιμές του αυξάνονται. Σχεδόν το ήμισυ του παγκόσμιου εμπορίου θείου μέσω θαλάσσης διέρχεται από το Ορμούζ, αλλά οι καθυστερήσεις στις μεταφορές του προκαλούν βιομηχανική επιβράδυνση στην Ινδονησία και τη ζώνη χαλκού της Αφρικής. Μόνο τον τελευταίο χρόνο, η τιμή του θείου έχει τετραπλασιαστεί, απειλώντας τελικά να αυξήσει τις τιμές για όλα τα είδη προϊόντων που χρησιμοποιούν το υλικό.
Επιπλέον, η μεθανόλη - μια βασική χημική ουσία που χρησιμοποιείται σε ρητίνες, επιστρώσεις και πλαστικά - μεταφέρεται επίσης σε μεγάλο βαθμό μέσω του Πορθμού του Ορμούζ. Η επιβράδυνση αυτής της μεταφοράς επηρεάζει ιδιαίτερα την Κίνα, τον μεγαλύτερο αγοραστή μεθανόλης στον κόσμο. Από τον Ιούνιο του 2026, η μεθανόλη έφτασε στην υψηλότερη τιμή της σε 4,5 χρόνια.
Η μονοαιθυλενογλυκόλη (MEG) - που χρησιμοποιείται για πολυεστερικές ίνες, συσκευασίες και υφάσματα - αποτελεί επίσης σημαντικό εξαγώγιμο προϊόν για τον Κόλπο, με περίπου 6,5 εκατομμύρια τόνους να αποστέλλονται μόνο το 2025. Οι καθυστερήσεις προκαλούν ελλείψεις στην Κίνα, με τους Ασιάτες αγοραστές να στρέφονται πλέον σε προμηθευτές στις ΗΠΑ. Μια τέτοια μετατόπιση θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές της MEG.
Γεωδίφης με πληροφορίες από τη σελίδα geographical.co.uk
https://geographical.co.uk/news/what-has-the-iran-war-cost-the-world
