Η Κως ξαναβρίσκει τα μνημεία της μετά τον σεισμό του 2017
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, στο πλαίσιο της στρατηγικής του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, την αποκατάσταση και την ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Δωδεκανήσων, απέδωσε στους πολίτες της Κω τρία σημαντικά έργα: το αναστηλωμένο Παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη στη θέση «Επτά Βήματα», το αποκατεστημένο Τέμενος Ντεφτερντάρ και την Πύλη του Φόρου.
Τα μνημεία είχαν υποστεί σοβαρές ζημιές από τον καταστροφικό σεισμό της 21ης Ιουνίου 2017. Ο συνολικός προϋπολογισμός των έργων που υλοποιήθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού στην Κω, συμπεριλαμβανομένου του έργου αναστήλωσης του Κάστρου της Νερατζιάς, ξεπερνά τα 10.000.000 ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από εθνικούς πόρους του ΥΠΠΟ και από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Πρώτος σταθμός της Υπουργού Πολιτισμού ήταν το Παλαιοχριστιανικό Βαπτιστήριο του Αγίου Ιωάννη στη θέση «Επτά Βήματα», εμβληματικό μνημείο της πρώιμης χριστιανικής περιόδου. Τα θυρανοίξια του μνημείου τέλεσε ο Μητροπολίτης Κώου και Νισύρου Ναθαναήλ, σε κλίμα ιδιαίτερης συγκίνησης.
Ο Μητροπολίτης εξέφρασε τη βαθιά του ευγνωμοσύνη προς την Υπουργό, επισημαίνοντας ότι η παρέμβασή της υπήρξε καθοριστική για τη διάσωση και την αποκατάσταση του Βαπτιστηρίου. Παράλληλα, περικόσμησε τη Λίνα Μενδώνη με τον Χρυσό Σταυρό της «εν Δωδεκανήσω Εκκλησίας», ως αναγνώριση της προσφοράς της στην προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς των Δωδεκανήσων.
Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η τιμητική αυτή διάκριση ανήκει, δικαιωματικά, σε όλα τα στελέχη του Υπουργείου Πολιτισμού –στις αρμόδιες Διευθύνσεις Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και Συντήρησης και στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Δωδεκανήσου– που κατέθεσαν απόθεμα ψυχής για την αποκατάσταση του μνημείου. Θυμάμαι, το 2020, όταν αντικρίσαμε το καθημαγμένο Βαπτιστήριο από τον σεισμό, την οδύνη μας. Σήμερα, έχουμε θεραπεύσει τις βαθιές πληγές που άφησε πίσω του ο σεισμός του 2017 και γιορτάζουμε την απόδοση του μνημείου στην τοπική κοινωνία. Για το Υπουργείο Πολιτισμού είναι πάντα διπλή χαρά όταν τα μνημεία επανέρχονται στην αρχική τους χρήση. Όλα τα μνημεία που αποδίδουμε στην Κω είναι ζωντανά κατάλοιπα της πολυπολιτισμικής ιστορίας του νησιού. Τώρα, είναι ασφαλή, αποκατεστημένα και θωρακισμένα, σύμφωνα με τις αρχές της επιστήμης, ενώ ταυτόχρονα ενισχύουν την τοπική ανάπτυξη παρέχοντας μια αναβαθμισμένη, ολοκληρωμένη εμπειρία στους χιλιάδες επισκέπτες».
Στη συνέχεια, η Λίνα Μενδώνη εγκαινίασε το αποκατεστημένο Τέμενος Ντεφτερντάρ, στην πλατεία Ελευθερίας. Το ιστορικό μνημείο του 18ου αιώνα, το οποίο είχε υποστεί σοβαρές ζημιές από τον σεισμό του 2017, αποκαταστάθηκε με τρόπο που διασφαλίζει πλέον την πλήρη στατική του επάρκεια. Παράλληλα, τέθηκε σε λειτουργία το πωλητήριο του ΟΔΑΠ, ενισχύοντας τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους επισκέπτες.
