Τζαμί Ντεφτερντάρ, μετά το 1933
Στην θέση του υπήρχε η Αγ.Παρασκευή, πριν τον 18ο αιώνα, σύμφωνα με τον Ι.Ζαρράφτη. Ακόμη παλαιότερα ίσως είχε ρωμαϊκό, ελληνιστικό ναό και πάει λέγοντας. Στην Πόρτα του Φόρουμ υπήρχε άγνωστος ρωμαϊκός ναός του 1ου αιώνα μ.Χ.
Συναντάται μεταξύ του Γυμνασίου Εφήβων και Αρχαίας Αγοράς της πόλης του 4ου αιώνα π.Χ. Βορειοδυτικά του τεμένους επίσης αναφέρθηκε μυκηναϊκή και μινωική κατοίκηση από τους αρχαιολόγους. Αρα πρόκειται για πανάρχαια τοποθεσία που κατοικείται για τουλάχιστον 5000 χρόνια.
Το τζαμί μετά τον σεισμό του 1933 [φωτογραφία], έχει υποστεί καταπόνηση από τις αλλεπάλληλες σεισμικές δονήσεις του Ρήγματος Κω. Δεν έπεσε ο πύργος του όμως το πάνω μέρος όπως και το ίδιο το τέμενος φέρει σοβαρές πληγές.
Η Μαυριτανική Κρήνη τοποθετήθηκε μετά το 1933 από τους Ιταλούς, αλλά μετά τον σεισμό του 2017 απομακρύνθηκε με τραύματα. Ακόμη βρίσκεται δίπλα στο Ωδείο, περιμένοντας γιατρικό αλλά μάταια.
Στο βάθος διακρίνεται το καμπαναριό της Μητρόπολης που δεν φέρει ζημιές επειδή είχε πρόσφατα οικοδομηθεί.
Το Defterdar μετά το 1933 επιθυμούσαν διακαώς να το «απαλλοτριώσουν» οι Ιταλοί. Να το κάνουν βιβλιοθήκη με συνοπτικές διαδικασίες, όπως μου είπαν.Ομως η Οργανωτική Επιτροπή του Βακούφ ενήργησε άμεσα, μάζεψε τους μουσουλμάνους του νησιού και μετά από σθεναρή αντίδραση με αποφασιστικότητα απέτρεψαν την αλλαγή χρήσης του τεμένους. Οι Ιταλοί τους ορθόδοξους και μουσουλμανικούς χώρους λατρείας δεν τους έβλεπαν με καλό μάτι, όμως βρήκαν έναν απροσδόκητο σύμμαχο,κατά την διάρκεια της κατοχής της Κω, τον σεισμό του 1933.
Το τέμενος Defterdar, πήρε το όνομά του από τον Υπουργό Οικονομικών του Σουλτάνου Ibrahim Efendi που το έκτισε την περίοδο του 1780. Από την κατασκευή του μέχρι σήμερα έχει βρεθεί αντιμέτωπο με ισχυρούς σεισμούς[ 1812, 1843, 1863 ,1869, 1926, 1933, 2017].
Γεωδίφης
Τζαμί του Φόρου ή Defterdar το 1928 , το μητροπολιτικό τέμενος των Κώων μουσουλμάνων στην τωρινή Πλατεία Καζούλη.
Το τζαμί Defterdar τη δεκαετία του ' 40.Σκίτσο Αθηνάς Ταρσούλη.
.jpg)
