Το τοπωνύμιο του Λινοπότη;

Τοποθεσία του Λινοπότη στον Κάμπο του Πυλιού Κω, το 1936. Αλήθεια, από που προέρχεται το τοπωνύμιο;

«Η λέξη και ως προσηγορικό στην Αστυπάλαια σημαίνει πηγή που ποτίζει αγρό σπαρμένο με λινάρι» [Κωσταντίνος Μηνάς,Δωδ.Χρονικά]. 

Ο Ιάκωβος Ζαρράφτης μας λέει ότι η πηγή λεγόταν επίσης επί οθωμανοκρατίας «Κουετέν Κιολού» δηλαδή που σημαίνει λίμνη λιναριού [λινοπότης]. 

Για τον δάσκαλο Νίκο Ζάρακα:« Ὁ συνοικισμὸς «Λινοπότης» ἀπέχει ἀπὸ τὸ Πατρικὸ περὶ τὰ 2 1/2 χλμ. Β.Α. Κατοικήθηκε ἀπὸ ἀποίκους Ἰταλοὺς τοὺς ὁποίους ἐγκατέστησεν ἐκεῖ ἡ Φασιστική Κυβέρνηση, ἀφοῦ ἀπαλλοτρίωσε μεγάλη ἔκταση γῆς ἀπὸ τοὺς ἐντοπίους Ἕλληνες (γηγενεῖς), τὴν ὁποία τοὺς χάρισε.Στὴν περιοχὴ αὐτὴ ὑπάρχει μεγάλη πηγὴ ποὺ λέγεται «Λίμνη». Τ᾽ ἄφθονα νερά της ποτίζουν ὅλη τὴν παρακείμενη πεδιάδα τοῦ χωριοῦ. Τὸ νερό της ὅμως δὲν εἶναι πόσιμο».

Για τον Μιχάλη Σκανδαλίδη : Λίμνη, η και Λινοπότης, μικρή λίμνη με άφθονο πηγαίο νερό, που απέχει 2,5 χιλμ. από το συνοικισμό του Αγίου Γεωργίου του Πυλιού. Η πηγή φαίνεται να ήταν γνωστή από τα αρχαία χρόνια και ίσως να υπήρχε βωμός εκεί κοντά, όπως συνήθιζαν.Στην πηγή του Λινοπότη τοποθετεί ο Ιάκ. Ζαράφτης το «άντρον των Νυμφών», εξαιρετικό τοπίο που περιγράφει ο Θεόκριτος (Ειδύλλ. Ζ') στο οποίο φθάνουν οι τρεις φίλοι: ο Συμμιχίδας, ο Εύκριτος και ο Αμύντας. Στην περιοχή ανακαλύφθηκε παλαιοχριστιανική βασιλική, στη θέση Άγιος Παύλος,γεγονός που ίσως μαρτυρεί κατοίκηση της περιοχής από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους. Στα 1931 οι κατακτητές Ιταλοί επέβαλαν αναγκαστική απαλλοτρίωση, μαζί με άλλες περιοχές στη Ρόδο και Κω, προκειμένου να γίνει εστία εποικισμού Ιταλών αγροτών, όπως σημειώνει ο Βασ. Χατζηβασιλείου. Ποτός στη Ρόδο (Καλυθιές) όνομα ποταμού.Στην Αρνίθα Ρόδου: Λινοβροχειό, το λινοβροχείον είναι δεξαμενή με στάσιμα νερά, όπου έβαζαν το λινάρι να σαπίσει, για να το μαγγανίσουν, όπως ακριβώς και στο Λινοπότι. 

O Buondelmonti xάμνει λόγο για μια άριστη πηγή του νησιού, την οποία ο Βασ. Χατζηβασιλείου υποψιάζεται ότι είναι η λίμνη του Λινοπότη: « εν μέσω δε πεδίων μεγίστων δύο μόνοι ίστανται λόφοι αφ' ων και πηγή αρίστη Λέκαστος το πάλαι».

 Ο Αναστάσιος Καραναστάσης ετυμολογεί: λίνον και τόπι(ον) (υπκοκοριστικό του τόπος), δηλαδή ο τόπος όπου έβαζαν τις δέσμες λιναριού για να σαπίσει και να το μαγγανίσουν. 