Η Υπουργός Πολιτισμού δήλωσε σχετικά: «Η εικόνα εγκατάλειψης των σεισμόπληκτων μνημείων της Κω, την οποία αντιμετωπίσαμε το 2020, αποτέλεσε για εμάς μια τραυματική εμπειρία που μετατράπηκε αμέσως σε χρέος. Σήμερα, ξεπερνώντας σύνθετες θεσμικές και τεχνικές προκλήσεις, έχουμε τη χαρά να αποδίδουμε στην τοπική κοινωνία το Τέμενος Ντεφτερντάρ πλήρως αποκατεστημένο. Το θεσμικό μας πλαίσιο επιβάλλει να αντιμετωπίζουμε τα μνημεία, όλων των ιστορικών περιόδων και όλων των ειδών με τον ίδιο ακριβώς σεβασμό. Κάθε έργο που ολοκληρώνεται είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τον τόπο. Όμως, τα έργα που εκτελεί το Υπουργείο Πολιτισμού επί των μνημείων μεταφέρουν αξίες και συμβολισμούς. Κάθε ένα αποτελεί τμήμα της συλλογικής μνήμης. Κάθε ένα αποτελεί μέρος της πολυπολιτισμικής ταυτότητας του τόπου μας. Παράλληλα, αποτελούν πολύτιμους δημόσιους χώρους που διασφαλίζουν τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και ενισχύουν την κοινωνική συνοχή».
Η Λίνα Μενδώνη απέδωσε και την αποκατεστημένη Πύλη του Φόρου, ένα από τα σημαντικότερα μεσαιωνικά μνημεία της πόλης της Κω. Το έργο υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και περιλάμβανε την πλήρη ανασυγκρότηση και στατική διασφάλιση της μνημειακής εισόδου, η οποία είχε υποστεί σοβαρές βλάβες από τον σεισμό του 2017.
Ακολούθως, η Υπουργός πραγματοποίησε αυτοψία στο υπό ολοκλήρωση έργο αποκατάστασης των σεισμόπληκτων μεσαιωνικών οχυρώσεων. Οι παρεμβάσεις στον νοτιοανατολικό προμαχώνα και σε τμήματα των οχυρώσεων αποκατέστησαν τη συνέχεια και την ασφάλεια του μεσαιωνικού αμυντικού ιστού της πόλης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προστασία και ανάδειξη της ιστορικής φυσιογνωμίας της Κω.
Ολοκληρώνοντας το πρόγραμμά της στην Κω, η Λίνα Μενδώνη παρέδωσε το άγαλμα του Αγίου Νικολάου στον Μητροπολίτη Κώου και Νισύρου Ναθαναήλ. Το άγαλμα φυλασσόταν επί σειρά ετών στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο για λόγους προστασίας. Πλέον, επιστρέφει εκεί όπου ανήκει, προκειμένου να επανατοποθετηθεί στην ιστορική του θέση, δίπλα στην Ιπποτική Οικία Sans, στην είσοδο του λιμανιού Μανδράκι.
Με την ολοκλήρωση και απόδοση των έργων, η Κως ανακτά σημαντικά μνημεία της πολιτιστικής και θρησκευτικής της κληρονομιάς, πλήρως αποκατεστημένα και προσβάσιμα στους πολίτες και τους επισκέπτες. Παράλληλα, επιβεβαιώνεται η στρατηγική πολιτική του Υπουργείου Πολιτισμού για την προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς σε κάθε γωνιά της χώρας.
Archaeology Newsroom A A A
ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Πηγή: Υπουργείο Πολιτισμού (Δελτίο Τύπου).
https://www.archaiologia.gr/blog/2026/06/15/%CE%B7-%CE%BA%CF%89%CF%82-%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CF%81%CE%AF%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%B9-%CF%84%CE%B1-%CE%BC%CE%BD%CE%B7%CE%BC%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BC%CE%B5%CF%84%CE%AC-%CF%84/