Ο λαογράφος Θανάσης Γεωργαλλής την αποκαλεί Λίμνη[2000] και μας αναφέρει τα εξής:« Παρά τη λειψυδρία που κτυπά αλύπητα κι αυτά τα υδάτινα αποθέματα της Κω, η αστείρευτη αυτή πηγή χαρίζει το ευεργετικό της νερό στην παραγωγή, ενώ άλλες πηγές, Χαρμύλι, Κεφαλόβρυση, Χαϊχούτες, κινδυνεύουν να στερέψουν.Αλλά ας φύγουμε από τις απαισιόδοξες σκέψεις κάνοντας ένα ταξίδι στα περασμένα, τότε που το φράγμα της λίμνης δεν υπήρχε. Περνάμε λοιπόν στη δεκαετία του 1920 όταν οι κοκορόφτεροι Ιταλοί κατακτητές επεστράτευαν αναγκαστικά τους γονείς μας να κουβαλάνε με τα υποζύγια τους υλικά για την περίφραξη της κοιλότητας και την κατασκευή της σημερινής τεχνητής λίμνης.Η περιοχή εκεί που σήμερα είναι η διασταύρωση Αντιμάχειας Πυλίου ήταν ένα τεράστιο λιβάδι - βιότοπος με βούρλα, φλούδι, αγριόβατους και λογής - λογής υδρόβια φυτά. Ένα επικίνδυνο μονοπάτι ριζά - ριζά στα βράχια υποχρέωνε τους διαβάτες που κατέβαιναν από το Πυλί και αντίστροφα, να ξεπεζέβουν από τα ζώα, να τα αφήνουν φορτωμένα, πολλές φορές, να περνάνε μέσα από το φοβερό βάλτο, κρατώντας με προσοχή τα καπίστριά τους και περπατώντας εκείνοι παράλ­ληλα τη δύσκολη στενωπό.Λέγεται μάλιστα ότι, όταν κάποτε δυο συμπεθέροι κατέβαιναν στην πόλη για τα ψώνια του γάμου «ήκατσεν ο γάδαρος στα βόρκα» και η συντροφιά, ολόκληρο καραβάνι, έσπευσε να τον «ξεκάτσει», βοηθώντας άλλος από την ουρά και άλλος από το καπίστρι. Επειδή ο πατέρας της νύφης αδιαφόρησε να συνδράμει το συμπέθερο η δουλειά πήγε πίσω και χάλασε το γαμπρολόϊ.Δίπλα από τα λασπόνερα ήταν μια έκταση περί τα 200 στρέμματα, περιφραγμένη με «κουμούλες» από τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, που διατηρούνται μέχρι σήμερα, και στα πρωτοβρόχια σπεύδουμε να βρούμε σαλιγκάρια - τσιφουτάκια που αναρριχώνται στα παλιά κτίσματα. Τεράστιες δεξαμενές με τούνελ - στοές μεγάλου βάθους, ημισκότεινες με πηγαίο νερό, δέντρα και άγρια βλάστηση, ένα θαυμάσιο περβόλι δίπλα στη λίμνη, φέρει το όνομα Ιστέρνι, ίσως από τις στέρνες. Όσοι κατέβαιναν από τα άλλα χωριά έπρεπε να το παρακάμπτουν, για να μη πέσουν στο βάλτο. Το νερό της λίμνης,πολύ περισσότερο τα χρόνια εκείνα, σήμερα υπερκαλύπτει σωλήνα των 10 ιντσών, το ήλεγχαν με χωματένιους υδραύλακες με κατεύθυνση τον κάμπο του Πυλίου βορειοδυτικά και του Ασφενδιού ανατολικά. Ο υδραύλακας, που ακολουθούσε το δρο­μολόγιο των καταστημάτων επιπλοκίνησης Ν. Ανθούλη. όπως είναι σήμερα, κινούσε δύο νερόμυλους στη θέση που είναι το εκκλησάκι με το λουλακί χρώμα και άλλους δύο κάτω από το κτιριακό συγκρότημα Λινοποτίου.Οι εργασίες διευθέτησης της ροής του νερού και κατασκευής του φράγματος της λίμνης από τον εργολάβο Λοΐζο Καραχανή ολοκληρώθηκαν στη διετία 1926-28, οπότε χαράχθηκε και ο δρόμος στη διασταύρωση όπως είναι τώρα. Φημο­λογείται ακόμα ότι το νερό είναι ηφαιστειογενούς προελεύσεως και, όπως το φέρει ο θρύλος, έχει τη φλέβα του στο ηφαί­στειο της Νισύρου. Από τότε η τεχνητή μας λίμνη διατηρεί την αρχική της διαμόρφωση με το ημιχλιαρό νερό, τη νησίδα στο κέντρο μ' ένα πηγάδι, μια βρυσούλα με παγωμένο νεράκι που αναβλύζει από το βράχο κάτω από τη βαγιά.

Σήμερα ο Λινοπότης αποτελεί έναν μικρό αγροτικό οικισμό του δημοτικού διαμερίσματος Πυλίου.Η φήμη ότι το νερό του είναι ηφαιστειογενούς προελεύσεως και έχει τη φλέβα του στο ηφαί­στειο της Νισύρου δεν έχει καμία σχέση με την πραγματικότητα. 

Ευλογημένος τόπος το νησάκι μας!

Γεωδίφης

Πηγές:

1. Παιδί της Ρέας, τριλογία

2. Κώια-Ιακ.Ζαρράφτης

3.Τοπωνύμια της Κω-Ν.Ζάρακας

4. Δωδεκανησιακά χρονικά- Κωνσταντίνος Μηνάς

5. Τοπωνυμικά και ονοματικά της νήσου Κω- Μ. Ε. Σκανδαλίδης

6. Παλιές φωτογραφίες της Κω/φβ

7. Κωακές καταγραφές από το χθες- Θανάσης Γεωργαλλής

8. Ιστορία της νήσου Κω-Β.Χατζηβασιλείου

9.Το αγροτικό χωριό Anguillara της Κω

https://geogeodifhs.blogspot.com/2023/05/anguillara.html

10.Η ιστορία πίσω από την σιωπή της Σφαγής των ναζί στον Λινοπότι

https://geogeodifhs.blogspot.com/2024/09/blog-post_91.html

11.«Αλέντι και Πέλη»

https://geogeodifhs.blogspot.com/2021/04/blog-post_26.html

12. Η Λίμνη και οι μυθικές Χίμαιρες

https://geogeodifhs.blogspot.com/2024/08/blog-post_199.html

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Ο Λινοπότης επι ιταλοκρατίας , γύρω στο 1936;

Λινοπότης, δεκαετία ΄30!

Ο Λινοπότης γύρω στο 1936.